Saturday, February 14, 2015
Friday, February 13, 2015
Rev.C.Thalai Sermon bie a châ.
Bo - 1 CHHÔHKHA THLAHPA THAPASANA
“Ahy
rai ta ama chyhsazy châta pachâ chhielie leipa ta ama o chhôh liata chyhsa
châta hmo to a pachâ chhielie leipa khiahtala â ngiapâna cha â paphasai ta,
ngiapâ leipa hlâta tlao a molei via.” Timothy 5:8
Timothy 5:8 bie he Krizyhpa chhôhkha peimawhna kyh reina a
châ. Chavâta chhôhkha he Khazohpa ta leilô a bô tua no tawhta a vaw padua hawpa
a châpa vâta chhôhkha cha Khazohpa ta a papeimawhsa ngaitapa a châ. Thâtihpha
chhao chhôhkha tawhta pathao awpa ta Bible ta maniah a chho. Chhôhkha
peimawhzie – chhôhkha ylâhpazy hnohta Thâtihpha chakaona a hneipa cha a ngiapâ
leipa hlâta molei viapa ta Bible ta a siapa ta maniah a chho. Ângiapâ leipa cha
vârâh a kiah lei awpa list liata ypa ta Bible ta maniah a chho hawpa a châ.
Atahmâ he chhôhkha hluhpizy ama thlahpa a leidia hai!
Ngiachhiena daihti a khô hlâna heta hawh leipa ta eima chhôhkhazy thlahpa a thi
awpa pachhana maohphaohna, eima hnohta biehneina piepa a châ tahpa a pahno suh
u.
Thlahpa
thapasana yzie : Thlahpa thapasana
yzie he pakah nata paleih ta reipa hlâta yzie a hnei viapa a châ. Sapa pilâhpa
thisaih a zaopa tawhta a vaw puapa a châ. Chahawhnahra chata Krista thisaih
liata a pihpa maihta thlahpa a thi awpa ngiachhiena nata thapasana ama hneipa a
châ. Kyhpachâna he Khazohpa tawhta a puapa châ tlôh ta, chyhsa to kyhpachâna a
hneipa maih Khazohpa sapa châ haw ei ta, Khazohpa ama pahno. Kyhpachâna a hnei
leipa chata Khazohpa pahno veih ei” (I Zhn. 4:7, 8)
Chhôhkha
he Khazohpa paduapa a châ : Khazohpa ta chyhsa a taonazie a hmotaopa hropa
zydua hlâta a rôhnah chaipa ta ano lyupa ta a taopa eima chânazie Bible ta
maniah a chho. Adâh nata Ivy cha pôhkha châ awpa ta nôvah ta a paduapa ama châ.
Khizaw liata chi hluhpi pathla awpa ta a raopa ama châ. Adâh tahna yzie cha
chyhsa tahna a châ. Nôvah ama châ tawhta ama moh cha he hawhna heta a châ. A
vahpa tahna yzie cha chapaw tahna a châ. Lahpinô tahna chhao cha chanô tahna
hawhta a châ hra. Âmo cha chi hluhpi pathla awpa ta Idâh sahdô liata a paysapa
ama châ. (Gen. 1:26, 27, 2:21-25).
Chyhsa hmiatua chaipenawh cha Ivy nata Adâh ama châ.
Athaona thaby (Foundation) peimawh chaipa ama châ. Chahawhna hra chata chhôhkha
thaby a bôna (Foundation) he a peimawh chaipa a châ hra. Atahmâ Bible bie eima
nahthlie tua aw.
“Zaio liana chata a ki liata alô peimawh chaipa â tlyhpa
sôh ngaitapa ei paryh… o satuhpazy ta alô ama kho leipa kha, cha tlai cha a ki
liata alô phahnai chaipa a vaw châ haw.” (I Pt.12:6,7; Eph. 2:20) Mistery, o
asatuhpazy chhaota o ama sa nota a chô pathlô-palaih lâzy tawhta pathao tua
leipa ei ta, otôh, a ki tôh peimawh chaipa, â pahniehna (Foundation) tawhta ama
padua tyhpa a châ. Chavâta Abeipa Zisu chhaota pakhona bie ta a vaw reipa a
châ.
Chyhsa o a satuhpa ta â thupi chao ta, lôpanô chô ta o a
satuhpa nata a pakhopâpa a châ. (Lk. 6:48; Mt. 7:24-27)
Poh
o pakawhna kyh : “Na poh o su cha pakawh teh, na yziezy poh chô cha
paraihpa ta y mawh sy. Pahlôh kha, na khawhrizy cha paseih la, a paraina
khainazy cha pa-I teh” (Isai 54:1,2). Poh o yzie cha pahno n’awpa ta tahmâ ta
Silpouline eima hmâpa hawhna heta hlâno Israel sawzy cha râhpathohpa liata ama
y nona khata poh o ama hmâh tyhpa a châ. Poh o cha ziza liata paraipa a châpa
vâta a khaina tôh liata chaori ta khaipâpa a châ. Chavâta a khaina tôh a pachyu
awpa a peimawh kawpa a châ. Chahawhna hra chata o chhôh thabypa he a peimawh
chaipa a châ hra.
Zerusale khihpi chhao cha chhôhkha pamosana a châ hra.
Zerusale cha Khazohpa chyhsa hmiatua pe’nawh, Abraha zy, Aisika zy, Zakaw zy
vaw pahrâna supi chaipa a châpa vâta Abei Zisu chhaota Avâ lâ a kia chy ta
Thâtihpha chho nawpa he hawhta a reih. Zerusale tawhta pathao awpa ta bie a pie
ei.
“Thlahpa Pathaihpa cha nama chôta a vaw tlô tita
hmotaotheina nama hnei aw. Chatanachata Zerusale liata zy, Ludia râh nata
Samari râh khi to liatazy kaokih taih chhaota ei bie pahnosatuhpazy nama châ
haw.” Hmt. 1:8. Khazohpa khihnarâh cha Zerusale tawhta pathaopa a châpa hawhta
chhôhkha tawhta a thao awpa a chânazie maniah a pachupa a châ. Chhôhkha he
athaona thaby a chhiepa nata a phapa puana hnawh a châpa vâta UNO chhaota
chhôhkha he a papeimawhsapa a châpa vâta kô phuahpa chhaota a vaw hneipa a châ.
He hawhta :
1974 - liana khata Thyutlia kô ta a phuah.
1985 - liana khata Hawti kô ta a phuah.
1994 - liana khata chhôhkha kô ta a phuah.
A chhâpa cha chhôhkha cha a chhiepa nata a phapa a vaw
puana thaby Foundation peimawh chaipa a châpa vâta a châ.
Supipa
(Hqrs) peimawhzie : Adyuhpi ei 2-na British nata Japan adyuh nona khata
Japan cha British nata America ta a baopasupa ta a dyuh ei ta, India zy,
Pakistan zy, Burma zy cha British ry liata ama y no sai châ ta, ama zydua ta
Japan a dyuhpa sai ama châ. Japan cha a thatlô ngâsâ ta. Burma râh cha za la
khai haw ta, India râh chhao a zâ ngia hawpa a châ. Chavâta Japan nata British
amâ dyuhna supi chaipa pheisaih ama thi hluh chaina Kohima liata cha pheisaih a
thipa zydua lobo rôhnah ngaitapa British sawhkhâ ta a bôpa a châ.
Japan a thatlô khao leina chhâpa cha ama supipa peimawh
chaipa Nagasaki nata Hiroshima liata America ta Atombomd ama pathla tawhta
Japan cha a nawh hapa a châ. Cha hawhna hra chata chhôhkha thaby a rao haw
khiahta cha Missionary Foreign lâ taihta tuah hr’ei sihla, ‘Hlao cha pie thei
khao ma pi, eima Headquarters nah a rao haw.’ Japan nawh hawhta eima tahna
daihti, chhôhkha a rao haw khiahta cha eima tah cheingei hra aw. Chavâta
chhôhkha he a peimawh hmeiseihpa a châ. Chhôhkha tawh sai ta chyhsa moleipa
nata chyhsa siapa vaw puana hnawh a châ.
Tahmâ
daihti liata chhôhkha rairuna : IEM Area CoOrdinator ta ei chakaona zawhzi
ta Siaha District khihpi Town chhôh liata rairunazie pahno na ta, atahmâ daihti
liata chhôhkha rairuna chaipa cha sahma nata paritheipa (Drugs) a tao penawh
chhôhkhazy he ama châ chai. Ngiachhie amâ chhi ngâsâ. Ama moh cha rei leipa aw
na ta, mo pakha ta a nôponazie he hawhta eina chho.
“Pastor y, ei sawchapawpa cha sahhma nata drugs a taopa châ
ta, tahmâ cha khôtho lâ chhao pua thei khao leipa ta, â zia thlâh ha ta,
ngiachhiepa ta â ziana lâ vawh la, thlah chhâpa bâ mah y. Phusâ na hiah
ngâthlâh ha tyh ta, pie tiah awpa châ leipa ta, pie leipa ta y mawh sahla, a
pathi chhie ngâsâ ha heih ta, ei chô liata a ku pathla thlâh ha awpa châ thlâh
ha ta,” tahpa ta na chho ta. Ano cha KNP chhihtuhpa a châ. A reipa hawhta a
sawchapawpa â ziana lâ cha vawh na ta, a hmah cha a byhpi nata a pheipaizy
liata moh ngâh awpa chhao châ leipa ta, meihei hawhta a saih hôlô. Thlah chhâpa
na ta, ei palôhrupa mothlih a tla ngâ kaw.
Chahawhna hra chata Awnanopa Machâ pakha chhaota a rairuna
nata a nôpozie he hawhta eina chho heih. “Pastor y, Machâ ei châna rei kaw bâ
ta, anodeikua cha ei saw nahzy a niedohpa châ ei ta, chyhsazy ta Maisâh liata
Khazohpa bie ei reihpazy nie thei awpa châ vei ama tahpazy thei tyh na ta,
chavâta Machâ ei chânazy tawhta bâh thlâh h’awpazy khoh na ta, anodeikua cha
bâh hmeiseih awpa hra cha pha tlôh va! Ei sawnahzy ama hawti nota chhôhkha
maisâh ei vaw padua leipa na a pei tu haw!” tahpa ta a palôh pasana bie eina
chho.
He tlu ngâsâ ta sahhma nata pari theipa ta chhôhkha maniah
pabua ta, rie maniah a patheina chhâpa cha chhôhkha maisâh, chhôhkha liata â
duah hawh tu hapa vâta a châ. Atahmâ daihti liata rairu chaina su cha sahhma
nata pari theipa drugs taona o chhôh khaoh a châ, ngiachhie amâ chhi ngâsâ. Sâh
hria awpa a hluh ngâsâ, Abeipa ngôh sapiahzy ama lo ngâ hai! Thyutlia sâh
hluhpi ama hrona lytlâh ama khô khai haw! Khizaw liata vaw kua khao aw vei ei.
“Sâtâ a mô beih vei” ama tahpa hawhta tahmâ he a môzia
leipa ta Krista Thâtihpha khaihpa ta a khaih pahlie thei lei nawpa ei ta
angiapâ leipazy palôhrupa mo pachao haw ta, tahpa ta Lyuhchâpa Pawla ta maniah
a chho. 2 Kor.4:4.
Khizaw beipa Diabaola chata chhôhkha rao thei nawpa ta a
chariah chhaichhi chi hluhpi hmâpa ta maniah a tei ngâ hai. A chhaichhizy cha
hezy he a châ. Sahhma nata paritheipa zy, TV nata Mobile zy hmâpa ta khizaw sôh
tâkâ tlaichhaina zy, khizaw paw ngiana tozy hmâpa ta Krista Thâtihpha chhâzaw
hrona bie pahno lei n’awpa ta a chariah chhaichhizy a hmâhpa a châ. A chariah
chhaichhi hmâpa Sahhma nata paritheipa niedona tawhta Motor accident liata a
thipa ama hluh via ngâ kaw. Khizaw liata tovyuh palôh tlâh leipa ta sasyh ta a
pa-aosaopa zy, thina rarôh-y ngâsâpazy thei’pa nata hmô’pa ama hluh kaw bâpa a
châ.
Thyutlia
daihti peimawhzie : “Na thyutlia noh
liata Taotuhpa athei thlâh ha teh, moleina nohzy a vaw tlô hlâta nata alyna rai
hnei va na tahpa ta kôzy a vaw hnia hlâna heta, Avy teh u, Abeipa lâ kua ei suh
u, maniah hriechheih khai ha tarawpa ta maniah patlâh heih tlôh aw ta, maniah a
tu haw tarawpa ta maniah chahry heih tlôh aw ta,” Hôsia 6:1 “Nâmo hriapasapa
nata phaohripa zydua saih u, ei hnohta avy teh , cha pahâsa vâ ei na” tahpa ta
Abeipa Zisu ta ao nônaipa ta tahmâ he maniah a aw ngâ hai. Mt. 11:28.
AWSAONA AO PYU RARÔH-YPA EI THEI
Ei chakaona o su tawhta awsaona ao pyu he hawhta ei thei,
“Pastor y, sahhma nata paritheipa drugs a taopa Siaha liata hluh kaw pi ta,
Siaha khih liata Pastor nata Machâ hluhpi y hra ei ta, Maisâh liata Khazohpa
bie reih ta, Speaker châ awpa cha khoh kaw sai eichi ta, nama daihti chhao pasô
kaw eichi ta, tahpa he eima pahno pasia kaw.
Anodeikua keimo Achhyna-o a tlô thei leipa, sahhma a
niedohpa, lahpinô nata sawzy kyhpachâna chhao pahno thai khao leipa ta khihliah
liata a viavô ta, saikao liazy ta â hluah laih ngâpa zy, eima thi nata hro
chhao a pahno thai khao leipazy he Thâtihpha chho lei awpa ma a châ haw? Pastor
nata Machâzy cha Mietahkupa a vaihtuhpa châ eichi ta, keimo aniedohpa lazy nata
Achhyna-o a tlô thei khao leipa lazy ta Thâtihpha maniah nama chho leipa
khiahta cha Marapa sawzy pi he chi a pathla awpa chhao y khao aw ma pi hih,”
tahpa ao ei thei. He ao ei thei noh heta ei palôhrupa mothlih a tla ngâ kaw.
He nota ei palôh liata bie a vaw lâpa cha Samari chyhsa
phapa thâtih kha a châ. Zerusale nata Zerikô likawh liata phihhmâhpazy ta
chyhsa pakha a chysiazy pahluhpa ei ta, thata tu ei ta, thi daihmâpa ta sie sai
haw ei ta. Theihthaipa ta a hmô nahta lâ kiah lâta chahrih ha ta, Livai chi
chyhsa pakha chhao chata a hmôpa ta nahta lâ kiah lâta chahrih haw hra ta tahpa
L. 10:30-37 liata bie heta Pastor nata Awnanopa chhihtuhpazy maniah a pahao
kawpa ta ei pahno. Atahmâ Bible ao khochhih kawpa nahthlie tua suh vy.
“Keimo thatlôpazy pi heta keimo alyna tlua leipa ta,
chiehleipazy pachyu leipa zy phahnai nawpa ta ama phana awpa ta palysa a chhuah
chyu ei suh u. Krista chhao chata ano alyna tlua tlôh va,” Rom 15:1-3 tahpa
biezy he a châ.
CHHÔHKHA THATLÔNA
BIEPARU CHA BIBLE HE A CHÂ.
(Zawsua 1:8) “He ryhpa châbu heta na pakah puasai chachei
khah se. Châ bie ropa zydua cha khâchâ na zyh thei nawpa ta chhô nata zâ ta
tlao na pachâ awpa a châ. Chatanachata na lâpizy cha patlâh lymâ aw ta, thlao
chhipa ta na y aw.
Bible
pasôna kyh liata amopâ tlâh a châpa : Bible a pasô chaipa cha Mary Jones,
Welsh chanô hawtipa kô 15-pa a châ. Bible a hnei thei n’awpa ta kô 6 chhôh
rairuna hluhpi sie pahliepa ta Bible a vaw hneipa a châ. Bible Spciety a
thatlôna chhâpa chhao cha Mary Jones vâta a vaw châ. Mary Jones ta Bible bie a
khoh chaipa cha Sam 119:1-176 chhôh zydua he, “Mary Jones bievaopa” ama tahpa a
châ.
“Na
bieraopazy chô liana chata aly aw na ta : Na bie cha my aw va na” Sam
119:16. “Ei hrona he dohlei liata khâchâ a bai ta; na bie lymâ hawhta na pahra
mah y,” Châh 25: Na ryhpa bie cha khâchâ ei zyh aw, chhâzaw nata chhâzaw ta,
Châh 44.
“Ngôh nata tâkâ sâh hluhpi hlâta na pakah liata ryhpa bie a
puapa cha kei châta a pha via” châh 72.
“Na ryhpa bie he ei pasô kaw dia, noh yta ei pachâ tyh”
châh 97.
“Na bie he ei pakah châta a thlôh kaw dia, kheihti hlâta a
thlôh via” châh 103,
“Chavâta na biepiepazy cha ngôh hlâta ei pasô; ngôhsuapa
hlâ chhaota” châh 127.
“Na bie he ei pheizy châna heta mei-ôh châ ta, ei lâpi
châta khaihna a châ. Châh 105. Na ryhpa bie a pasôtuhpazy chata thatlôna thata
hnei ei ta,” châh 165.
Bible a pasôtuhpazy cha Krista liata chyhsa rôhnahpa ama
châ: Spurgeon zy, D.L.Moody zy, Billy Graham zy he Krista liata chyhsa rôhnahpa
sai ama châ. Ama nôzy ta Khazohpa bie sâhpiti hawhta ama hawti no tawhta ama
vaw pie/ chho tyhpazy ama châ.
Bible
hmotaotheizie : England Beinô
Elizabeth chhao khata he hawhta a reih. “England a rôhnahna chhâpa cha Bible he
a châ” tahpa ta. America President 7-na Andrew Johnson ta he hawhta a reih hra,
“Bible he eima râh a pahniehna lôpanô a châ. Cha leipa chhaota Bible cha
America chhopasiana a châ. State to liata bie maniah a hneituh chaipa a châ,”
tahpa ta.
Ama tâkâ lia chhaota he hawhta ama roh, “Khazohpa liata
angiapâna eima pahnieh” (In God we trust) tahpa ta.
ZISU KRISTA LIATA CHYHSA RÔHNAHPA D.L.MOODY NATA A NÔ THÂTIH
Moody nô he krizyhpa pha ngâsâpa châ ta, saw 7 hnei ta, kô
4 a pha nota Moody cha a paw ta a thi sai hawpa a châ. A paw a thi tawhta thla
kha a pha nahta a nô cha saw maphie vaw sa heih ta, ama zydua ta 9 ama châ.
Sanawh phapa deichhytuh awpa hnei leipa ei ta, chavâta ama rie a thei ngâsâ. A
châhta chhochhi cha pati nie awpa chhao rih biena taihta nie awpa hnei leipa ei
ta, mei a aih awpa chhao hnei tyh veih ei. Cha tluta ama rie a theina chôta
Moody nô cha a sawzy a deichhyna kyh liata hmia kai kawpa ta khâ aly thei
thlâhpa a châ.
A vahpa a thi kô deikua cha a saw nahzy hmô leina liata aru
lâta a cha ngâthlâh ha tyh. A pachârôhna mothlihzy cha Khazohpa ta vaw hrupa
khai haw ta, chatawhta Khazohpa liata a pahnieh khaina peimawhzie nata angiapâ
tlâh a châzie a pahno pasia rili lymâpa a châ.
Moody nô cha angiapâna pha kawpa châ hrasala, chanô pi ta
saw 9 zydua chyh awpa cha ama ohri nawhzy ta ngiarohkhei kaw sai ei ta, he
hawhta novâhna ama pie, hârâ deichhyna o lia tlyma, a châ vei khiahta cha
chyhsa ozy liata so awpa ta zy chho ei ta. Moody nô deikua ta cha he hawhta a
chhy ta, “Ku sâno ei hnei chhôhta cha ei sawnahzy he ei ku liata ei vao thlâh
ha aw ei tahpa ta â chhy ei. Chyhsa hropa ku liata y awpa a kho leina chhâpa
cha nie awpa nta do awpazy cha keima hlâta a pha viapa ta ama mohhôh aw tahpa
ei pahno. Anodeikua cha thlah chhâpa leipa aw ei ta, Khazohpa bie pachu hra aw
veih ei tahpa ei pahno vâta a châ.’ Tahpa ta a reih.
Moody nô he a sawzy my chareih ta Khazohpa bie nata Bible
liata chyhsa rôhnahpa thâtih khâ a pachu tyhpa a châ. Cha dei chhao châ vei,
ama o tawhta Achhyna thlahpa thapasana a hneipa a chânazie a sawzy liata Bible
bie nata thlahchhâna a peimawhzie ama hawti no tawhta ama thisaih liata chi
hawhta a vaw tu hapa a châ.
D.L.Moody
ta a nô a vânazie : Ei nô, ei cha vâ ngâsâ ha na. Ei châta thlah na chhâpa
tyh chi ta tahpa pahno na ta, ei thlah a lôh kaw tyh tahpa ta a nô lâta alyna
bie a reih.
A nô
a pina daihti alyna : A nô a pina daihti kô 99 a tlohna alyna noh liata he
hawhta D.L.Moody ta bie rôhnah ngaitapa a reih. “Khizaw liata nô zydua he keima
nô hawhpa sai ta châ khai mawh ei sala, khizaw liata atâhna o (Jail) y byuh aw
vei” tahpa ta a reih.
Moody nô ta Khazohpa â ngiapâna nata a ngâna hawhta Moody
chô liata a vaw tlô haw. America nata England râh mongyuh reih hmâna su zydua
liata a biereipa tawhta chyhsa thysâh hluhpi vaw pihpathi ei ta, thlahpa
leidiapa hluhpi Zisu Krista phei thaby lâta a vaw dikheituhpa a châ. He zydua
chhao he a nô hriapasana nata mothlih vâta a châ. Moody chakaona cha Sankey
nata ama chakao khoh tawh chhochhi ta cha Moody ta Khazohpa bie reih lymâ ta,
Sankey ta hlata chakao lymâ ta, America nata England râh mongyuh reih hmâna su
zydua maih liata ahrana thata tlô lymâ ta, molei châna a pahno lymâ ei ta, Zisu
phei thaby lâta chyhsa thysâh hluhpi ta ama ngai lymâ. Abeipa Khazohpa cha
reithaipa ta y mawh sy.
Khizaw a pua sai chy ta a bierei hnôh chaipa cha he hawhta
a vaw reih, “Khazohpa ta eina aw haw, ei sie awpa a châ, thi noh he Beilakho ei
kho nawpa noh a châ, a rôhnah kaw dia!” tahpa ta a hu a vaw chhâ aw. December
22, 1899 liana khata khizaw pua sai ta, kyhpachâna khihpi Angel-zy chareina râh
chhâzaw su lâta a sie haw.
“Chyhsa hluhpi siana lâta a paheisatuhpazy cha avâ awhsizy
hawhta chhâzaw ta ama khaih aw” tahpa ropa cha D.L.Moody chô liata apakipa ta a
vaw tlô haw. Vârâh hawka ochhi ngiapa â kaw ngia noh ta cha vârâh zawpi reitiah
lei nata hmia lâta a sie tuapenawhzy chhao ta vaw dy aw ei ta, a rôhnah
n’awpazie cha khatlu ma a châ sualuah aw vâ tly!
HAWTI NOTA PACHUNA PEIMAWHZIE
Communist râh liata RUSSIA pheisaihzy ta he hawhta pachuna
ama hnei. Hawti ta tawhta kô 25 ama phana taihta Khazohpa y vei tahpa ta ama
pachu. Cha dei chhao châ leipa ta Khazohpa y vei tahpa cha bievaopa hawhta ei
sypangawh â zaopa ta ama pareisa tyh. Chahawhta chi ama tu hawpa vâta ama
thisaih liata Khazohpa y vei tahpa ama laiseihkhei hawpa a châ. Chavâta
Khazohpa amâ ngiapâ leipa a châ.
Khazohpa a pahno leipenawhzy hmahta pachuna doleipa ama
hawti no tawhta phahnai ngiah ngâsâpa ta amâ pachupa a châ khiahta cha keimo
krizyhpa, Khazohpa hrohpa âchhytuhpazy pi heta ama hawti no tawhta Khazohpa bie
pachu ta, chhihtha via awpa eima châpa he eima pahno thlâh ha awpa a byuh. Sapa
kyhpachâna ta sawzy ama châta pha na awpa lâta cha pachu byuh leipa ta,eima
pahno kaw saipa châ ta, hawti ama palôh a hâh hlâ tawhtazy chhaota Boarding
liata sôh hluhpi hryuhpazy ta sopa châ ta, ama châta Admission la nawpa kyhzy
liata hmiatua chai châ a chhu ngâpazy a châ tyh. Sawzy châta achu nawpa eima
khokheipa hawhna heta Abeipa lâta khokhei hrapa châ sala, Krista châta nata
chyhsa châta Abraha hawhta Thlahpa lâta saw hluhpi vaw pih aw ei ta, Krista
pheisaih phapa, Sâtâ kuh dôhpa pachotuhpa ama vaw châ lymâ aw. Chavâta hawti no
tawhta Abeipa lâta chhihthatuh awpa he a peimawh ngaita.
Chhôhkha
peimawhzie : China bieso liata he hawhta ama reih, “Chhôhkha a pha
khiahtala khihtlâh pha ta, khihtlâh phapa ta râh phapa tao ta, râh phapa ta
khizaw phapa a tao. Khizaw phapa chhao cha chhôhkha thaby he a châ” ama tah.
Chhôhkha Thlahpa thapasana tahpa biepipa hmâpa ta sermon â
ki lei ngaitana chôta ei ropa he a reihtuhpa zydua chô liata nata nama chhôhkha
chyu liata thlahpa thapasana a y via lymâ thei nawpa ta Abeipa Zisu ngiachhiena
chhâ thai leipa cha khâpa no raita nama hnohta vaw y lymâ mawh sy, Amen.
Bo - 2 CHHÔHKHA MAIHSÂH PEIMAWHZIE
Hlâno Khazohpa chyhsa hmiatua penawh zydua kha Khazohpa
achy n’awpa ta Maihsâh a vaw taopa sai ama châ. Bible tawhta zôpha kawpa ta
eimâ chu tua aw. Ahmiatua chaita Nawah Maihsâh taona Gen.8:20 liata eima hmô.
Abraha chhao Ur khih liata Abeipa Khazohpa awna a thei vâta vaw pua ta, a
hnohta â vaw luahpa Abeipa châta Maihsâh a tao (Gen.12:7,8 moh teh). Aisika a
paw Abraha a thi tawhta Maihsâh a tao hra (Gen. 26:25). Abeipa Khazohpa ta
Zakaw hnohta Maihsâh tao awpa ta bie a pie (Gen.35:1-5). Abeipa ta Mawsi hnohta
Maisâh rônah ngâsâpa tao awpa ta a pahnosa (Puas. 27:1-8). Zawsua chhao Ebal
tlâh liata Maisâh a tao hra (Zaws. 8:31). Kana râh ama tlô ha tawhna chhao
khata Maisâh laipapi ama tao heih (Zaws. 22:10 moh teh). Theihthaipa Uria
Maisâh taona kyh II Abeizy 16:10-15 liata ropa eima hmô. Sawlawmaw Dawh Maisâh
taona kyh nata Kidia Maisâh taona (II Thâtihzyrona 4:1; Ryur.6:24 reih teh).
Hlazy a rohtuhpa chhaota Maisâh peimawhzie he hawhta maniah
a chho. “Khazohpa Maisâh lâ pangai aw na ta Khazohpa ei thapha ngaitana kiahpâh
liana chata” (Hlazy 43:4). “Hy pheisaihzy ABEIPA na byuhreihzy cha kho a chhih
kaw dia! Ei hrona heta ABEIPA dôhpachhôh tlyhmiazy cha vâ ngaita ta, panao pâ
ta” (Hlazy 84:1,2) He biezy heta Abeipa Khazohpa nata akao khohpa a phazie a
palâsa.
Bible bie eima ngia awpa sâkha cha he bie ropa he a châ.
“Maisâh liata mei-ia ngâthlâh ha aw ta, a thi awpa châ vei” (Lev.6:12, 13) he
bie heta Khazohpa achhyna nata chhôhkha Maisâh hneipazo a peimawhzie a pamosa.
Hebrai a rohtuhpa chhaota he hawhta maniah a chho hra, “Thokha taozie hawhta
eimâ pakhynazy bâhsai leipa ta tlao a pasyu rairie suh u, noh cha â vaw hnia
via rilipa ta nama pahnona ta thata a pasyu ei suh u” (Heb. 10:25). He tlatluta
pachhana rôhnahpa he diathlâ ei suhla kheihta e eima boh thei aw (Heb.2:3).
Lyuhchâpa Pawla chhaota Khazohpa chhôhkha peimawhzie he hawhta a reih “Khazohpa
chhôhkha zy cha Khazohpa hrohpa Awnanopa sahlao bie hmeiseihpa tôh nata a bôna
cha ama châ” (ITim.3:14,15) Khazohpa chhôhkha aduana su a peimawh ngâsâ tahpa
he bie heta a palâsa (I Tim. 5:8) liata chhôhkha peimawhzie he hawhta ropa a
châ. “Ama ochhôh liata chyhsa châta hmata a pachâ chhielie leipa khiahta la
ngiapâna cha a paphasai haw ta, ngiapâ leipa hlâta tlao a molei via.”
Chavâta chhôhkha cha Missionary Field hmiatua chaipa a châ.
Abeipa Zisu chhaota thâtihpha cha
Zerusalem tawhta pathao awpa ta Apostol zy bie a pie ei tahpa eima pahno. Keimo
thâtihpha chhona deikua cha â palie haw! Tho a thaby liata ti bao leipa ta a
kih (Achiahzy) liata ti baopa hawhta nata châdua ta ano saw ri pazia thlâh ha
ta, maniahpa saw ri a kiah tahpa hawhta eima châpa a lyu kaw.
Awnanopa ta Mission Field ama hnei sai, pamosana ta
Presbyterian nata Baptist, ECM zy pi ta eima Mission Field chyu eima
papeimawhsa chaipa sai a châ. Chyhsa cha pitlohpa ama châ tawhta cha chhôhkha
sanawh kyhpachâna ama pahno tyhpa hawh hra ta, thlahpa lâ ama mo a pavâ tawhta
cha chhôhkha thlahpa leidia awpa thapasana ama hnei tyh. Thlahpa lâta a mo pavâ
leipazy châta deikua cha, Abeipa tawhta sathei ryuto sôh ngâsâpa sanawh
chhôhkha liata thâtihpha chhâzaw hrona bie niekhoh-dôhkhohpa hlâta cha sahroh
vao nata awhzy papeimawhsana a lai via! Noh hro angiapachhina a lai ngâsâ aw.
Ahy ma chhôhkha tawhta a sie tua aw, eima pahno lei vâta keima chhao ei
pangiasa leina daihti liata ei sawchapawpa uhthei chaipa Pawly cha October 20,
1999 nohta khizaw tawhta eina siesai haw! Cha nota ei palôhrupa liata hmo sâno
â vaw lâ. Abeipa ngiachhiepa ta Pastor rai ei hria tawhta a thihpa ri yna su
liata ei hluhpi Khazohpa bie reih na ta, ei sawchapawpa ri chô liata bie ei
reipa deikua cha a ziza anano ngâsâ ta, hmeiseihpa ta bie ei rei noh a châpa ta ei pahno. Ei palôh sânona
liata a vaw y heihpa cha ei sawchapawpa châta ei khazie ma thlahchhâpa nata ei
khazie ma thâtihpha ei chho? Tahpa a châ. Ei saw thi nona heta chhôhkha a kipa
ta chhôhkha maisâh a sôhzie eina pahnosa.
Atahmâ he Krizyhpa Vârâ lâ a siepa thâtih eima vaw reih
heih tua aw. Kyhpachâ nota Krizyhpa bie hiahhri ta sawzy na hnei ma vaw tah ta,
Krizyhpa chata, “lahpinô hnei na ta saw chhao papalih ei hnei” tahpa ta
Krizyhpa chata a chhy ta, kyhpachânô chata khazia nâ kaw chhi vei ei. Nohhro ta
chichhihpa a vaw tlô awpazy nata a vaw rao awpa thâtihzy chho vei eichi mâ? A
vaw tahna chata krizyhpa cha a cha tahpa Vârâh khihtlyhna châbu ta maniah a
chho. Abeipa chiahmie hnôhchaipa a vaw paro tita ahy e nama chhôhkha tawhta
nama siesai aw?
Zuda beipa Hezekia hnohta Abeipa tawhta bie a vaw tlôpa
chata hetana heta a tah, “Na chhôhkhazy khihsana awpa paryh teh, thi tlôh aw
chi ta hroh aw va chi” tahpa ta (Is. 38:1-20). A thi n’awpa daihti a pahnona
cha. Hezekia cha cha ta â paliepathei ngâthlâh haw. A rona mothlihzy Abeipa ta
a pahnona ta kô 15 chhôhkha khihsa paryh n’awpa ta daihti piepa a châ. Â beina
chhôh cha kô 29 a châ. Chatawhta a hla bie liata Abeipa a chinazie a palâsa. He
hawhna heta “Ei hrochhôh kô zydua liana chata dusawta ta ei sie ha aw” he hla
bie he yzie a hnei ngâsâpa a châ. Dusawta
ta ei sie ha aw a tahna yzie cha â
bei chhôhta ano khozie ta râh chhihtha ta ryurei ta, chhôhkha bie hnei ta, cha
hawhta y tyhna zydua ro ta, Abeipa khopa hawhta y bâ awpa nata Abeipa hmia
pasah awpa tahna a châ. Cha hawh hrana chata keimo chhao eima châ hra awpa a
châ.
Chhôhkha maisâh chyhsa hluhpi ta eima hnei thei leina
chhâpa cha viasa o a vaw chareipazy, khichhaipazy, sanawh â ki leipazy vâta a
châ chai tyh. Abeipa Zisu ta, “Nahthlie teh, ochhi thaby liata aduahna ta ei
chakhy hih” maniah a tah ngâthlâh haw. Abeipa Zisu pahâ nawpa ta ochhi pahyna
cha chhôhkha maisâh hneina liata a châ tyh. Eimâ vaw chu chiehpa biezy tawhna
khata pahnopa a châ. Hlâno tawhna khata Maisâh su liata Khazohpa â vaw luah
tyhpa hawhna hra khata atanoh chhao Abeipa yna su cha Vârâh phana padi
chhieliena Paradi râh a châ. Chhôhkha maisâh y thei leina ochhôh cha olyu pha
kaw hrasala Sahmah, Drugs, Ganja, Dendrite hmâna su nata tâkâ â beina su cha
chhâzaw hriena su padi chhieliena a châ hra.
Atahmâ cha chhôhkha apakhyna liata Hla a peimawhzie a châ
aw. Hla heta chyhsa palôh liata su a hnei lai ngâsâ. Nôpona nata vâduana daihti
nohzy ta hla heta eima yruna maniah papaisa tyh ta, vârâh a phazie nata kho
achhizie, lei rietheina râh tawhna heta maniah a pavâsa tyh. Chatawhcha, eimâ
lyna daihti lia chhaota palôhrupa liata alyna a thu ngâsâpa maniah a pahneisa,
angiapâna tha a
patlôsa. Khazohpa reithaina a sôhzie maniah
a pahnosa, palôh a palysa, palôh ku chhapa nata chhorupazy palôh a pakeisatuhpa
a châ.
Hla he mopakha liata zy, chhôhkha liata zy, Awnanopa liazy,
Society apazaopakhyna a pôhkhana peimawh
ngâsâpa a châ. Awnanopa a dua tua no tawhta atanoh taih heta hla â hlao leipa
ta Awnanopa a duah vei. Mawsi nata Israel sawzy cha Tilaipi ama chaka khai
nahta hla sa ei ta” tahpa (Puas. 15:1-21) liata maniah a chho. Pawla nata Sila
zy chhao cha Lô-o amâ tâh nota zâcho ta Khazohpa lâta thlahchhâ ei ta, hla sa
ei ta, tahpa Hmt. 16:25 liata ropa ta a y. Abeipa Zisu zâpati hnôhchaipa liana
chhao khata a chhâna lâ hla ama sa tahpa Mt. 2:60 liata eima hmô hra.
Khazohpa ta chhôhkha maniah a paduana chhâpa cha ano
palyupalih awpa nata chakao awpa ta maniah a padua chhâpa a châ. Lyuhchâpa
Pawla ta he hawhta maniah a pachu, “Reithaina hlazy, thlahpa lâ hlazy ta a
chhorei rairiehpa ta Abeipa cha nama pathipalôh ta hlasapa ta totâ tô teh u,”
(Eph. 5:19) maniah a tah. Khazohpa ta Bible bie pahno â tahpa cha a bie
zyhtuhpa nata a hmâhtuhpazy ama châ.
Achhyna-o nata chareipakhyna su nata Pakhypi, Krismas
daihti lia dei hla a sohna nata a peimawhna, eimâ lyna châ leipa sala, chhôhkha
maisâh hneina lia chhaota hla a hlao thei sala, chhôhkha rairuna hluhpi pai aw
ta, my nohchhi khaihpa hawhta chhôhkha rairuna hluhpi pai aw ta, my nohchhi
khaihpa hawhta chhôhkha cha Abeipa khaihna ta a vaw khaih aw.
Tlohleina nata paki lei ngaitana chôta chhôhkha maisâh
peimawhna ropa he a reihtuhpa nata a theituhpa chhôhkha zydua chô liata Abeipa
ta byhnâ pie mawh sy, tahpa he ei thlahchhâna a châ.
Bo - 3 CHHÔHKHA AKINA NOH DAIHTI A SÔHZIE
Ato châta daihti raopa châ ta, avâ ry ta ato châta daihti
ryhpaohpa a y (Biechhotuhpa 3:1). He Bible bie heta daihti a sônzie nata daihti
a peimawhzie maniah a pachu.
December 9, 2002 my dawh 4:00 liata Abeipa ta ei kaolâh
awpa ta eina piepa S.Ngocho (Pawly Nô) cha chhâzaw râh kyhpachâna khihpi lâ
eina siesai haw! Abeipa Khazohpa cha reithaipa ta y mawh sy. A thina chhâpa cha
pavypi cancer pasana vâta na pahâsaipa a châ. A thi chyta hla a sa hnôh chaipa
cha he hla he a châ:
Vârâh pangai ta eima
sie no
Meihdozy a vaw zoh tyh;
Châhrasa khitlyna chhâ
ti, Zohna riethei a pai aw.
Vârâh eima tlô tita,
Cha noh rôhnahpa lia
eimâ ly aw;
Zisu eima hmô ti
Pahniena hla sa aw pi.
He hla a sa ngâ nona heta keima cha châbu ei rei haino châ
ta, alyna hmia cha Stephana thi chyta a hmia a lypa hawhta a hmia cha â lypa ta
hmô na ta, a ku chabaina chôta lâkhazie taih tlyma chanei ta, ei palôh na hria
tu ha ta, a châh ta châbu reih na ta, a châhta châbu chhao reih thei leipa ta a
hmia moh na ta, ei no-âh ngâsâ ta, a hmia â lynazie cha pawpi paw a ngia
ngaitapa hawhta ei hmô!
A pasana cha paru via lymâ hawpa vâta Siaha thohna o lâ za
siekhei pi ta, Dawhty nahzy ta tlâh thei khao vei tahpa bie siapa reih haw ei
ta. Chatawhcha ei palôh liata hmo a vaw lâpa cha aly ngâsâpa ta hla a sapa ei
salâh leipa kha ei palôh pasa tu ngâsâ ha ta, Pawly Nô y, ‘aly ngâsâpa ta hla
sa chi ta, ei cha salâh leipa kha la ei ngiapchhi tu ngâsâ hana tahna ta.
Hnabeidypa ta nata aly leina chôta thohna o tawhta eima yna khih lâ pangai pi
ta, a pasana ru viana lâ pangai lymâ ha ta, â pahâ n’awpa daihti a hnia ha bâ
ta, aly ngâsâpa ta hla sa ta, ei salâh leipa kha, ei ngiapachhi tu hawpa vâta
‘Pawly nô y, Abeipa ngiachhiena vâta kô 50 taih a vaw kao khoh haw pi ta, na
palôh ei cha pasasana nata na khopa hawhta ei tao leina zydua nata aly ngâsâpa
ta na ku chabaih chi ta, ei hmiakô liata hla sa chaimâh chi ta, ei cha salâh
leipa nata na khopa hawhta ei cha palysa thei leina zydua riechie nâ ngiathai
khai bei mah y’ tahna ta. Keima liata angiahthaina hiah khah y, Abeipa lâta
ngiahthaina hiah mah y’ tahpa ta einâ chhy.
Eima nô he a mokhaoh a pha leipa vâta Dawhty zyta amo ama
âpa a châ. Bible bie a rei thei n’awpa ta Abeipa lâta mo pavâhna hiah ta, a
hiahpa hawhta Bible reithei n’awpa ta mopavâna a piepa a châ.
A daihti hluh via cha Bible reina ta a hmâhpa a châ tah
theipa a châ. He hawhta bie hiahhrina ta, ‘Pawly nô y, Bible bie na reih hluh
kawpa ta pahno na ta, Bible bie na reina liata na palôh châ hria chaipa khâpa
bie ma a châ? Tahna ta. ‘Bible bie reipa cha a pha ngâsâ sai hana’ tahpa ta
einâ chhy. Ei no, ei thôh taih hiahhri
heihna ta, ‘Na palôh cha palysa chaipa tlyma, na palôh cha hria chaipa tlyma na
chho thei la ei ly kaw na’ tahna ta. Chatawhta einâ chhynapa cha, “Abeipa Zisu
ngiachhie ta maniah a pachhana bie he tlai maw!” tahpa ta einâ chhy.
Eima chhôhkha thâtih ei reina tawhta rei awpa ei chhuah
chaipa cha, chhôhkha hnatlâhta y khaina daihti liata chhôhkha maisâh hneina
ochhôh nata thlahchhâna nata Bible reina nata chhôhkha hla ta reithaina hlasa
theina a sôhzie he a châ. Daihti cha ti a loh ngâhaipa patu thaipa a châ leipa
hawhta daihti nata kô cha maniah a siesai lymâ haw, patu thei awpa châ khai
vei.
Hnôh lâ daihti ei sai
châh ta,
Lopa ta tlâh khô khai
ei ta;
Vâ pawpi nata alyna cha
Lona noh rai hnei vei
ei. tahpa hla bie hawhna khata
chhôh to zydua cha a paipatla khai hawpa dei sai eima châ.
Eima pahno chyupa hawhta kô 1 liata thla 12, hâta 52 noh
365 y ta, nohkha liata dawh 24 y heih ta, a kô nata a thla cha rei leipa ta,
dawh kha chhôh chhao he a sôh ngâsâpa a châ. Daihti sôhzie pahnona cha alai
achyh, dychhie dyhphapa, pachârôh nôpo noh nata thi noh a tlô nahta chyhsa tota
daihti a sôhzie â pachu byuh leipa ta pahno khaipa a châ. Chhôhkha liata
adyhryh leipa Nô nata sawzy, Paw nata sawzy, uhnawh, nôvah hrochhôh ta kyhpachâ
leipa zydua chhao thinoh a tlô nata chhôhkha akina daihti a sôhzie â lâpasiana
noh tlao a châ thlâh haw tyh! Daihti hmâthaina he a peimawh ngâsâpa a châ. Hro
chhôh khihsana kyh lia chhao ta daihti hmâ thaipa nata hmâ thai leipa likawh â
hla ngâsâpa a châ. Chavâta chhihthatuhpa rôhnahpa Mawsi chhaota, Abeipa
Khazohpa lâta he hawhta thlah a chhâ, “Ei hro chhôh nohzy reizie awpa maniah
pachu mah y, sona pathipalôh eima hneina hâ ta,” tahpa ta Sam. 90:12 liata
maniah a chho. Kô 1 chhôh daihti rei leipa ta, dawh 1 chhôh daihti chhao he
hmahta taka thysâh hluhpi ta chalei thei leipa a châ. Chavâta noh 1 chhôh liata
Abeipa Khazohpa châta hmophapa sâkha chhâ tao leipa ta ta noh tla awpa pasaih
khah ei suh u.
Eima râh liana heta kô khazie tawh tlyma cha chhôhkha
maisâh a hnei theipa hluhpi vaw ypa ta pahnopa châ ta, aly a chhih ngâsâ.
Chhôhkha thlahpa lâta thapasana a lai via lymâpa ta ei hnabei a seih hra.
Anodeikua cha, chhôhkha apakhyna liata hla a sa thei leina
chhâpa he khâpa vâta ma a châ aw? Hla he Khazohpa eimâ chhyna liata eima hmâ
chaipa châ ta, Krismas noh daihti zy, Pakhypi daihti nata noh peimawhpa nohta
eimâ lyna chaipa châ tyh ta, cha leipa chhaota a hmâ daihti ta hmiapasah chaipa
cha Music a châpa ta â lâ. Totâ pyu ngiapa chhaota Abeipa cha reithaipa a châ
haw! Alypa a châ ngâsâ.
Anodeikua, chhôhkha lia hmâhchhâh ta Abeipa reithaina hla
eima sa thei leina chhâpa he, a chhâpa a y cheingei thlyu aw. Hlâno Israel
sawzy Babylaw sei kô 70 amâ tâh nona khata ama totâzy cha tô thei khao leipa ei
ta, râhbuh zy liata pangie ei ta, ama Zaio hlazy chhao sa thei khao veih ei
tahpa Hlazy 137:1-6 liata Osrael sawzy Babylaw sei amâ tahpa hawhna khata eimâ
tâhpa châ hra aw vei mâ?
Pawla nata Sila cha Lô-o amâ tâh nota zâ mokuh pahâh lichih
ta zâcho ta lô-o liata thlahchhâ ei ta, hla ama sa tahpa Bible ta maniah a
chho. (Hmt. 16:25-34).
Chhôhkha akina daihti sôh ngâsâpa khizaw sôhta a chalei
thei leipa daihti a khô hlâta, chhôhkha akina daihti nona heta o chhôh cha Zisu
Krista Abeina biehneina châ awpa ta thlahchhâna nata Bible reina hlasana su châ
awpa a chhuah chyu bâ suh u.
Abeipa noh tlyma, zâ tlyma chhâta cha Abeipa reithaina hla
chhaota Abeipa Khazohpa achy bâ suh u.
Pakha lymâ ta ama sie,
Pai tyh ei chhôhkha to
rai; Lôkhy zydua chhâzaw su lia, A ki heihna y aw ma?
Abeipa ta, “Chhôhkha akina noh daihti a sôhzie” tahpa
biepipa hmâpa ta tlohlei ngaitana chôta ropa he Abeipa ta a reituhpa nata a
theituhpa zydua chô liata byhnâ pie mawh sy, AMEN.
Bo - 4 CHHÔHKHA HE KHAZOHPA PADUAPA A CHÂ
(Athaona 1:28; 2:18;
Mal. 2:15)
Bible liata chhôhkha thâtih hmô’pa y hôlô ta, anodeikua cha
Krizyhpa chhôhkha thâtih ei vaw palâsa awpa cha Mawrâh (Mizoram) liata
Missionary nawhzy ta thâtihpha chi sôhpa a rao thei leipa chi ama vaw tuna
tawhta krizyhpa chhôhkha maisâh a vaw duah lymâna kyh a châ aw.
1970 kô tawhna khata Presbyterian Awnanopa Central chanôzy
ta krizyhpa chhôhkha a peimawhnazie he hmah vaw la ei ta. Apakhypi laipa Pastor
bia to liata chhôhkha a peimawhnazie tlâh-awh lymâ ei ta, cha tawhta chhôhkha
thapasana meirei a vaw khaih lymâpa a châ. Abeipa Khazohpa cha reithaipa ta y
mawh sy.
Hlâno tawhta chhôhkha maisâh Khazohpa nata azaona a phazie
eima pahno leipa vâta daihti sôhpa maniah a khôsai khai haw. Chavâta chhôhkha
liata rairuna hluhpi amâ tyhpa a châpa ta â lâ. Daihti sôhzie cha mongyuh bieso
liata cha ‘Ngôh hlâta a sôh via’ ama tahpa bie he a do kawpa a châ.
Anodeikua cha eima hnabei a dy awpa châ vei. Eima phana rakha
chyu liata ama chakaona he Khazohpa ta a bie liata byhnâ a pie lymâ aw tahpa
eimâ ngiapâ awpa a châ.
Hnabeidyna kyh he Sâtâ raihria chichhih ngâsâpa a châ.
Chavâta Abeipa Zisu ta hnabeidy leipa ta thlahchhâ awpa maniah a pachu. Lk.
128:1.
Abeipa bie cha Sam rohtuhpa ta, ‘Ngôh hlâta na biepiepazy
pasô na ta, ngôhsuapa pha chaipa hlâ chhaota ei pasô via a tahpa hawhta chhôhto
ta tao khai thei chyu mawh sihla, khatlu ta chhôhkha liata alyna châ aw vâ ma?
Chhôhkha châta
hmahlana Report :
Krizyhpa chhôhkha chôchâh liata hmah
lanazie –
1. 1970
tawhna khata Central krizyhpa chanôzy ta krizyhpa thliena (panuana) Form taopa
ta hmah ama la pathaopa a châ.
2. 1977
tawhta apahrana hâta kha cha krizyhpa chhôhkha hâta châta Synod ta biepipa
châta hmâh’pa ta pathlu ta, atanoh taihta hmâh lymâpa a châ.
3. 1997
liana khata Synod ta Family Counselling Centre cha paduapa a châ. Counsellor
hnei tyhpa châ ta, chhôhkha liata rairuna a hneipazy palôhrupa lâta atymâpazy
châta nata bao angiah hropazy châta Counsellor zy ama taopa lymâpa a châ.
4. 1995-1996
liana khata Central KTP ta kô phuahpa châta chhôhkha kô ta phuah ta, hmah la
pazi lymâ awpa ta Branch to chyu ta hmah la lymâpa a châ.
5. 1995
October noh 1 liana khata Synod Executive Committee nata Central krizyhpa chanô
Committee châta krizyhpa chhôhkha noh châta kô 1 châta phuahpa a châ. Chyhsa
âpakhypa chhao ama hluh kaw hra.
6. 2001
tawhna khata krizyhpa chhôhkha he September thla hâta hnôh chaipa he kô to ta
hmâh awpa ta a pathlu. Programme tao lymâ awpa tahpa a châ.
7. 2007
tawhta cha krizyhpa chhôhkha he eima râh ta angiahnazie nata a peimawhzie
pahnopa ta Synod ta hmah a la aw. 1997 Synod Family Guidance nata Counselling
Centre a paduapa sapa nata thlahpa leidiapa pachhana thâtihpha chhona rôhnah
ngaitapa atahmâ he Synod ta thapi phiapa ta kyhpachâna chakaona a hneipazao
lymâpa a châ.
He ei palâsapa khô lâ heta Bial nata Awnanopa Local chyu ta
âmo ryhpaohna lymâ hawhta chhôhkha thapasana nata ngiachhiena he a vaw pôh via
lymâ ta, chavâta chhôhkha Seminer zy, nôvah Seminar zy, mo pakha rairupazy
liata campaign zy ama hneikhei lymâ. Awnanopa phahnai angiahpazy cha krizyhpa
chhôhkha Committee apaduapazy taih ama ypa a châ.
Awnanopa khô lâ râhzy tawh chhaota eima râh moleina a vaw
pôh lymâpazy he a chhâpa cha chhôhkha achhihthana a pha leipa vâta a châ chaipa
ta pahnopa a châpa vâta 1994 October noh 1 liana khata chhôhkha zâ ta phuahpa a
châ. UNO chhaota chhôhkha he a peimawh ngaitapa ta a pachâ hra.
Kô 1979 liana khata thyutlia kô ta a phuah. Kô 1985 liana
khata hawti kô ta a phuah heih hra. Kô 1994 liana khata krizyhpa chhôhkha kô ta
a phuah chanei heih.
Krizyhpa chhôhkha paduana kyh he hmo ru ngâsâpa a châ.
Hnabeisyna rairuna liata a sie lymâpa eima châ. Nopi nohta zohkaluhpa a vaw
chhoh ta, tôhkalôhpa a pyu ru ngaitapa ta a vaw thua chaimâh ta, pachie a vaw
tla nahta cha alei nata alô zydua a chalyupa hawhta, krizyhpa chhôhkha liata
moleina meihdo zoh kaluhpa nata thlihpipa ru ngâsâpa ta maniah a vaw tlô thlu
nahta cha nô nata paw pachârôhna mothlih cha tihnawh hawhta alohna daihti a vaw
tlô haw hra tyh.
Chhôhkha liata Ziu Krista tlôna o a hnei leina su cha
ahripa sâtâ ryureina râh a châpa vâta sahhmah nata paritheipa (Drugs) Hqrs. A
châpa vâta phusâ sôh hluh kaw hrasala, o chhôh cha hriena su padi chhielie
haipa ochhôh, moleina meihdo apai leina su dei a châ. Chavâta Bible ta ahripa
châta daihti pie lei awpa ta zikyu maniah a râ Eph. 4:27.
Chavâta chhôhkha liata bie a hneituh chaipa nô nata paw
maohphaohna a sâh ngâsâ.
Chhôhkha
daihti eihpa : Hrochhôhta daihti sôh chaipa eima hneipa cha chhôhkha a kipa
ta charei khohna daihti he a châ. Chavâta Bible chhaota daihti hmâh thai a
peimawhzie maniah a chho.
“Chyhsa sopa cha a daihti ta liata sâh nata chicheipazy
pakhy tyh ta; sâhhria daihti liata a mô thlâhpa cha maohphyuhna a châ’ tahpa
Bieso 10:5 liata maniah a chho. Sâhhria ngâ nota mokuh pahâh kawpa ta a mô
thlâh hapa cha arievazy ta sâh ama nie khai thlâh hapa hawhta chhôhkha
chhihthatuhpa nô nata paw, sawnawh khâsia leipa ta sapa khihsatôhtuh liata ama
daihti a hmâh tyhpazy cha ama o chhôh liata sâtâ ta bu tu ta, chavâta sawnawhzy
cha sâtâ ta a khozie hawhta hmâh ta, ama saw kho ngaitapazy cha a daihti
pangiasa leipa liata thi ei ta, o chhôh cha pachârôhna meihdo a vaw zawh tyhpa
a châ.
Mission field peimawh chaipa cha chhôhkha he a châ tahpa my
kha ei suh u. Chavâta eima pahâhpa chhao, pahâh leipa chhaota chhôhkha apakhyna
siesai lei awpa a pha chai. Ti a si awpa ngiaroh â chhih kaw hrasala, a si khai
nahta cha pôhpa châta ziza a pha kaw tyhpa hawhta, chhôhkha maisâh, Abeipa nata
akaolâh tyhna chhôhkha cha vârâh ziza roh pahâhpa ta a bie tyhpa a châ.
Chhôhkha he pachâpa hlâta a peimawh viapa a châ. ‘Abeipa
china cha novâhna thabypa a châ’ tahpa ropa hawhta chhôhkha phapa tawhta Pastor
phapa zy, machâ phapa zy, Missionary rôhnahpa zy, Politician rôhnahpa zy,
Doctor phapa nata Officer phapa satlia nata laihsa phapazy Krista nata Awnanopa
châta hmâh tlâh a châpa zydua he chhôhkha phapa tawhta a puapa sai ama châ.
Khizaw liata chyhsa pha leipa ama puana su chhao cha
chhôhkha tawh thlyu ta a puapa a châ hra. Khihtlâh moleina (Social evil) zydua
he chyhsa ahyzy vâ tly ma eima tah tyhpazy chhao he chhôhkha tawh sai a châ.
Eima saw pakha moleina vâta chhôhkha zydua mohchhiena a châpa hawhta eima yna
su khihtlâh liata chyhsa pakha moleina vâta khihtlâh liata a pahrâ khohpa zydua
cha maohphaoh khaipa a châ hrapa a châ.
Nehemia chhao khata phopi Israel zy moleina lia chhao a
hlao hrapa ta a pahno. Chavâta ‘Kei nata ei paw chhôhkhazy vaw molei haw tlôh
pi ta’ a vaw tahpa a châ. (Neh.1:6)
Chhôhkha he tahma hlâ khizaw ta a buakhei chaipa a châ.
Awnanopa to ta ama buakhei chaipa cha chhôhkha he a châ hra.
Eima râh Awnanopa aduana su pachâ châh heta chhôhkha liata
pati hmaohkhata a dôhlâh khoh tyhpazy pi heta Abeipa Khazohpa achhyna (pakhyna
o chhôh) liata deikua cha chhôhkha a ki thei khao ma pi, a pei ngâsâ. Alei
liata eimâ ki leipa khiahta cha vârâh moh pakina liata moh ropa y hra’aw vei.
Bo - 5 NÔ NATA SAW KYHPACHÂNA AZAONA BIEPARU
Chyhsa a thaipazy ta ama reina dâh ta cha chyhsa cha nô py
chhôh liata thla 9 ypa ta ama reih.
Atahmâ he nô nata saw azaona thabypa lâ tawhta eima reih
tua aw. Nô py chhôh liata eima y nota eima pati nata lao cha nô sapa nata
thisaih a niepa eima châpa vâta eima kaw laiseih via nahta nô deikua cha amâ
zao via lymâ. Nô sapa nata thisaih a niepa eima châpa vâta a châ.
Nawh hnei chhôh zydua lia chhochhi ta cha ngiachhie amâ
chhi ngâsâ. Ama pypi chhaota noza hmiachhie thai leipa hawhta chyhsa hry liata
ama y thlâh tyhpa a châ. Cha dei chhao châ leipa ta, ama daihti â hnia viana
chhochhi ta cha rietheina nata thlahzohna ta ama bie lymâpa a châ. Py chhôh
liata châmaih a y thlâhpa hawhta pachâ ei ta, ama hro aly thei vei.
Saw
pi nota nô rietheinazie : Thlahzohpa nata pachârôhpa ta ama y hleikhô ta,
saw pi nota cha ama chhôh tawhta thisaih hluhpi pua chaimâh heih ta, thisaih a
pua hluh tu hawpa vâta chanô vâduapa cha saw sana liata a thi pâ hapa hluhpi
ama ypa a châ. Saw sa a ru thlâ bao nahta, nô ta a saw a sâhpi pie hmâ leipa ta
a byh chô liata buakha chhaota a pyh hmâ leipa nata hawsaih nawhzy chhaota nô a
satuhpa nata a phaohtuhpa hmia khochhihpa chhao hmô hmâ leipa ta hâra deichhyna
(Motehrless Baby Home) liata nô sâhpi chhao kawhkha hmahta a pahâna pahno leipa
nata padi hmâ leipa ta Amul nata chini zyta chyh ngâ haipa 20 rahchhôh ama y
thlâhpa a châ.
Siaha
liata Hâra deichhyna : KNP (Krizyhpa Nô Py) zy hmahlana nata hriapasana
tawhta 1992 May 22 ta paduapa châ ta, Hâra ama mohhôhna zie cha 1992-2007
November chhôhta 93 ama châ.
Nô ta saw kyhpachâna a pasazie cha Lyuhchâpa Pawla chhaota
Thysalonika Awnanopa châ a paphaona liata pasyuna châta a hmâh. “Nô ta sawzy
nônaipa ta a pasôpa hawhta” tahpa bie rôhnah ngaitapa reikah a hmâhpa a châ. (I
Thys. 2:7) Nô ta saw kyh a pachâna a pasazie nôpaw bieso liata chhao ama vaw
reih hawpa a châ. He hawhna heta paw cha “Pawpavawpa” vaw tah ei ta, nô deikua
“Nô thlôh, Nô-iah” tahpa ta moh pha ngâsâpa ama vaw bipa a châ.
Atlâhpipa ta paw ta saw kyhpachâna hlâta nô ta saw
kyhpachâna cha â thuh via syulyupa a châ. A chhâpa cha chyhsa hmô pha leina
liata thisaih ta azaona kyhpachâna bieparu thari ta a vaw thla syulyu hawpa
vâta a châ. Chavâta Khazohpa ta nô nata pawzy cha ano vyuhpa ta a paduapa ama
châ ha vâta nô nah paw palyupalih awpa he a papeimawhsapa a châ. Chavâta
Biehrawhpiepa lia chhaota a vaw hlaopa a châ. He hawhna heta Biehrawhpiepa 5-na
liata cha chyhsa lâta tao awpa hmiatuapa a châ. Atahmâ Bible tawhta eima
nahthlie tua aw.
“Sawnawh saih u, Abeipa liana chata nama nô nata nama pawzy
bie zyh teh u, cha cha hmo dopa châ tlôh ta, na nô nata na paw palyupalih teh.
Cha cha biepiepa bietai a hnei tua chaipa a châ. Chatanachata na châta pha aw
ta, alei liana heta na hro a pareih aw” Eph. 6:1,2.
Nô nata paw bie a zyhpa cha Khazohpa bie a zyhpa ama châ.
Nô nah paw bie a zyh leipa nata rei angiah leipa cha Khazohpa bie a zyh leipa
ama châ hra. Chavâta nô nata pawzy cha Khazohpa ta ano vyuhpa ta sawzy mohhôh
ta vaih awpa ta a raopa ama châ. Chavâta nô nata paw rei angiah leipa nata bie
a zyh leipa maihta chyhsa phapa pua beih vei ei. Chhôhkha rairuna a taotuhpa
nata khihtlâh atymâna a tlôkheituhpa dei ama châpa a châ.
Nô nata paw rei angiah ta a chi-za thaipa sawzy deikua cha
Khazohpa khopa a châpa vâta chhôhkha nô nata paw châta rubi lôsôhpa a hneipa
amâ lypa hawhta amâ lyna a châ tyh.
Nô nata pawzy reingiah leina pha leina rarôh- yzie keima
pachâpa ta a reipa châ leipa na ta, Bible bie tawhta a châ.
A nô tlyma, a paw tlyma chhie a sapa maih thie thlyu awpa a
châ tahpa ropa a châ. Theihthaina 20:9 Khazohpa ta na nô nata na paw palyupalih
la, a nô ma, a paw ma a reipachhietuhpa cha thi tlai se” tahpa bie rarôh y
ngaitapa he Abeipa Zisu chhaota a vaw hmâpa a châ. Mt. 15:4 moh teh. Bible bie
tawhta eima nahthlie heih tua aw.
A paw a mohnaotuhpa nata a nô bie a nawhtawhpa mokhaoh cha
saikao liata ra-awh ta thaoh aw ei ta, pahmô tawzy ta ama nie aw” tahpa bie
rarôh-y ngaitapa Bieso 30:17 liata ropa a châ. Nô nata paw bie a zyh leipa nata
hyutuhpazy pachuna a papeisa leipazy thinazie he a rarôh-y ngâsâpa a châ. ‘Lâpi
liata â hluahsao haw’ tahpa zy, ‘chaizôh ta ama dysao haw’ tahpa zy, saikao
liata a tlasao haw’ tahpazy ‘sahhma nie-dona vâta Motor accident-pazy ama hluh
kaw bâpa a châ. Motor accident na dei leipa chhaota sahhma niedo tuna tawhta
chyhsa tlâh leipa ta a puapa nata a daihti leipa ta thyutlia a thipa ama hluh
ngâsâ hapa a châ.
Atahmâ he daihti rairuna lâpi eimâ chhih lymâ, a
parupenawhzy chhao ama pôh via ngâ kaw. Awh parupa zy, vao parupa zy, viahchao
a parupa zy, arâ a parupa zy, chysia a parupa zy, lyu a tao hoh leipa ta maniah
sahdô theilâpa a paru laihpa zy, zâcho awhkho ta o nahta daoh hmo a hrao laih
ngâpazy thabypa cha chhôhkha tawhta a thaopa sai a châ. Chhôhkha maisâh a duah
leina su tawh sai ta a rupenawhzy he a vaw puapa ama châ tah ei sihla, rei
chhei tu hlei ma pi. He nawhzy he sâtâ pheisaih sahlao ama châ.
Khizaw liata rairuna lai chaipa cha chhôhkha a châ. Chavâta
krizyhpa chhôhkha hmah la tua chai awpa cha chhôhkha liata Zisu Krista abei ta,
bie a hnei thei nawpa ta o chhôh cha thlahchhânna nata Bible reina châta daihti
a paruapa a peimawh. Maisâh liata mei a ia ngâthlâh ha awpa tahpa he bie
peimawh ngaitapa a châ. Khazohpa Chônô chaipa biepiepa a châ.
Hlâno Izarel sawzy ta thisaih ta Khazohpa lâta molei
reihpha cheina a theihna châta ama hlâna a châ. Chavâta maisâh liata molei
angiathaina ama hlâ vei khiahta cha Khazohppa ta sei khaoh lâta a chati pathlah
tyhpa ama châ. Cha leipa chhaota hri chichhihpa nata riethei rairunazy ta a
hrie tyh ei. Chavâta maisâh liata mei ia ngâthlâh ha aw ta, a thi awpa châ vei’
tahpa he KHazohpa Chônô chaipa biepiepa a châ. Theihthaina 6:13 Meisâh liata
mei ia leipa ta a thi khiahtala Khazohpa nata azaona ri a chie haw tahna a châ.
Cha hawhna hra chata chhôhkha liata Khazohpa bie nata thlahchhâna pyu a dia haw
khiahta cha chhôhkha liata Zisu Krista nata azaona y vei tahna a châ. Chavâta
chhôhkha maisâh a padua thei leipa chhôh tota maisâh padua khai a chhuah suh
vy.
Atahmâ cha eima biepipa lâta eimâ ngia ha bâ aw. Ei saw y,
na paw a cha pachuna cha nahthlie la, na nô bie a cha piepa cha a heisaih kha,
na luh châta pawpi pachhih angia ngaitapa châ aw ta, na rao châta pachhih hawhta
châ tlôh aw ta.”
Na paw cha satuhpa bie cha a pyh la, nan ô cha a nôpipa
chhaota mohnao kha” Nieso 3:11, 12, 1:8:8, 9; 23:22 Nô kyhpachâna a pasanazie
he my kha ei suh u.
Nô nata saw kyhpachâna azaona bieparu tahpa biepipa hmâpa
ta sermon tloh lei ngaitana chôta ei ropa a reihtuhpa zydua nama chô liata Paw
kyhpachâna nata Abeipa Zisu Krista ngiachhiena y lymâ mawh sy tahpa he ei
thlahchhâna a châ.
Bo - 6
CHHÔHKHA TAOPATHI
NAWPA TA MOTHLIH ÂNGIAH.
Mothlih tlana chôta atupa chata thapha ngaitapa ta ama hria
aw, chana chôta sâh chi puakhei hrasala, a sâhpiah zy cheipa ta thapha ngaitapa
ta a vaw dikhei aw. Sam 126:56. He bie he Bible reikah ao kho a chhih ngâsâpa
nata hriapasana khôlâ ta alyna theilâpa a vaw pathei awpa Izarel nawhzy ta
chakhâ kiahna hla ama tahpa a châ.
Chakhâ kiana yzie cha he hawhta reih ei sihla, pahno
chyuhpa hawhta chakhâ kiah cha lâ phei siepa thadâh a chhih kawpa hawhta cha
leipa ta chakhâ kiah cha noh a vaw palo lichi ta, riethei a chhih ngâsâpa a châ
tyh. Anodeikua cha chakhâ kiah khai tawhta, lytlâ padâpa thobuh nohdi ry liata
a pahâ pi ta, ziza chakuapa, anaizualuapa ta vaw pathli nahta eima rietheina
mathlai a vaw hi khaipa hawhta, mothlih tlana khô lâta aly n’awpa Bible ta
maniah a chho.
Mothlih
yzie : Chana nata mothlih he yzie a hnei pathu ngâsâpa a châ. Achhâpa y
leipa ta mothli tla leipa ta a chhâna y leipa ta chana y hra vei. Kyhpachâna
azaona hnei leipa thi nota mothli tlana nata chahna y thei vei. Viasa
kyhpachâpa thino nata sanawh chhôhkha
thisaih a zaopa a nô tlyma a paw tlyma, unawh tlyma, lahpi nô nata vahpa
thi nota cha kyhpachâna mothlih cha pachu byuh leipa ta tihnawh hawhta mothlih
cha kaw pua ta, ruma cha ti liata nypa hawhta a dâ khai tyhpa a châ. Chavâta
mothlih nata chana cha kyhpachâna nata thapasana tawhta a vaw puapa a châ.
Atahmâ he lyuhchâpa Pawla Awnanopa châta a mothlih a hryuna
eima nahthlie tua aw. Ephesi Awnanopa p’einawh puasai chyhna khata he hawhta
bie a reih.
“Chavâta ahrohrua teh u, kô thôh tlai mothlih tlana chôta a
chhô a zâta chyhsa to chhoreipa ta ei bâh leipa kha a thei thlâh ha teh u. Hmt.
20:31. Pawla cha a sie tawhta Changie âhrâhpazy vaw pua aw ta, sahlaozy pahlô
aw vei tahpa a pahno nata a thapasa ngâsâpa vâta kô thôh chhôh ama mothlih
chhaota a chakaona bie maniah a chho. Pawla cha Awnanopazy kyh a pachâna vâta a
mothlih tlana zy vâna chata awnanopazy ta thlahchhâpa ei ta, pasai leipa ei ta,
ama pathlie nona khata ama zydua ta ama chakhei ngâpa a châ. Hmt. 20:36-38
liata eima hmô.
Atahmâ cha Bible tawhta mothlih alona eima vaw nahthlie tua
aw.
Hezy vâna heta chana nata ei mohthlih ti hawhta a loh.
Chaphôtuna 1:16; Hy Abeipa ei thlahchhâna he nahthlie la, ei awna he nahthlie
mah y; ei mothlih tlapa he a chalih thlâh ha kha y ! Sam 39:12; Eima mothlih
cha chiehleipa ta a chalih hlei leipa ta, Abeipa ta avâ tawhta za mohta eina
hmôna taihta Chaphôtuna 3:49. Ei mothlih he a chhô a zâta ei pati a châ. Sam.
42:3. Ei chana ta ei mo pachao ta, ei pathipalôh tymâpa ta y ta; ei sawzy
;leidiapa vâta Chaphôtuna 2:11.
Hy Zaio sawchanô y; Ao paropa ta, Abeipa cha aw sao teh; A
mohtlih a chhô a zâta chavah hawhta lo ngâ mawh sy; a paha kha la, na mothlih
chhao hi kha se. Chaphôtuna 2:18.
Atahmâ cha mothlih hmotaotheizie Nehemia thâtih tawhta eima
chu tua aw. Nehemia he Abei cha leipa ta, Theihthaipa cha hra leipa ta, Hrosopa
châ hra vei. Abei Artezerzia Kresawti a pietuhpa châ ta, china pho thapasana a
hneipa a châ.
Zudah râh tawhta chyhsa avypazy tawhta bie hiahhri ta ama
to vyuh chhiezie zy Zerusale kuh a chona thâtihzy ochhi mei ta a kâna thâtih
zy, a thei nahta thlai a tyuh ta cha ta, noh khazie taih tlyma pachârôh nata
nie leipa ta y ta, ABEIPA Khazohpa lâta thlah a chhâ tahpa eima pahno. Nehemia
1:2-4 moh teh.
A unawh chhôhkhazy chata a thapasana mothlih tlana chôta a
thlahchhâna cha a hlao tloh ngâsâ ta, Abei Artezerzia hmiakô liata a luah awpa
ta cha, alyna nata palôhtlâhna hmia phaopa deita a luah theipa a châ.
Pachârôhna hmia phaohpa ta a luahpa cha a rai pabâsa awpa ama châ. Cha dei châ
leipa ta thie theina taih chhao ama châpa a châ.
Nehemia deikua cha a unawhzy tovyuh a chhiena vâ nata
Jerusale raona thâtih zy a theipa vâta a pachârôhna hmia a nyu leipa ta
pachârôhna hmia phaona chôta a luah ta a thlahchhâna Abeipa ta a chyh eipa vâta
a rai pabâpa cha rei leipa ta Jerusale taopathi awpa ta a hiana khô lâta
pheisaih a vaihtuh awpa ta hlaokha Abei Artezerzia ta a pie pâ ei. A
thlahchhâna a hlao tlohnazie cha hâta ei thôh liata Jerusale cha taopathi
khaipa a châ haw! Nâma nata keima chhao chhôhkha raokei khai hrasala, mothlih
tlana chôta Nehemia hawhta chhôhkha thapasana mothlih chhaota thlahchhâna cha
hrao leipa châ aw vei tahpa a ngiapâ suh u.
Atahmâ Zudâh Beipa Hezekia thâtih eimâ chu heih tua aw.
Pahno chyupa hawhta Hezekia cha thi daihmâpa ta pasa ta,
hrosohpa Isai cha ano lâ avy ta a hnohta ABEIPA chata hetana heta a tah. No
chhôhkhazy khihsanazie awpa paryh teh, thi tlôh aw chi ta, hro aw va chi tahpa
ta, tah ta, chatawhcha Hezekia cha pâhchhô lâ a heihpa ta a palie ta ABEIPA
lâta thlahchhâ ta Hezekia cha thata cha ta, chatawhcha ABEIPA bie Isai hnohta
vaw tlô heih ta….
Na thlahchhâna theina ta, na mothlih chhao hmô na ta, na
hrochhôh nohzy he kô 15 ta ei pasihsa aw, tah ta. Isai 38:1-6 moh teh. Hezekia
cha a thi awpa a châ tarawpa ta a molei angiapachhina mothlih cha ABEIPA ta za
hmô haw ta, a hrona cha chhôhkha paryh n’awpa ta kô15 baichhipa a châ tahpa
Bible ta maniah a chho. Isai 38:5.
A reituhpa kho ngaitapa y, nâma nata keima cha chhôhkha
chakao nawpa ta daihti kha châ ma eima hnei a pahno tlôh pi va! Chavâta chhôhkha
akina daihti sôhpa maniah a khôsai hlâna heta chhôhkha maisâh padua khai bâ
sihla. Chhôhkha liata Zisu Krista bie pahneisapa ta pabeisa chyu bâ suh u. I
Pity 3:15.
Atahmâ ta eimâ chu heih awpa cha hrosohpa Zeremia thâtih a
châ aw. Zeremia cha a hrochhôh ta alyna rai a hnei leipa hrosopa ngiachhie
chhipa ama tahpa a châ.
Hrohsopa Zeremia mothlih a hluhna chhâpa cha IZarel sawzy
ta Khazohpa hropa pavia laih ei ta nohthlahpa
amâ chhyna vâta nata a biepiepa ama zyh khoh leina vâta Babylaw sei khaoh lâ a
tâh ei ta, ama satlia laihsana zy nata chyhsa hluhpi ama y khao leipa vâta a
mohthlih chie leipa ta tihnawh hawhta a puapa a châ. Chaphôtuna 1:16.
Chavâta a châbu moh chhao cha, “CHAPHÔTUNA” tahpa a châ.
Mothlih nata chana ao pyu cha Abeipa Khazohpa ta a papeimawhsapa a châ. Cha
vâta Sam rotuhpa chhaota he hawhta maniah a chho. Abeipa chata ei chana ao thei
ha tlôh ta, Sam 6:8; mothlih he hmosôh ngâsâpa a châna â lâna cha abeipa David
liata hmô theipa a châ. He hawhna heta mothlih a pasônazie a châ:
“Ei mothlih he na chhihro-ôh liata ryh mah y, Na châbu
liata ropa ta châ vei ma?” a tahpa a châ. Sam 56:8 moh teh.
Khazohpa a biehrai zyh leipa nata nahthlie leipa he chi â
chhih ngâsâpa a châ. Abeipa Khazohpa tawhta he hawhta bie a vaw tlô.
He biehrai biezy a nahthlie lei tuhpa cha chhiesapa ta y
mawh sy. Jeremia 11:1-3 liata eima hmôpa hawhta Izarel sawzy cha a bie ama zyh
khoh leipa vâta Babylaw sei khaoh liata amâ ngia khai hawpa a châ.
Chahawhna hra chata atahmâ daihti eima duana su chhao he
thapi ta eima pachâpasia awpa a peimawh. He tlupo ta chhôhkha raona chhâpa nata
râh araona chhâpa cha Khazohpa Bible nahthlie hoh leina nata papeimawhsa leipa
vâta a rao khaipa a châ. Hlâno Izarel sawzy Babylaw sei khaoh liata a ngia
khaipa a châ. Hlâno Izarel sawzy Babylaw seikhaoh liata a ngia khaipa haw hrana
khata atahmâ he Bible Khazohpa bie a papeisa leipa maih chata sâtâ seichâna a
thipa khihpi Seol thina khihpi chhâzaw hriena su meitipo lâ ama sie haipa a
châ.
Chavâta na chhôhkha daihti sôhpa a cha khôsai hlâta
chhôhkha maisâh padua la, thlahchhâna nata Bible reina daihti hnei hmâ leipa ta
daihti khô awpa a pasai khah y.
Chana
ao pyu: “Babylaw chavah kiah liata zy, cha liata atyuh pi ta” tah ei ta,
amâ ngiapachhina chana ao cha Abeipa hnoh tlô haw ta, chatawhcha Abeipa tawhta
bie vaw tlô hawh ei ta, Jerusale chana nata arôhna khihpi cha alyna khihpi lâta
a vaw châ heih nawpa kyh Isai 65:19 liata ropa a châ.
Jerusale chô liana chata thaphapa ta y aw na ta, ei chyhsa
chô lia chhao ei ly aw; a chhôh liana chata chana pyu cha theipa châ khao leipa
aw ta, awsâhna pyu chhao theipa châ khao hra aw vei. Isai 65:19 bie aly chhih
ngâsâpazy tawhna heta Jerusale chana nata arôhna khihpi cha alyna khihpi lâta a
vaw châ heihpa a châ.
Mothlih
nata chana hmotaotheinazie : Hrohsopazy mothlih nata mopathai penawhzy
chana mothlih cha hmotao thei zie cha he hawhta reih sihla avâ lâta tôkalôhpa
thapi ta a vaw thua ta, a lei taih a za cha tho theipa hawhta molei rona nata
angiapachhina chana ao pyu cha vâ salem khihpi a kaw chalyusa theituhpa a châ
hra aw tahpa pahno suh u.
A reituhpa kho ngaitapa y, chhôhkha liata rairuna chi
nanopa y tyh hrasala a reisipa nata a panawhna chôta palôh keichheihpa nata zao
chheipa ta chhôhkha taopathi nawpa ta mothlih chhaota Abeipa lâta aw sao dei
leipa ta cha chhôhkha tlâh thei khao aw vei.
“Mothlih tlana chôta atupazy chata thapha ngaitapa ama hria
aw, chana chôta sâh chi puakhei hrasala a sâhpiahzy cheipa ta thapha ngaitapa
ta a vaw di heih aw”
“Chhôhkha taopathi nawpa ta mothlih â ngiah” tahpa biepipa
hmâpa ta ei ropa he Abeipa ta chhôhkha taopathi n’awpa ta byhnâ pie mawh sy.
Amen.
Bo - 7 ATAHMÂHLÂ KHIZAW
(Rom 13:12-14)
Zâ he chhâ daihmâ ha ta,
khih a deih daihmâ haw. Chavâta zohna liata hmotaopa cha thy ei sihla,
khaihna atobina ta a tobi ei suh u.
Eima pahno chyupa hawhta atahmâ daihti he thaina nata sona
a sâh ngâsâ ta, cha yzie lymâ hawhna chata moleina chhao a sâh ngâsâ hrapa a
châ. Atahmâ hlâ khizaw ânano lymâpa liana heta moleina a rarôh-yzie cha
SAWDAWMA nata KAWMAWRA KHIH moleina eima khô syulyu hapa a lyu kaw.
Sawdawma nata Kawmawra khih moleina cha chanô chapaw kyh
lia nata khizaw sôh tlaichhaina vâta ama khihpi Sawdawma nata Kawmawra chhao
cha mei nata kaih ta a kâ khai hawpa a châ. Chanô chapaw kyh liata ama
moleinazie cha Sawdawma nata Kawmawra khih rao nawpa ta zikyu azâ râtuhpa
vâlyuhchâpenawhzy chhao taihta aziakhei a chhuah thlâhpa ama châ. Cha tlupo ta
ama moleipa vâta Lawta cha a palôh pasa tu ha ta, pakhâ a chhuah ta, pakhâ thei
khao leipa ta, chatawhcha vâlyuhchâpa ta ama mo a pachaosa khai haw ei tahpa
Athaona 19:10 liata eima hmô.
Khizaw sôh ama tlaichhai tu hawpa vâta Zawar bypi sôh puana
hnawh cha pua sai thei khao leipa ei ta, vâlyuhchâpenawh chata khih khôtho lâ
taihta vaw puakhei ei ta, hnôh lâ a heih lei awpa ta tah ei ta, Lawta lahpinô
cha a hnôh chai ta y ta, a hnôh lâ Sawdawma sôh hnawh puana su a siesai khoh
leipa vâta a zâ heih ta, alôhtô lâta â lie haw. Gen.19:26.
Zuda Iskari thâtih eimâ chu heih tua aw. Zuda Iskari cha
Apostol hry liata pawhrâ chaipa a châpa vâta sôh a vaotuhpa (Treasurer) a châ.
Anodeikua cha tâkâ sôh hluhpi a ku liata a y tawhta cha khizaw sôh ta vaw sy
haw ta. Abeipa a chakaopa cha tâkâ sôh ta a zuah haw tahpa Bible ta maniah a
chho. Mt.26:14-16.
He thâtihzy tawhna heta sôh liata ngâchhihpa nata ngâchhih
leipa thâtih a chu’pa he a peimawh kawpa ta ei pahno. Sawhkha rai a hriapa
chhao, awnanopa liata sôh avaotuhpa nata sôh lâta bie a hneituhpazy chhao,
Local Church tota sôh kyh liata a chado awpa he a peimawh ngâsâpa a châ. Sôh
kyh liata ngâchhih leipa he chi â chhih ngâsâ. Lawta lahpinô thinazie nata Zuda
Iskari thinazie chhao chyhsa hropa thipa hawhta thi leipa ei ta, ama thina
chhao a rarôh-y ngâsâpa sai ta ama thi. Lawta lahpinô cha alôhtôh lâta â lie
haw. Zuda Iskari cha â khu lâta pao ta, aliah liata apatlaw ta, a rih zydua pua
khai ha ta, tahpa ta Bible liata eima hmô hra. Hmt.1:18.
He biezy liana heta Khazohpa, chyhsapa ta maniah taotuhpa
hlâta a hmotaopa khoh viana nata pasô viana he Khazohpa kho leipa nata ahaopa a
châ tahpa pahno suh u.
Lyuhchâpa Pawla chhaota tâkâ sôh ta chyhsa a parao theina,
chi â chhihzie zikyu maniah â râ khai hawpa a châ.
He hawhna heta hneirôh a chhuahpazy cha
reipasaona liata zy, khoheih liata zy, hruna nata parao theipa khona hluhpi
liata zy ama pao tyh. Cha khonazy chata raona nata leidiana liana chata chyhsa
a pamôh tyh. Tâkâ sôh tlaichhaina he
moleina to thabypa châ tlôh ta. Cha cha thokhazy ta uahva ei ta, ngiapâna cha
siesai ei ta. Âmosasyh ta pachârôhna hluhpi ta ama palôh ama parao.
I.Tim.6:9,10. Dema cha khizaw sôh a tlaichhai ha vâta khizaw sôh liata Abeipa
cha a siesai haw. 2.Tim.4:10. Sôh kyh liata a chado awpa a peimawh. Bible tawhta
eima nahthlie heih tua aw.
Nama
palôhrupa phaozie cha tâkâ sôh tlaichhaina a hlao leipa ta châ mawh sy. Nama
hmo hnei chhôhpa chô liazy chata palôh tlâhpa ta y teh u. Heb.13:5
Atahmâ cha Anania nata Saphiri thâtih eima sai heih tua aw.
Anania nata Saphiri cha alei su ama zuapa tawhta hmôpa ama phih bâ hawpa vâta
Pity ta chyhsapa liata a haihpa châ veih eichi. Khazohpa liata a haihpa tlao na
châ tah ta. Anania cha cha bie cha a theipata nahta pao ta, thi haw ta, a
theipa maihta ama chi ngâsâ. Chatawhcha Pity ta Saphiri hnohta khazia Abeipa
thlahpa pasia nawpa ta nama bie namâ paraoh ? Mo teh, na vahpa a
pabutuhpenawhzy phei cha chhikao thaby liata a y thlâh haw. Nâ chhao ama châ sy
aw tah ta. Sôkha ta a phei thaby liata pao ta, thi ha hra ta, a vahpa kiahpâh
liata ama pabu haw hra.
He hawhpa he Biehrai Thiehpa liata hmo a y beih leipa thina
rarôh-y ngaitapa a châ. Bie do leipa kyh liata nôvah nata chhôhkha bie a
paraohpa a pha leizie nata haipa a pha leizie cha Khazohpa kho leipa a châ
tahpa pahno suh u. Hmt.5:1-11
Atahmâ
cha Zawsua thâtih a châ aw : Abeipa chakaopa he a pha lei awpa ta nama
pahno khiahtala atahmâ he ahy ma nama chakao aw a tlyh teh u. Nama pathlapazy
ta chavah haosâ liata ama chakao tyhpa khazohzy kha ma; kei nata ei chhôhkhazy
heta la Abeipa eima chakao aw. Zaw.24:15 bie he bie rôhnah ngaitapa a châ.
Chavâta he bie he eima chhôhkha chyu ta hâ a la awpa châ khai thei sala, Abeipa
khihnarâh cha angia ngâsâ aw. Atahmâ he eima chhôhkha ta ahy ma eima chakao ?
Khâpa ma eimâ chhy ? Saw nahzy heta nô nata paw a chhypa Khazohpa amâ chhy hra
ma ? Nô nata paw chakaopa saw nata samohzy heta ama chakao hra ma ? Zawsua ta
kei nata ei chhôhkkhazy heta la Abeipa eima chakao aw a tahpa reikah heta
krizyhpa chhôh to maniah a pahaopa a châ.
ACHHYNA
YZIE : Khazohpa cha thlahpa a châ, â chhytuhpazy ta thlahpa nata hmeiseihpa
ta amâ chhy awpa a châ tahpa ta Bible ta maniah a chho. Zh.4:24.
Achhyna yzie cha hmo kho chaipa nata pasô chaipa he a châ.
“Na ryu byh yna maih liata na a palôhrupa
chhao a y” tahpa ta Bible ta maniah a chho. Mt.6:21. Na ryu byh yna maih
liata palôhrupa a y tahna yzie cha kho chaipa tahna a châ.
He Bible biezy tawhna heta eima duana su eima pahno thai
thei ha aw. Khâpa ma eimâ chhy, khâpa ma eima chakao, khâpa he ma eima kho
chaipa a châ, khâpa liata ma daihti eima hmâh hluh chai, khizaw sôh nata tâkâ
liata ma, sahhma nata pari theipa niedona liata ma, chanô chapaw kyh liata ma,
TV nata Mobile liata ma, Korea film liata ma, Mizo Idol pahâhna liata ma, Sport
film, Boxing film liata ma ? He zydua he Khazohpa hlâta na papeimawhsa viapa
nata na pasô viapa a châ khiahtala vâdua chaipa na châ aw.
Daihti
sôhzie : Noh to zâ to liata khâpa liata ma daihti eima hmâh hluh chai liahsa
a pachâ pasia ei suh u. Bible ta, “Ahripa
châta su patlypa khah u, Thlahpa ta biepa ta y teh u” tapa ta maniah a
chho. Eph.4:27; 5:17,18
Chyhsa to ta ama
hmotaona lymâ hawhta ama hmô aw : “Kei
Abeipa he chyhsa to ama yzie lymâ hawhta nata ama hmotaopa theilâpa lymâ hawhta
pie awpa ta palôhrupa a mohtuhpa, pathipalôh pasiatuhpa ei châ” Zer.17:10.
Chyhsa ta a hiepa maih tlai cha hria tlôh aw ta. Ano sapa lâta a hietuhpa chata
sapa lâtapa raona hria aw ta, thlahpa lâta hietuhpa deikua cha thlahpa lâta chhâzaw
hrona a hria aw” Kal.6:8.
Chyhsa to ta pôhpa liata hmotaopazy a chhiepa khiahta, a phapa khiahta ama taopa lymâ hawhta ama hmô
chyu thei nawpa ta Krista ryureina dyuchhai hmiakô liata paluahsapa ta eima y
khai awpa châ tlôh ta” 2.Kor.5:10. Hla phituhpazy heta ama vaw hmô pasia kaw.
Nahthlie teh, â vy heih
aw na,
A hmia rôhnah noh hawh
khaihna lia,
Rôhnah ta vâ meihdo chô
lia;
Ahripa nah khakhaipazy
Eima Bei Imanuel ta,
Chatlai
saw eimâ lyna noh Khizaw ryu a reih aw. Chipa ta chalyu ei.
Chi to pho to
Beidyuchhai hmiakô lia,
Thâtih reihpa ta pakhy
ei; Salem Beipa hmiakô liana cha, Khâpa ei reih hra aw ?
Ama vaw tahpa he â do ngâsâ. Â vy heih n’awpa daihti liata
cha Bethlehem su nawh ngaitapa salaopiena châki liata nawh ngâsâpa ta âziapa hawhna
khata châ khao leipa aw ta, vâlyuhchâpa thatlô ngaitapazy chhaota mei paleih
hryta avâ tawhta a rôhnah ngaitapa ta â zu aw.2.Thys.1:6,7. Abeipa Zisu â vy
heih n’awpa he pachâna nata pangiasapa hlâta alie hluhpi ta rôhnah via aw ta, a
rarôh a y via syulyu aw. Sâtâ chhao chipa ta â chalyu aw.
Pharisai nata Heroda thihnô liata a chado n’awpa kyh
Mk.8:15
Pharisai
thihnô yzie : Pharisai nawh cha chôpho alâna liata nata hmô theipa nata moh
pathâh khona liata chakaopa ama châ. Chavâta Abei Zisu chhaota a haihphiapa
saih u, a tahpâ ngâpa ama châ. Pharisai thihnô a tah chhâpa cha Pharisai nawh
hrozie hawhta awnanopa hry liata ama vaw y lymâ hra aw tahna a châ.
Heroda
thihnô – Heroda hrozie cha ano hlâta a lai viapa a khoh leipa, a lai chaipa
nata hyutuh chaipa ta y khohna a hneipa a châ. Ano hlâta a lai viapa nata
rôhnah viapa hiatliana a hneipa a châ. Chavâta Abei Zisu ta Heroda thihnô liata
a chado awpa ta maniah a pachu. Thihnô yzie cha Heroda chikao awnanopa liata a
vaw y lymâ hra aw a tahna a châ. Chavâta a chado awpa ta zikyu maniah â râpa a
châ.
A
chado n’awpa chi nanopazy : Khazohpa ngiachhiena vâta khih asa thei viapa
maihta cha o liata TV a patyu pâ theipa sai ama châ haw, a lypa a châ ngâsâ.
Anodeikua cha a phahnaikheipa hluhpi y ei ta, chyhsa thokha châta deikua cha TV
he chhôhkha rao nawpa a châpa a châ. TV liata a pahâh tupa maih cha krizyhpa
chhôhkha phapa châ beih veih ei.
TV a vaw pua hlâta krizyhpa hrozie nata TV a vaw pua tawhta
krizyhpa hrozie chhô nata zâ hawhta a nano haw bâpa a châ. Abeipa Khazohpa ta
ato châta daihti pa-ysa ta, chhô nata zâ tao ta, TV a vaw tlô tawhta cha chyhsa
hluhpi cha daihti hmâh dâh thai leina vâta a daihti leipa liata a mô ei ta, a
daihti leipa liata a hra ei ta, a daihti leipa liata pati nie ei ta, doh ei ta,
châ a chu haipa châ chhaota hlaotloh leina a tlôkhei.
Film
mona kyh liata a chado awpa a peimawh – Korea film thokha cha moleina thaby
a châ tahpa pahno suh u. Film mona liata a pahâh tupa nahta rai hria hoh khao
leipa ei ta, a chhâna lâta cha chhôhkha adyhryh leina tlôkhei ta, a peimawh
chaipa cha apakhyna, Khazohpa achhyna
pakkhâ ta, chhôhkha apakhyna maisâh chhao hnei thei leina taihta Krista hmia
khochhihpa hmô lei awpa ta sâtâ ta TV hmâpa ta moleina meihdo a pazohsa hai.
Noh
hnôh lâ daihti rupa a vaw tlô hai : He he pahno teh, noh hnôh lâzy liana
chata daihti ru ngaitapazy a vaw y aw tahpa ta lyuhchâpa Pawla ta thlahpa biepa
ta a y nota a bie reipa chhao he a vaw tlô hai. 2.Tim.3:1-5
Atahmâ cha TV zy Computer zy, Mobile zy, Sport chi nanopazy
vaw pua lymâ ta, hezy liana heta eima palôhrupa nata eima daihti sôhpa apiena
kyh liana heta eima Khazohpa hlâta eima papeimawhsa viapa nata eima kho viapa a
châ aw tahpa he chi â chhih ngâsâ. “Hrona tikhaoh” siesaipa ama châpa vâta
vâdua ngâsâpa ama châ. Zer.2:13
TV
MO NAWPA DÂH : Atahmâ khizaw â nano lymâpa liana heta hawti machâ ta viasa
hawhta apakyh khoh chaipa cha TV he a châpa ta â lâ. Viasa liata viasa phapa
nata pha leipa ama ypa hawhna heta TV liata Film phapa nata pha leipa eima
pahrua thai awpa he a peimawh ngâsâpa a châ tahpa pahno suh u.
Film pha leipa chanô chapaw kyh apachâna Film zy, athietuna
film zy, film chi nano nano hluhpi y ta, Sport chi nanopazy vaw pua lymâ ta,
hezy he pamosana châta ei vaw palâsapa a châ. Film pha leipa sai ta a puana
chhôhkha cha nô nata paw tawhta saw nata samohzy taihta Cancer hri hlâta chi
chhih viapa thlahpa thina Cancer hri lâta a vaw lie aw tahpa he chi â chhih
ngâsâ.
Chhôhkha
pha n’awpa : Mawrâh cha krizyhpa State a châpa hawhta khizaw hmah a sie
haipa liana heta TV tawhta hmô theipa nata thei theipazy film chi nanopa
hluhpizy y hrasala, chhôhkha aboh nawpa ta cha Khazohpa bie sermon zy, Khazohpa
reithaina hla zy, awnanopa programme peimawhpazy pua hluh sala, a pha ngâsâ aw.
TV he hawtizy ku liata avao tu leipa ei sala, a pha aw. Nô nata paw cha
chhôhkha ryureituh awpa ta Khazohpa raopa a châzie, nô nata paw chhaota sapa
chi a pathlatuhpa dei châ leipa ta, Thlahpa lâta chi a pathlatuhpa châna
maohphaohtuhpa châna a pahno awpa a peimawh.
Atahmâ cha Khazohpa ngiachhiena vâta Khazohpa bie a thaipa
nata hla a sa thaipa thyutliazy vaw pua lymâ ei ta, chavâta daihti â nanopa
hawhta TV taihta thâtihpha chho awpa he a daihti a châ haw bâpa a châ. TV he
hmia pahnopa a hnei hluh chaipa a châpa vâta TV nata a viasa a tao awpa he eima
râh ta â ngiah haw bâpa a châ.
Atahmâ khizaw :
Atahmâ khizaw yzie he a hmasie hra sala, buana nata rairuna, tymâna sai ta a
bie thlâhpa a châ. A chhâpa cha tovyuh palôhtlâh leipa ama hluhpa vâta atymâna
ama tao ngathlâhpa a châ. Khi khapa nata râh khapa lia chhaota adyhna y thei
khao vei. UNO chhaota adyhna tao ngâ hra sala, Bible bie he bie dopa a chânazie
â lâ hmeiseih, “Adyhna nata abohna” tahpa ta ama reih no tlai ta, chanô saw a
zeihpa hawhta sôkha ta leidiana ama chôta tlô aw ta, khôkhâh chachei aw veih
ei” tahpa bie rarôh-y ngaitapa I.Thys.5:3 liata eima hmô.
Abeipa avy nawpa ahy hmahta a noh nata daihti pahnopa a châ
leipa vâta a mâ chiehpa ta y ngâthlâh awpa ta Bible ta maniah a chho. Bohpi
leipa ta avy awpa cha avy tlôh aw ta, bohpi a daih khao aw vei. Heb.10:36.
Atahmâ cha eimâ ngiapâ tua no hlâna khata eima pachhana cha
a hnia via tlôh ta. Zâ he chhâ daihmâ ha ta, khih a deih daihmâ haw. Chavâta
zohna liata hmotaopa cha thy sih la, khaihna atobina ta a tobi ei suh u.
Nohchhô ta ypa hawhta angia ngaitapa ta y ei suh u. Rom 13:11-13. Bible ao ngia
ngâsâpa nahthlie tua suh vy.
Laihsa chata â tobinazy
mypa ta myuhthieh chata â tobina a my thei ma ? Zer.2:32. Thapha ngaitapa
ta nata aly ngaitapa ta y sih la, ano palyupalih ei suh u. Mietahkupa Taw
lahpinô pakiana cha a daih ha tlôh ta, a myuh chhao â chhuahdy haw. Biph.19:7;
22:20 “Amen, Avy mah y Beipa Zisu”.
A chhâ chaina ta he hla he sermon baotuh awpa ta ei vaw
tlyh.
Nahthlie myuhhneituh
awna ao cha,
A pathaih hai meihdo
hry ta;
Chatlaizy ly hla ta dy
se;
“Haosana” tah ta awhpa
ta.
“Ei vy patoh aw na”,
Beipa ta pho to hnoh a
chho;
 mâ khai t’u, pho to
zydua saih u, Âvy nawpa noh â hnia haw.
53
Tloh leina chôta “Atahmâ
khizaw” tahpa biepipa hmâpa ta Sermon ei ropa a reihtuhpa zydua chô liata
Abeipa ngiachhiena y mawh sy. Amen
Bo - 8 KHOTALAINA
(Abeipa cha thlahpa châ
ta, thlahpa yna maih liata khotalaina a y tyh) II Kor. 3:17 Dt.25.5.2002
Khotalaina
yzie : Kho atly theina he khotalaina a châ. Khazohpa ta chyhsa hnohta kho a
tly theina a pie. Cha cha chyhsapa rôhnahna a châ. Khizaw chyhsa a so penawh
Scientist hmotaotheina khaw rôhnah ngâsâpa ama taopazy heta kho a tly theina
hnei leipa ei ta, chyhsa deikua cha kho a tlyhtheina hneipa ta taopa a châ.
Anodeikua cha kho a tlyna dopa nata do leipa likawh a hla kaw. Khizaw liata a
piepasi (Accident) theina chi hluhpi a y, daihti ryhpaohpa kho a tly theina
hnei chhôh heta chhâzaw thina ma nâ tlyh, chhâzaw hrona ma nâ tlyh a chatliepa
ta a pachâ pasia bâ teh, daihti chahâ
khao aw vei.
Atahmâ khizaw anano lymâpa liana heta, khataih su nata râh
lia hmahta a dyhryhna nata thlalôhna khotalaina y thei khao vei. Pahno khaipa
hawhta America khizaw liata rôhnah chaipa nata moh pathâh chaipa O- chhâ 110 ta
â sâhpa cha September 11, 2001 ta America zawtheina lilaw passenger 81 nata a
chhôh liata a hriatuh penawh 11 a phaopa châ ta, mawlâ tawhta my dawh 8:45
liata su ei ta, daihti reileipa ta dawh 9:03 liata passenger 56 nata a chhôh
lia a hriapa 9 a phaohpa châ ta, chholâ tawhta su heih ei ta, cha khai tawhna
chata zawtheina nuby 77 passenger 61 a phaohpa zawtheina chata U.S. pheisaih
supipa Pentagon su chaimâh heih ta, India râh châsala a môh pathao rachhôh no a
châ aw ama tah. Chatlupo ta o rôhnahpa cha buakha ta ta dawhkha chhôh liata
nohpahlipa hawhta ama lei khai haw. He hawhpa hmo he khizaw lia a y beih leipa
a châ. Khotalaina New York khihpi cha pachârôhna meihdo zohpa ta a khu khai
haw. Khizaw cha a khochhihna nata a aohraohna chhaota a leidia hai! A pahniehna
tlâh châ vei tahpa America raona liata maniah a pahnosa. America raona kyh a
chyuta ei ropa he, a su cheingei a za hmôpa Pu Dinga, Addl. Supdt. Of Police
Security Mizoram, Aizawl châpaphaopa tawhta a châ.
Atahmâ he Bible tawhta khotalaina kyh eimâ vaw chu ha tua
aw. Hlâno Izarel sawzy liata sei nata sei leipa likawh, rietheipa nata a
hneirôhpa likawh, a hrupa nata a sopa likawh, a hnatlâhpa nata a sipasapa
likawh, atahmâ daihti lia chhao a likawh râhri â hla ngâsâ hra. “Jubilee kô
liata sei atâh penawh ama pua awpa a châ. Cha kô cha Abeipa a seizy puana a
châ” (Lev. 25:39-46). “Chahrypazy pathlâpa nata raopaky rizy pahluhpa nata
pasaipa-ipa sahlao papuapa nata raopakypa tôh thliepa hih” (Isai 50:6)
Khotalaina châ eichi ta, châhrasala nama khotalaina cha moleina khu nawpa ta
hmâh leipa ta Khazohpa chakaopa ta y nawpa ta tlao hmâh teh u (IPity 2:16).
“Khotalaina ryhpa he liahsa moh ta. Cha hawhta y thlâh ha ta, thei ta thlai a
my thlâh hatuhpa châ leipa” (Zami 1:25).
Bible ta khotalaina maniah a chhopa he cha o rôhnahpa
hneina châ leipa ta, thaina sona châ hra leipa ta abei châna châ leipa ta,
hneirôna châ leipa ta, moh phana châ leipa ta, dyhchhie rietheina châ hra vei.
Zisu Krista thina nata hrona liata chhâzaw khotalaina a y. “Khotalaipa ta y
awpa ta Krista chata maniah a papuapa kha. Chavâta â ipa ta a duah ula, sei
rypakypa liana chata âtâh heih khao khah u,” (Kal.5:1). Zisu Krista ta molei
thina tawhta maniah a papua haw, Zisu Krista ta Bei nata pachhatuhpa ta âpyhpa
maihta Krista ta bie a hnei haw. Lyuhchâpa Pawla ta, “Krista kyhpachâna chata
eima chôta bie hnei ta” tahpa ta bie rôhnah ngâsâpa a reih. Krista kyhpachâna a
pahnopasiapa vâta Lôo âtâh no chhaota, “Kei la kheihta rai y hr’aw sala
palôhtlâhpa ta ei y thlâh haw. A nawh ngaitapa ta yzie thai na ta, hneirôhpa ta
yzie thai na ta, hmo to liata nata hmo zydua liata lôhrâtlôpa nata nodipa ta
yzie, hneirôhpa nata phahlapa yzie, bie nyupa cha ei pahno haw. Tha nâ
patlôtuhpa liana chata a to ei tao thei” (Phil. 4:11-13).
Abeipa Zisu Krista kyhpachâna lia deita, tovyuh palôhtlâhna
nata khotalaina a y. Bible reina chhôhkha maisâh hneina liata Zisu Krista Abeina
o chhôh a khihnarâh a tlôna ngiana a châ hra aw. Hla bie heta Bei Zisu hnohta y
thlahlôh â chhihzie maniah a chho pasia ngâsâ. KHB No. 276.
Khataih lia rai Zisu
hnoh ei y khiahla,
Sy riethei yruna lia
chhao y hr’awsa;
Ano ei lyna chaipa ei
thlahlôhna,
Ano hnoh china rai hnei
beih aw va na.
Khataih lia rai china
hnei beih aw va na, Zisu hnohta thlahlôhta khâ ei y aw.
Khataih lia rai yruna
hnei beih va na,
Ano ei viasa nah
thlahlôhna chaipa;
Su riethei chaina lia
chhao einâ chhi tyh, Zisu hnohta o pha chai khâ a châ tyh.
Khotalaina nata thlahlôhna yna su cha kyhpachâtuhpa yna
maih liata a châ tyh. “Khazohpa ta china thlahpa maniah pie leipa ta
hmotaotheina nata kyhpachâna nata palôhrupa sia ngaitapa hneina thlahpa tlao
maniah pie tlôh ta” (II Tim. 1:7) Penticost nohta thlahpa pathaihpa hry
penawhzy kha kyhpachâna thlahpa ama hnei vâta hmaokha ta nie khoh, doh khoh ei
ta, ama hmo zy amâ hly, kyhpachâna ta ama bie vâta thina chhao chi khao vei ei.
Ama hla cha –
Thina noh tlô tita
thlahzoh leipa ta,
Zisu eimâ tyh aw
chhâzaw lypa ta, tahpa he amâ lyna chaina hla a vaw châ haw.
Abeipa cha thlahpa châ ta, Thlahpa yna maih liata dei
thlahlôhna nata khotalaina tovyuh âly theina, riethei nôpona, rairuna chi
nanopa lia chhaota alyna palôhtlâhna a y.
Abeipa Zisu ta, “Namâ lyna cha ahy hmahta cha lapa aw veih
ei,” a tah (Zhn. 16:22)
Tlohlei ngaitana chôta nata a ki lei ngaitana chôta Abeipa
bie (sermon) ei vaw ropa he, a reihtuhpa nata a theituhpa zydua chôta Abeipa ta
byhnâ pie mawh sy, Amen.
Bo - 9 KHIZAW NANOPA KHIHNARÂH MIA THÔH THÂTIH
He hawhta biepipa miathôhta eima pachhaih
aw.
1.
Khizaw khihnarâh miakhapa cha eima pahrâna alei
khizaw râh thâtih a châ aw.
2.
Khizaw khihnarâh sânona cha Tilaipi khihnarâh
thâtih a châ aw.
3.
Khizaw khihnarâh miathôhna cha vârâh kyhpachâna
râh Angel zy chareina râh khochhihpa râh thâtih a châ aw.
1.
Abeipa Khazohpa atotaotheituhpa a chânazie Sam rotuhpa tawhta eima nahthlie tua
aw: Abeipa cha Khazohpa rôhnah
ngaitapa châ tlôh ta, Khazohpa zydua chô liata Abeipa rôhnah ngaitapa châ tlôh
ta, alei chô zydua liata ryureih ta, a ku liana chata alei su a thuh ngaitapa
cha y tlôh ta, tlâh laki a sâh ngaitapazy ano-eih châ hra ta, Tilaipi he
ano-eih a châ. Ano taopa a châ. A lei hipa chhao he a ku ta ataopa a châ.
Sam.95:3-5.
“Avâzy khita Khazohpa rôhnahzie pahnosa ei ta, aruapa kawh
ngaitapazy khita a kuzô thaina a palâsa” Sam 19:1. Khazohpa a y cheingei tahpa
â lâna cha khizaw liata hmo a ypa zydua he a taotuhpa a y cheingei tlai tahpa
chyhsa palôh liata pachu byuh leipa ta bie a hnei pathuh ngâsâpa sai a châ.
A hmotaopa rôhnah ngaitapa Avâ zy, alei zy, noh nata Thlâpâ
nata Awhsi khaih ngaitapazy a taotuhpa cha Khazohpa a châ tahpa a hmotao
no-âhchhihpa zydua tawhna heta Khazohpa cha a ngiapâ tlâh a châpa a châ.
Khazohpa hmotaothei zie nata a ryhraona noâhchhihzie
lyuhchâpa Pawla chhaota maniah a chho hra.
A hmo hmô thei leipa, a chhâzaw hmotaotheina nata a
Khazohnazie cha Khizaw tao tua no tawhta a siapa ta hmôpa ta y ta, a hmotaopa
liata â lâ” tahpa ta maniah a chho. Rawma 1:20; Sam a rohtuhpa chhaota Khizaw
nata a chhôh liata a ypa zydua Abeipa eih sai a chânazie a phuah hra.
“Alei nata a chhôh liata a ypa zydua he Abeipa eih a châ.
Khizaw nata a chhôh liata a pahrâpa zydua chhao he” tahpa ta Sam 24:1 liata
eima hmô. Khizaw nata a chhôh liata a ypa zydua tahpa bie heta a pahly kawh
ngâsâpa a châ. Khizaw nata a chhôh liata hmo zydua a pahly khaipa a châ.
Lyuhrâhpa sa a taopa lia sai hmahta chi hluhpi y ei ta,
pahno tiah awpa chhao châ vei, ama niebaw chhao a lyu tlâ hra veih ei. Khazohpa
ryhraonazie he no-âhchhihpa sai a châ. Chaoliah zy, Masiah zy, Sasu, Zuneihpa
zy nata Sakhihzy, Sawzaw zy, Sathawh nawh sahlaozy cha lyurâhpa si a nie awpa ta
a taopazy ama châ.
Chakeih zy, Changie zy deikua cha saheipa nie awpa ta a
taopazy ama châ. Ama nie chaipa zy cha o sahroh lâta viahchao zy, Naw zy,
Seihzy ama châ. Lyurâhpa sa lâta Sasu (Zuneihpa) nata sakhih nata Ngiachâ
(Ngiahrai) zy ama châ.
Pazu nawh chi nah pho lia chhaota a lyucho tlâ hra vei ei.
Zabi nawh niebaw a tluana kyh cha alei ry lâta lâpi chao chaimâh ei ta, cha
liata tho thari nata ramawh thari ama hmôpa maih a ly ngâsâpa ta a niepa ama
châ. Mathlaw hnei ta, a zaw theipa pavaw chi lia chhaota chi hluhpi ama y hra.
Ama rôh chhao âlyu tlâ leipa ei ta, a saihpa ta ataopa zy, arâhpa zy, avyhpa
zy, chi hluhpa ama y. Ama cheirâ chhao â lyu leipa ta, ângia ngâsâpa ta taopazy
sai ama châ. A kuzô thaizie chyhsapa ta pahno paki theipa nata alaichadai khai
theipa châ vei ei. Lôvâpa hrona a hneipa ta a taopa hry liata hla a sa theipa
ao pha ngaitapa ta a taopa Uliah zy, Raihnô zy, Taoraipa zy, cha leipa ta ao
pha ngâsâpa ta a taopa chi hluhpa ama y. Cha zydua cha Ano palyupalihpa nata
reithai awpa ta a taopa sai ama châ. Chavâta hla a taotuhpa chhaota he hawhta
hla a vaw taopa a châ.
Lei chô liata hmohroh
zydua
Husona a hneipa maih
Beipa cha palyupalih ei
ta,
“Hy Bei rônah chai” tah
ta sa ei
A vaw tahpa a châ. Abeipa Khazohpa ta khizaw nata a chhôh
liata pahrâ awpa ta a taopa zydua he chyhsa pachâna nata lathli nata sona ta a
laichadai theipa nata pahno paki theipa châ vei. Chavâta khizaw nata a chhôh
liata hmoto a paysatuhpa Khazohpa chônô chaipa cha reithaipa ta y mawh sy
2.
Khizaw sânona cha tilaipi khizaw ziza nanopa Foreign râh a châ : Khizaw
1-na râh liata khotalaina ta a chareipa nawhzy ta khizaw 2-na tilaipi khinarâh
liata a ziza anano hawpa vâta khotalaina cha reih byuh leipa ta a chhôh lia
pahrâ awpa ta minute 10 hlâ a hluh via y awpa ta hrona ta a daih vei. Cha
hawhna hra chata tilaipi khihnarâh liata a pahrâpa nawhzy chhao chata khizaw
1-na ziza nanopa râh liata pahrâ awpa ta minute 10 tlu pahrâ awpa ta ama hrona
ta a daih hra vei.
Khizaw 2-na tilaipi liata a pahrâ penawhzy cha khizaw 1-na
râh liata a pahrâ penawh nata ama hmisâ nata pôhraoh, hrozie nata nôchâ alyuna
rai a hnei leipa, khizaw noâhchhihpa châ ta. Ti zydua Headquarters (supipa) cha
tilaipi a châ.
“Vatie zydua cha tilaipi liata tla ei ta, châhrasala
tilaipi cha bie hlei vei” Biechhotuhpa 1:7 Khzaw liata chavah ti zydua amâ
tyhpakhyna supi chaipa cha tilaipi a châ. 1964 kô liana khata Awnanopa châta
Press chalei awpa ta Puhpa Tialo nata Rangoon lâ sie pi ta, Rangoon tawhta Akyab
taih Puhpa Haochia, Burma pheisaih bai 3-pa, Saikao khihpa nata a zawtheina ta
dawh 2 chhôh tilaipi chô liata a zaw pi ta, tilaipi cha ama reipa ei theipa
nata ei pachâna hlâta lai via syulyu ta, Abeipa Khazohpa hmotaotheinazie a
rarôh a y hmeiseihpa a châ. Noâhchhih tah thlâh dei leipa ta cha rei theipa châ
vei. Pastor Teitu ta cha he hawhta a reih. “Nô nawh angiapâna kyh liata ama kuh
a chha ngâsâ penawhzy heta Khazohpa ta tilaipi a taopa rarôh y ngâsâpa he za
hmô tua ei sala, Khazohpa cha amâ ngiapâ khai thlâh ha aw na” tahpa ta a reih.
Atahmâ Bible tawhta tilaipi eima sai tua aw.
Hao liana haota tilaipi y ta, lai ngaitapa, kawh ngaitapa,
hao liana haota hmo alytheipa rei tiah lei y ta, sa chyhpa nata sa laipazy cha
Sam 104:25 liata eima hmôpa hawhta tilaipi chhôh liata hmohrohhneipa chi nano
nanopa khazie lei châ ma a y sualuah aw vâ tly! Tilaipi nata a chhôh liata
hmohhrohneipa zydua chô lita bie a hneituhpa Abeipa Khazohpa cha rôhnahpa nata
palyupalihpa ta y mawh sy.
Khazohpa cha tilaipi nata thlihpipazy chô liata bie a
hneituhpa a châ. “Ano chata bie pie ta, thlihpipa pathlisa ta” Sam 107:24, 25
liata eima hmôpa hawhta May `2- June 7,
2008 liata China râh liata hmo a tlôpa a
losihpa vâta a thipazie 69103 ama châ. Amar i hmô leipa 20,000 rachhôh ama y
tahpa pahnopa a châ. Ararôh y hmeiseihpa a châ, he liata a thi penawh zydua he
ama nakhaoh ta thâtihpha a thei leipa sai ama châ. Ngiachhie amâ chhi hmeiseih.
Pahno khaipa hawhta Burma râh liana chhao khata- November 2008 liana khata
thlihpipa vâta chyhsa thy hluhpi leidia ei ta, khizaw ta a buakheipa a châpa
kha a châ.
India râh Orissa State liana chhao khata Awnanopa taolana
vâta Abeipa ta thlihpipa thatlô ngaitapa tuah ta, O nata lyu thata rao ta,
chyhsa hluhpi hrona chhao a lei tahpa pahno khaipa a châ hra. Atahmâ Bible bie
eima nahthlie heih tua aw.
“Nâ chata leilô a thuh ngaitapa he poh hawhta pabusa chi
ta, tizy cha tlâhzy chô liata y ta, na rana vâna chata arâ syulyu ta, na
tôhkalôhpa pyu vâta thlai sie syulyu haw ta,”
Sam
104:6, 7 (Mak. 4:35; Lk. 8:22-25; Mat. 8:23-26) Tilaipi saihpa cha ra ta,
chatanachata kua haw ta, chatanachata âmo cha râhpathohpa liata chhihthapa
hawhta ti thuh ngaitapazy liana chata chhihtha haw ta, Sam 106:9. A
hmotaotheina zydua vâna heta Abeipa Khazohpa cha angiapâ tlâh nata a pahniehna
tlâh a châpa a châ. Tilaipi nata leilô a taotuhpa Khazohpa cha chhâzaw ta
reithaipa ta y mawh sy.
3.
Khizaw sâ thôhna cha vâ Salem Khihpi, Angel-zy chareina râh a châ aw :
Vârâh cha Zunawhzy pachâna liata chhâh 3 lâta ypa ta pachâna ama hnei, he
hawhna heta, “Avâzy nata avâ a sâh chaina nata leilô nata a chhôh liata a ypa
zydua he ABEIPA nama Khazohpa eih sai châ ta,” tahpa ta Ryhpachaneina 10:1-4
liata ropa a châ.
Lyuhchâpa Pawla chhaota avâ miathôhna liata lapa ta a ypa
thâtih a reih hra II Kor. 12:2. Anodeikua cha vârâh cha thina haosâ râh thâtih
a châ hapa vâta Adâh sapa thisaih ta y chhôh ta cha pahno pasiapa châ vei,
bieparu (bie nyupa) a châ. Chavâta Bei Davi chhaota” nâma lyuna hneipa ta ei mo
ei padeih tina chata ei lyna a ki ha aw” a vaw tahpa a châ. “Ei mo padeih ti”
tahpa yzie cha thi tawhta thlahpa lâta mo pavâ nawpa reina a châ. Cha
angiapâtuhpazy hnabeiseihna lai chaipa cha thyuheihna noh rôhnah daihti a vaw tlô
awpa, Hrosohpa Isai ta thyuheih n’awpa bie he hawhta a vaw reih chhielie hawpa
a châ.
“Athihpazy
cha ama hroh heih aw, ei chyhsa rizy cha ama thyu heih. Doh lei liata a ypa
saih u, a hra ula, thapha ta sa teh u’ ‘Na diati cha âhnalasizy diati hawhta
châ ta, alei heta athipa zy cha kaw papua tlôh aw ta’ Isai 26:19.
Atahmâ Lyuhchâpa Pawla
tawhta eima nahthlie heih tua aw.
“Thi haw eichi ta, nama hrona cha Khazohpa liana chata
Krista hnohta nyupa ta y tlôh ta, Krista eima hrona cha â vaw luah tita nâmo
chhao ano hnohta rôhnahpa hryta namâ luah hra aw” Kaolaosa 3:3,4 atahmâ Abeipa
ZIsu pakah tawhta thyuheihna bie a reipa eima nahthlie heih tua aw.
“Hmeiseihta ta, hmeihseihta ta ei cha chho ei, a daihti a
vaw tlô daihmâ, atahmâ chhao a tlô haw. Chatina chata athipazy ta Khazohpa
sawchapawpa ao thei aw ei ta, a theipa maihta ama hroh aw.. he he nama noâh
khah u, a daihti a tlô daihmâ, cha tina chata thlâ liata a ypa zydua ta a ao
thei aw ei ta, ama pua khai aw, hmo phapa a tao a taotuhpazy cha hrona topa ta
thyu aw ei ta,moleina a taopazy cha thai lei pachâsapa ta ama y thlyu aw” Zhn.
5:25-29. Chyhsa hluhpi alei buchâh liata â môpazy ama vaw thyu khai aw. Daniel
12:2-3 zy moh teh.
Thyuheihna noh liata thlâ liata kô hluhpi â zia penawh nata
a hrohpazy atyhpakhy nawpa a rôhnah nawpazie cha khatlupo ta ma rôhnah aw ta,
khatlu ta alyna châ sualua aw vâ tlyma! Hla a taotuhpazy heta a rônah n’awpazie
cha ama vaw hmô pasia kawpa a châ.
“Noh rônahpa vaw tlô
daihmâ
Ei hâ Bei Immanuel
Molei hripa tiahna noh
cha
Pachha sawzy khotalai
nawpa cha.”
Chatina cha lypa ta ei
sa aw
Bei râh chhuahdy
chhâzaw su to hra aw na ta,
Hy a pha ngaita aw na,
Thapha â chhih kaw dia!
Lyna chhâ lei ta charei
pi.”
A vaw tahpa a châ. Zisu Krista ta khinarâh maniah â
chhuahdypa su nata râh cha khatlu ta pha aw ta, rônah aw vâ ma! Hrohsopa Isai
bie kha pakipa ta a vaw châ ha bâ aw.
“Ei tlâh pathaihpa liana chata a pasasana rai y khao hra aw
vei, tizy heta tilaipi a bie thlâh hapa hawhta leilô he ABEIPA novâhna ta a bie
ha aw” Isai 1:9 cha râh khihpi cha kyhpachâna khihpi a châpa vâta hrohsopa Isai
bie reipa hawhna khata pasa nôpona ta rie maniah pathei khao leipa aw ta, hri
chichhih chaipa Cancer pasana zy,Malaria pasana zy, Pavyh pasana zy, thisaih
sâhpa nata a hnaipazy, lôpo nata châh-ao pha leipa zy, zôthlôh a veipa zy, AIDS
hri a veipa zy, chanô chhi pha leipa nata nawh raona zy, Motor accident rarôh y
ngaitapa zy, phusâ taka hluhpi hryuhpa ta nôpo pachârôhna chôta Hospital pangai
tyhnazy he kyhpachâna khihpi eima tlô tita cha y khao leipa aw ta, Hrohsopa
Isai chho chhieliepa bie kha a vaw tlô khai ha aw.
“Cha khih liata a ypazy chata “Tlâh vn a” tah aw vei ei
Isai 33:24 tahpa bie hawhna khata kyhpachâna khihpi liana cha tlâh leina nata
pasana hri rai a ngia thei khao leipa aw ta, Idâh pasana y khao leipa aw ta,
hro thiehpa ta eima charei ha bâ aw.
Vâ
Salem khihpi rôhnah nawpa zie : Khizaw liata khihpi moh pathâhpa Tokyo zy,
Delhi zy, London khihpi zy, Moscow khihpi zy, New York khihpi zy, Paris
khihpizy a hmôtuhpazy ta a rôhnah ama tah kawpa a châ khiahta cha “Khazohpa
khihpi nata thâtih bie rôhnah ngaitapa ta ama reih tyh” tahpa Sam 87:3 liata
eima hmô. Khazohpa khihpi Khazohpa Chônô chaipa pahrâna khihpi cha khatlu pota
pha aw ta, a rôhnahzie châ aw vâ ma! Eima pachâna hlâta a rôhnah via syulyu aw.
Vâ Angelzy chareina khihpi cha ngôhsuapa ta tobipa châ ta,
Khiphi chhôh zydua thlalâ mopahlie khaipa hawhta a châ tahpa ta Bible ta maniah
a chho. Biph. 21:21. Cha khihpi cha Jaspy lô nata lôsôhpa chi tota tobipa a
châ. Cha khihpi cha noh nata Thlâpâ nata Awhsi khaihnazy meiôh nata Electric
khaihna zy angiah khao leipa aw ta, Khazohpa Mietakupa Taw hmiphana ta khihpi
chhôh zydua a khaipahlie khai ha aw.
Kyhpachâna khihpi liana cha nodi dâhphina y khao leipa aw
ta, pachârôhna nata nôpona y khao hra leipa aw ta, khizaw liata eima chariah
lai chaipa thina cha pahniepa a châ ha awpa vâta mothlih tlana, mâchhiesana cha
y khao leipa aw ta, Angel nata Serafim zy chhaota Khazohpa Mietahkupataw
reithaipa ta Tlyzaw ta eima charei ha bâ aw. Alyna cha Rose paw hawhta chhâzaw
ta a pawh ngâthlâh ha aw.
Khizaw nanopa khihnarâh miathôh thâtih a ki leina chôta
sermon ei ropa he a reituhpa zydua chô liata Abeipa ta byhnâ pie mawh sy, Amen.
Bo - 10 VÂRÂH CHA RIETHEIPAZY RÂH A CHA
“Unawh kho ngaitapa saih u, pachâ teh u, rietheipazy he
angiapâna liata a rôhnah awpa nata ano kyhpachâtuhpazy hnohta a taihpa râh atotuh awpazy ta rao vei ma?” Zami
2:5.
Abeipa ta ano moh vâta riethei ataotuhpazy nata rairuna â
tyhpazy châta ryu to a rao thei leipa, a puapa a hlao leipa, alo thei leipa,
avâ liata nama châta a khaipa cha hmô awpa ta,” tahpa ta Bible ta maniah a
chho. (I Pity 1:4).
Atahmâ Bible ao khochhih ngaitapa tawhta eima nahthlie heih
tua aw. “Hezy he riethei pasana tawhta a puapa sahlaozy kha ama châ; ama
chysiazy Mietahkupataw thisaih ta pasupa ta ama pangyuhsa haw” tahpa ta machâ
hryta pakha ta a vaw chhopasia haw. (Biph.7:13-14) Abeipa Zisu chhaota, “Ahy
rai na zi awpa a khoh khiahta cha riethei tao papeisa leipa ta noh to kraws a
pupa ta na zi mawh sy” a tahpa a châ.
Lyuhchâpa Pawla cha Abeipa moh vâta rietheina nata taolana
a tyh hluh kawpa a châ. He hawhna heta – “Ei hluhpi ama chhei khai tawhta
patâhna o liata khô ei ta……. Ama pheizy liata tho keihhrai ta khâchâ dai ei
ta”. Hmt. 16:22-31.
Cha dei chhao châ leipa ta, Lystra lazy, Ikonia lazy liata
Thâtihpha a chhopa vâta Pawla cha alô ta vawh ei ta, a thi’pa ta ama pangiasapa
vâta khih tawhta a daophi haw ei ta, a thi hawpa ta ama pachâpa cha a kaw uh
ta, kaw hroh haw ta. Chatawhcha Pawla chata bie rôhnah ngaitapa a vaw reih, he
hawhna heta – “Rietheina hluhpi taopa ta Khazohpa khihnarâh eima ngia awpa a
châ” tahpa ta. Hmt. 14:22 he bie heta chakaotuhpazy maniah a pahao kawpa a châ.
Awnano machâ pakha cha Pastor hnohta he hawhta hiahhrina a
hnei “ Awnanopenawhzy ta ei tloh leina nata ei thâchhie saita na reih ngâthlâh
haw ei ta, hmo phapa ei taopazy sâkha hmahta na reipa khoh tlôh leipa ei ta,
chavâta machâ ei châna he ei pabâ ha aw” tah. Pastor ta he hawhta â chhy.
“Chahawhta a châ khiah cha Awnanopa ta ama cha tu beih ma? Na hmia liata ama
pachih ta ama cha pachhao beih ma? Na luh liata hloh lakho ama cha pakhosa beih
ma?” tahpa ta a hiahhri.
Chatawhcha Awnano Machâpa chata Zisu Krista, moleipa châta
riethei, maohphyu torai a taona zydua pahno papua ta, “Keima cha Abeipa châta
riethei maohphyu ei taona a chyh tu haw” tahpa ta Pastor cha a vaw tahpa a châ.
Riethei taona hro he Krista hro châ ta, chavâta riethei a tao hluhpa maihta
Krista châ nata Awnanopa châta rohpahâhpa ama châ tyh. “Pachha haipazy liata
nata leidia haipazy liana chata Khazohpa châta Krista rohpahâhpa châ tlôh pi
ta” II Kor. 2:15 Lyuhchâpa Pawla chakaona kyh liata a thatlôna bieparu cha
Krista vâta kyh hluhpi liata riethei a taona nata rairuna â tyhpazy he a châ.
Atahmâ daihti lia chhaota Awnanopa thatlôpa ta â lâpazy
chhao he thlahchhâ hluhpa nata kyh hluhpi liata Krista châta hriapasapa nata
Krista khihnarâh a pakawhsatuhpa ama châ lymâ hra.
Chakaona
kyh liata : Keimo tovyuh apakypa nata apanawhpa ta alei buchâh liata eimâ
phaw no he Zisu Krista cha a beidyuchhai liata eima pabeisa no a châ tyh. Keimo
abeidyuchhai a sâhpa liata eimâ chaluah nota Zisu Krista cha eima phei ryta
eima so no a châ tyh hra. He bie he chakaotuhpa to ta eima pahno thlâh ha awpa
a peimawh.
Khazohpa chyhsa rôhnahpa Rev. Dr. Warmbrand ta he hawhta a
reih-
1.
Khazohpa ta a moh vâta riethei tao awpa he a pasaih
2.
Riethei taona he Khazohpa byhnâ hnawh pha chaipa
a châ, a tah
3.
Rietheina a hlao leipa ta Khazohpa a
chakaotuhpazy cha chyhsa vâdua chaipa ama châ tahpa ta a reih.
Missionary
rôhnah penawh thlahchhâna : He hawhna heta India râh liata Missionary pano
penawh cha Tilaipi ngiakâ liata thlah ama chhâ- “Hy Abeipa, India râh chyhsa
zydua ta nâma ama cha reithai thei nawpa ta a châ khiah cha Tilaipi ngiakâ
liana heta mei ta maniah rao khai thlâh ha ei se” tahpa ta thlah ama chhâ. Ama
hrona sôhpa taihta Abeipa châta ama hlâ khainazie a palâsa.
Pawla cha Krista châta riethei a taona liata â lyna bieparu
he hawhta a reih – “Eima rietheina zydua liana chata thaphapa ta khô pathlah na
ta,” tahpa ta bie rôhnah ngaitapa a reih papua. II Kor. 7:4.
Riethei taona a thôhnazie cha Pawla chhao riethei a tao
hluh viana maihta â lyna cha a khô pathlah tahpa reikah a papuapa heta
yzie a hnei pathuh ngaitapa a châ. Ti a
lai nahta balyh a sâh via lymâpa hawhta Krista vâta riethei maohphyu a tao
hluhpa maihta khizaw ta a hnei leipa alyna lo thei leipa cha hnei ei ta, amâ
lyna cha asâh via lymâ ta, he hawhpa he avâ alyna a padi hawpazy alyna cha a
châ.
Atahmâ
khizaw a râpasuana : Atahmâ khizaw
arâpasuana cha khihpi pangaina a châ
chaipa ta â lâ. Khihpi ngai awpa ta cha Phusâ (sôh) a hneipa maihta khihpi ama
pangai lymâpa a châ. Khizaw liata râh moh pathâh chaipa cha America râh a châ.
Chavâta America râh lâ a paihpa ama hluh kaw bâpa a châ.
Pamosana ta mawrâh liata khihpi lai chaipa cha
AIzawl a châ. Khihpi 2-na cha lôlei a châ.
Sâ thôhna cha Siaha a châ. Chaleipa chhaota atahmâ District khihpi Mawrâh liata
vaw hluh kaw bâ ta, chavâta khih a sa thei viapa maihta cha khihpi lâ ama ngai
khoh lymâpa a châ. Sawhkhâ rai a hriapazy chhaota khihpi lâ ngaipa ama khoh
lymâ hapa a châ. A chhâpa cha khihpi lâ cha niedo kyh lâzy ta pha via ta,
sawnawhzy châta siku achuna châta pha via hra ta, chavâta khih a sa theipa
châta cha khihpi lâ ngai khohpa a châpa a châ.
Anodeikua cha chyhsa rietheipa nata dyhchhiepazy châta cha
khihpi lâ ngai awpa khoh kaw hra ei sihla, phusâ (sôh) a hnei leipa châta cha
ngai thei awpa châ vei. Kyhpachâna khihpi Angelzy chareina khihpi deikua cha
khihpi a hneituhpa Beipa cha kyhpachâna Beipa a châpa vâta riethei pasana
tawhta a puapa ama pohzy mietahkupa Taw thisaih ta pasi ta, pangyuhsapa maih
châta â chhuahdypa râh to awpa a châ. Abeipa Khazohpa, riethei sipasazy kyh
maniah a pachâtuhpa cha chhâzaw ta reithaipa ta y mawh sy.
Khihpi thâtih ei pachâ ngâ nona heta Missionary rôhnahpa
Morrison thâtih heta vârâ eina pavâsa kaw tyh. He hawhna heta – ei kha cha
America President Roosevelt nata Africa Missionary Morrison cha Africa tawhta
hmaohkha ta kaw sie khoh ei ta, New York khihpi kaw tlô ei ta, President
Roosevelt cha a rôhnah ngaitapa ta chyhsa hluhpi ta vaw dy chaimâh ei ta, pawpi
ri ngia ngaitapazy vaw pa-ao ei ta. Morrison cha anosasyh ta â ngiachhie kaw
ta. Khazohpa lâta nô-una bie nata a palôh pasana bie reih ta, cha nota Abeipa
tawhta a palôh liata bie a vaw tlôpa cha, “Morrison y, President Roosevelt cha
a khihnarâh a vaw tlôpa a châ. Nâ deikua cha na khihnarâh a kaw ngia mâh va
chi. Na khihnarâh nâ kaw ngia nohta cha President Roosevelt a dytuhpazy hlâta
nâma cha dytuh awpazy cha alie za hluhpi ta ama châ aw” tahpa he a châ. Cha
rakha tawhta cha Khazohpa lâta nô-u bie a reipa â ngiapachhi ta, â lyna mothlih
cha ti hawhta a loh ngâ kaw tahpa a châ.
Missionary Morrison cha America râh New York a tlô noh ta
cha nawh kaw hra sala, vâ Zerusalem, kyhpachâna khihpi a tlô nohta a rôhnah
nawpazie heta angiapâtuhpa zydua tovyuh awpa a palâsa pasia kaw.
He Missionary Morrison ta New York khihpi a ngia nota a
nawhzie nata nohhro ta a rôhnah nawpazie heta hmo hluhpi maniah a pachu. He lei
liana heta riethei sipasapa ta viavi tyh hrei sihla, nohhro chhâzaw khih a vaw
deih tita cha Vâlyuchâpazy pakhypi rôhnahpa liata rôhnah ngaitapa ta maniah vaw
dy aw ei ta, hmia lâ a sie tuapa kyhpachâ penawhzy nata lyna kipa hneipa ta
eimâ tyhpakhy nawpa daihtizy pachâna hluhpi eina pahneisa. Chô lâ saipa ta
Bible nahthlie tua suh u.
He liana heta khihpi sôhpahlôhpa hnei tlôh lei khâh pi ta,
khihpi a vaw y awpa cha eima tlua. Keimo la eima khihsana cha avâ liata châ tlôh
ta”. Heb. 13:14. Phil.3:20.
Vârâh cha rietheipazy râh a châna â lâna cha a hneirôhpa
nata Lazara aduana su tawhta vârâh cha rietheipazy râh a châna a palâsa. Lk.
16:19-30.
Ryuto a rao thei leipa Krista thisaih zawhzi ta to awpa cha
khatlu ta rôhnah aw ta, khatlu ta a ngia sualuah aw vâ ma!
Vârâh cha rietheipazy râh a châ tahpa biepipa hmâpa ta
sermon ei ropa a reihtuhpa zydua chô liata Abeipa Zisu Krista ngiachhiena y
mawh sy, Amen.
Bo - 11 RIETHEI NÔPONA KHÔ LÂTA ALYNA
Atahmâ Abeipa Zisu tlâh chô liata a biereipa nahthlie tua
suh u.
Ama thlahpa liata sipasapazy ama nohhlaona, vârâh khihnarâh
ama eih a châpa vâta, pachârôhpazy ama nohhlaona, thlahlôhpa ta ama y awpa vâta
… chyhsa ta keima vâta mohpachhiepa ta taopa ta nata haipa ta nama chôta
moleina torai ama tao tita nama nohhlaona. A ly kaw ula, thapha ngaitapa ta y
teh u. Vârâh liana chata nama châta lymâ a hluhpi a ypa vâta. (Mt. 5:3-12).
Abeipa Zisu tlâh liata
bie rôhnah ngâsâpa reih ta, bie 9 a reipazy he a bie thaby lâta cha rairuna lâ
sai châ ta, a bie hly chhâna lâ deikua cha nohhlaona nata aly n’awpa lâ sai a
châ.
Riethei taona a pha zie. Sam a rohtuhpa ta he hawhta a reih
“Rie patheipa ta ei y hlâna khata pavia tyh na ta, atahmâ
deikua chata na bie ei zyh haw… Na bie raopazy cha ei chu thei nawpa ta rie
patheipa ta ei ypa cha a pha na” a tah (Sam 119:67; 71)
Lyuhchâpa Pawla chhaota he hawhta maniah a pachu hra.
“Chadei châ leipa ta eima rietheina lia chhao alypa ta y suh u,” tahpa ta
maniah a pachu hra. (Rom. 5:3-4)
Riethei taona he angiapâtuhpazy chhoreina (Discipline)
châta nata maniah a chhihthana (Training) chhaichhi châta a hmâh tyh.
(Heb.12:7,8)
Nama pasa taona he nâmo chhorei n’awpa a châ. Sawzy chôta
taopa hawhta Khazohpa ta nama chô liata a tao hih…. Chhoreina he pasa tao nota
a ly achhihpa ta a lâ leipa ta, pachârôhpa ta â lâ tyh. Pasa tao khai tawhta
deikua cha …… thei thlahlôh chhih ngaitapa siana cha a papua tyh.
Chhoreina, rana cha hrona lâpi a châ. (Bis. 6:23). Abeipa
chata a kyhpachâpazy ra tyh ta, paw ta a saw alypazy a ra tyhpa hawhna heta
(Bis. 3:12).
Chhoreina a nohhlaonazie pasiana riethei nôpona hluhpi a
tyh chiehpa Zawba ta ano (Experience) Training a taona tawhta he hawhta a reih.
“Khazohpa chhoreipa chyhsa cha a nohhlao na. Chavâta ato
taotheipa chhoreina cha nawhtawh kha y. Ano chata pasasapa ta aku ta a patlâh
heih. Haleluia Abeipa Khazohpa cha reithaipa ta y mawh sy, Amen.
Riethei pachârôhnazy vaw tlô tyhpazy he, Khazohpa
kyhpachâna a châ. Ano tawhta eima pavia lei nawpa ta a kyhpachâna bâlia maniah
a buna chhaichhi a châ.
He khizaw liana heta chyhsa laipa a hneirôhpazy tawhta
Khazohpa lâ a hniapa hlâta riethei nôpona atyhna khôlâ ta Khazohpa a hniapa ama
hluh viapa ta â lâ.
Atahmâ daihti liata hri chi a chhih chaipa cha Cancer
pasana hri a châ. Rev. Vanbela Drugs ta a parao ngâhaipazy a mohhôhtuhpa ta he
hawhta a reih. Cancer pasana a hnei penawhzy hnohta Thâtihpha Counselling eima
hnei kheipa maih cha zakha… zakha liata Zisu Krista cha Abeipa nata Pachhatuhpa
ta ama la khai haw. Ama vâhnei ngâsâ kaw. Anodeikua cha pachih chhao pachhao
hmâ leipa nata bie kawhkha chhao rei hmâ leipa ta, athipa deikua cha ama pachha
châna pahnokhei theipa châ veih ei,” tahpa ta a reih.
Chavâta riethei, nôpona lâpi cha ahy hmahta khô khâh thei
tlôh lei khâh pi ta, chavâta rairuna a vaw tlô na ta, a taonazie eima thai thei
n’awpa ta ama chu awpa a peimawhpa a châ. Abeipa Zisu pachuna khâpa no raita
eima siesai awpa châ vei. Atahmâ maniah a pachuna ao nahthlie tua suh u.
Ahy rai ta nazi a khohpa ta cha, ama rietheina papeisa
leipa ta Kross a pupa ta na zi se. (Mt. 16:24, 25) Abeipa eima chakaona kyh
liana heta thadâh kawpa nata hneirôh kaw awpa ta maniah pachu leipa ta, riethei
tao awpa eima châ.
Lyuhchâpa Pity chhaota Zisu Krista riethei taonazie a mopâ
awpa ta maniah a pachu hra.
“Krista chhao khata nama châta pasa a taopa vâta he hawhta
tao awpa ta awpa châ tlôh eichi ta, ahnie nama zina awpa ta mopâ awpa a cha
sopa ei khâ,” (I Pity 2:21) liata maniah a chho.
Atahmâ cha Lyuhchâpa Pawla Krista vâta riethei a tao nota a
biereipa eima nahthlie heih tua aw. A thi daihmâna taihta alô ta ama vawhpa
chhao khata a thi awpa chhao papeisa vei! Lystra lâzy, Ikawnia lâzy, Antioka
lâzy kua lymâ ei ta, “Riethei hluhpi taopa ta Khazohpa khihnarâh angiah awpa a
châ,” tahpa bie rôhnah ngâsâpa a reipa (Hmt. 14:1923) liata eima hmô.
Angiapâtuhpazy nahkhaoh liata bie apahrâ khoh chaipa nata a
nahthlie khoh chaipa Khizaw lia mohpathâhpa nata thatlôpa nata a rôhnahpazy châ
leipa ei ta, Krista vâta riethei a taopazy nata lô-o âtâhpazy ama hrona taih a
pahleipa (Maty) thâtih a châ.
Awnanopa hlao sari (7) châ paphaopa hry liata a mopâ awpa
ama y. Smyna Awnanopa ama châ. Smyna Awnanopa cha Krista vâta riethei a taopa
ama châ. Chavâta ama hnohta pasyuna bie chhao cha riethei pasa tao awpa ta pasyupa
ama châ hra. Riethei taona khô lâta tovyuh awpa deikua cha hrona lakho sôh
ngâsâpa to awpa ta, bie taihpa ama châ. (Biephuah 2:9, 10) moh teh. Riethei a
tao hluhpa Awnanopa maihta thatlôpa ama châ tyh.
Hmia lâta a sietua penawh machhyu-mahrâhpa sahlao siena
lâthlôh eima sai tua aw. He hawhta ama siena lâpi (lâthlôh) liata ama tyhpazy …
keihhrai daipa nata apatâhna o liata khôpazy atyh hra ei ta. Alô ta vawhpa ta y
ei ta, thoâna ta taipachhôpa ta y ei ta, reipasaona a tyh ei ta, zaozi ta
chhawh saopa ta y ei ta, mietahkuhpa vo nata mievo abupa ta viavi ei ta sipasa
ngaitapa ta taolapa ta y ei ta. Cha sahlao châna chata khizaw he yna tlâh châ
vei, râhpathohpa liatazy tlâh liata zy, lôpu (lôkhaoh liata zy a khie tyh ei
ta,” (Heb. 11:32-40). Khazohpa khihnarâh cha ABeipa Zisu riethei taona vâta â
vaw duahpa a châ.
“Eima Beipa Krista ngiachhiena cha a sipasana vâta nama
hneirôh thei nawpa ta hneirôh hrasala nâmo vâ tlaita sipasapa ta a y hawpa
pahno tlôh eichi ta,” tahpa ta aly a chhih ngâsâpa (II Kor. 8:9) liata eima
hmô.
Hriapasana theilâpa he hawhta reih ei sihla, lyu a taotuhpa
nata sahdô ataotuhpazy tawhta pahno theipa ta a y . Lyu nata sadô taopa he
hmoru ngâsâpa a châ. Avâsuahpazy, nohkâhpa zy, rietheina hluhpizy tao khai
tawhta a thei niena daihti a tloh nahta cha rietheina theilâpa cha pahâh ngâsâ
ta, kheihti hawhta a thlôhna a papua tyh.
Châ a chupa chhao riethei tao a papeisa leipa maihta ama
hlao a tloh tyh hra. Amo riethei taona deikua cha avâsua nata nohkâhna mathlai
lohpa ta rietheina châ leipa, palôhrupa lathli rietheina a châ.
Siku hawti achu ngâhai nota hmorupa sâkha cha Discipline ry
lia ypa he kyh kha liata cha a châ thei hra aw. Anodeikua cha achuna liata ama
hlaotloh ta, rai phapa zy, ama vaw hria na ta cha, châ amâ chu nota ama rairuna
zydua angiapachhi beih veih ei. Cha hawhna hra chata riethei rairuna a vaw y
tyhpazy chhao he angiapâna lâta pitloh n’awpa chhaichhi châta Abeipa ta a hmâh
tyhpa a châ.
Angiapâtuhpazy chô liata rairuna a vaw tlô tyhpazy he Ano
Abeipa palyupalihpa ta a y nawpa nata chyhsazy ta ano Abeipa amâ ngiapâ thei
nawpa ta a chhaichhi a châ thei hra aw.
“Zisu eima viasa pha chaipa, molei nôpona a siekhei” tahpa
hla he, Joseph Seriven taopa a châ. Alahpinô nata amâ hnei awpa zâ liana tlai
chata alahpinô awpa cha ti liata a tla sao haw! Avâduana, nôpona tawhta he hla
rôhnah ngâsâpa he a vaw taopa a châ.
Bei chaipa kyhchhih amâ
haw ta,
Su a y dôtuhpa vaw
hrua;
Hy vaw hrua heih la o
vaw biepa ta, Nodi rietheipazy dôh se
tahpa hla a taotuhpa chhao he mochaopa taopa a châ.
Alahpinô chhao mochaopa a châ hra. Khazohpa cha chyhsa rietheipa nata anawhpazy
hnohta a hmotaotheina a palâsa tyh.
Atahmâ he Richard Warmbrand eima nahthlie tua aw. Richard
Warmbrand cha Romania râh liata Krista thâtih pha vâta kô 14 a lei ry ft. 36 ta
a thuhpa liata a tâhpa châ ta, he hawhta a reih. “Krizyhpa ei ngiapâ a tah
tlôhpa ta reipasaona atyh leipa nata rairuna atyh beih leipa cha chyhsa
ngiachhie a chhipa nata vâdua chaipa ama châ,” a tah.
Atahmâ Bible kao no tawhta eima nahthlie heih tua aw.
Reipasaona pasa a tao hualuapa ta cha, a nohhlaona, pasiapa ta ama y khai
tawhta hrona Beilakho Abeipa ta ano kyh a pachâtuhpazy hnohta a taihpa cha hmô
tlôh aw ta tahpa ta Zami ta maniah a chho. (Zami 1:12) Hrona Beilakho cha
khatlu ta ma a rôhnah aw vâ tly? Hmô nawpa chhao angiatiahpa châ vei.
Kho ngaitapa saih u, nama hry ta pasiana thata a vaw ypa
nama pasiana awpa ta nama chôta a vaw tlôpa he hmonoâhpa nama chôta a tlôpa
hawhta raopa ta y kha u. Krista pasataonazy liata a taolatuhpa nama chânazie
lymâ hawhta alypa ta tlao y teh u. Chatanachata rôhnahna â vaw luah tina chata
nâmo chhao thapha ngaitapa ta nama y thei aw. (I Pity. 4:12, 13)
Pachârôh rietheina cha vârâh maniah a pavâsatuhpa a châ.
Eima dâh a phi nota ti khoh pi ta, eima no a di na ta, niepa khoh pi ta, a
chasi nota mei kiahpâh liata mei a aihpa khoh pi ta, cha hawhna hra chata
angiapâtuhpazy cha pachârâh-nôpona, mâchhiesana zy tawhta kyhpachâna khihpi,
alyna kina râh, maniah apavâsa tyh.
Missionary rôhnahpa Mred Dtc Vis bie reipa, he hawhna heta
a reih. Pachârôh nôpona mothlih cha siku achuna pha chaipa College a châ a tah.
Riethei nôponazy he pitloh nawpa a châ a tah. Rai hria leipa ta niepa y leipa
ta, mathlai a loh leipa ta niepa y hra vei. Rairuna a y tua leipa ta pahniena
tiahna y hra vei. Kraws a y vei khiahta cha Abeilakho y thei hra vei, pasana
(tlâhleina) a y tua leipa ta baona y hra vei. Rietheina a y vei khiahta cha
rôhnahna y hra vei.
Riethei nôpona he Khazohpa a zawhngiahna mathlaw ry liata
alyna bieparu pahnopasiana a châ.
Davi chhaota hla rôhnah ngâsâpa a vaw phi. He hawhna heta:
“Ei
mâchhiesana cha kei châta lâna lâta pachâsa chi ta, ei lâtho poh cha na
pahluhpa chi ta, thaphana ta ei chai eina saih ha hi” tahpa ta (Sam
30:11)eima hmô.
Chyhsa taopathina chhaichhi, awhsi cha zâ a zohna a chha
viana ta a khaihna a sia viapa hawhna hra heta, pachârôh nôpona meihdo a vaw
zoh na ta, Abeipa hmia a lâpasiana mo a châ hra.
Eima biepipa a baotuhpa châta he hla he pachâ tua suh u.
Nôpona ei tyhpa hry ta,
Rietheipa ta ei y no
chhao; Pachâ nata ei ly via tyh, Beipa na pachâ chi.
He hla he pachârôhna nâ tyh nota na sa thei hra ma?
A chhâ chaina châta Lyuhchâpa Pawla cha Abeipa moh ta
riethei a tao hluh thlâ bao na ta, nohhro ta rôhnahna a vaw y awpa nata cha
pakho tlâhta rao vei.
“Atahmâ hlâta pasa taonazy he nohhro ta eima chôta rôhnahna
palâsa awpa nata pakho khita rao tlôh na va”. (Rom 8:18)
“Kei la atahmâ chhao hlâpa ta y hai tlôh na ta, ei puana
daihti a tlô haw. Adyuhna phapa tei khai haw na ta ei ngiapâna cha ei vao thlâh
haw. Atahmâ siana lakho cha kei châta sopa ta y haw ta, cha cha Abeipa
pachiatuhpa sia ngaitapa chata cha noh liana chata eina pie aw. Kei châ dei châ
leipa ta, a luahna a mokhâhtuhpa maih châta chhao” (II Tim. 4:6-8)
Abeipa moh ta riethei ataotuhpa zydua châta thapawh a chhih
ngâsâ.
Hla ataotuhpazy he thlahpa lâ mo tawhta ama vaw hmô pasia
ngâsâ.
Hriapasana nôpona khô
lâ,
Rietheipa châ y nawpa
y; Pachârôhna y beih aw vei,
Cha lia pahâ khoh lei y
mâ?
R.Sankey 710.
Abeipa Zisu ta rietheina khô lâta aly nawpazie chanô nawh a
reipa a riethei thlahzohpa zydua cha hawsaih hmia a hmô nahta a riethei nôpona
zydua hlâta alyna a lai viapa hawhta cha nota aly nawpa cha lona noh a hnei
khao leipa alyna a châ aw (Zawhana 16:20-22) moh teh.
Pachhapa sawzy khotalai nawpa râh cha awhsi khô lâ Angelzy
chareina râh liata a châ aw. Cha râh liana cha tlyzaw nata tlyzaw ta Khazoh
Mietahkutaw khizaw
Pachhatuhpa cha bâh leipa ta reithaipa a
châ aw.
Abeipa ta a reihtuhpa zydua chô liata byhnâ pie mawh sy,
Amen.
Bo - 12 KYHPACHÂTUHPA HNOHTA Y A PHAZIE
Beipa Zisu ta “ Keima liata y thlâh ha teh u, kei chhao
nâmo liata ei y thlâh ha aw.” (John 15:14)
Chyhsapa heta chyhsa to ama kiapâh ypa he khoh hleipa pi
ta, eima palôhrupa alyu leipa nata khona alyu leipa kiapâh ypa nata sie khohpa
chhao biereipa y leipa ta, yru a chhih ngâsâpa a châ. Viasa lôhkhypa nata
kyhpachâpa a kaolâhpa deikua cha bie hluhpi reipa chhaota daihti a thei hmâpa
châ vei.
Tlâh liata Abeipa Zisu a hmia anano no khata ABEIPA ZISU
hmia cha noh hawhta khaih haw ta, a chyhsazy cha ngyupa ta, thlaraw siepa ta
vaw y ta. MAwsi nata Elaiza aza luah ei ta, Pity cha a thlahpa mo vaw pavâh ha
ta. Abeipa Zisu a chhithaina nata a rôhnahzie a hmô pasia nata cha a hnohta y
ngâthlâh hawpa a khonazie Bible ta maniah a chho.
Emasa lâ a sie penawh chhao khata, Abeipa thyu ei ta, eima
hnohta tlô mah y; zâlâ daihmâ hata noh chhao a tla daihmâ ha hi” ama tah. A
hmôtuhpa zyta Abeipa nata amâ chhaih awpah pasaih vei tahpa unawh Amasa lâ a
sie penawh reikah liata â lâ. Reithaina hla a phituhpa chhaota he hawhna heta
reithaina hla a hlâ.
Pachhatuh chhâzaw
hrona,
Na hnohta ypa he ei
khoh kaw;
Na thisaih ta na pasi,
Tlyzaw ta miah ypâ laih
mah y. (MZ. 233)
Sam a rohtuhpa chhao chata Abeipa kiapâh y a phazie he
hawhta maniah a chho. “Na dôhpa chhôh tlyhmia liata nohkha ypa he su hropa
liata ypa noh sâhkha hlâta pha via tlôh ta. (Sam. 84:10)
Hla bie hry liata Hla pha chaipa Solomona Hla bie vaw
nahthlie heih tua suh u.
Na sy la, a hmao syna
chata,
Na kyhpachâna cha
Kresawhti hlâta a pha via;
Na sathaw hniapa roh
cha apahâh tlaina, Namo cha rohpahâhpa baopa hawhta a châ.
Chavâta laihsazy ta kyh a cha pachâ ei tahpa he Abeipa
Solmona Hla pha chaipa a châ. Solomona cha lahpinô saita 1000 a hneipa châ ta,
chanô hrozie nata nôvah thâtih a pahno chaipa a châ. Satlia laihsa kyh a
pachâna nata nôpi nôvah kyh a pachâna a reina liata he châbu ta a chhuah chaipa
cha Krista nata Awnanopa azaona pamosana a châ. Satlia laihsa kyhpachâpa
kiahpâh liata ypa ai â chhih leipa nata saw ta anô chhi tawhta a satuhpa
sâhpiti achytuhpa kalahchhôh liata ypa a ai thei leipa khiahta cha Kalvary Kross
liata nâ nah kei châta a hro a pietuhpa kiahpâh ypa cha khatlu ta pha via vâ
tlyma i!! Chavâta reithaina Hla a phituhpa ta:
Noh to ei hnohta y
thlâh ha la Beipa,
Kei chhao na kiahpâh
yna ai vei; Ei vâ pahâna râh cha na pasaisa, Ei sai awhna ngiaroh meihdo hry
lia.
Pachhapa sawzy Kross nohdi ry liata atyhpakhyna he a pasaih
leina chôta nata ngiamo a chhih leina chôta nata dâhphi pai leina chôta a
chhaina noh a vaw chhi haw tyh.
Alo hmâ kaw dia eimâ
lyna noh zy,
He Kalvari vaw thlie
heih mah y; Alyna hlata eima vaw sa heih aw, Lypa ta râh pathaihpa lâ ei heih
aw.
“ABEIPA ZISU” Keima liata y thlâh ha teh u, kei chhao nama
hnohta ei y thlâh ha aw,” a tahna chhâpa
/ yzie he Awnanopa zyta eima pahno awpa a peimawh ngâsâ. ABEIPA ZISU cha avâ lâ
a ypa châ ta, hmô thei awpa châ vei. Bible bie eima rei nona heta Thlahpa
Pathaihpa ta Bible bie hmâpa ta â luah tyh.
Bible bie peimawh zie nata hmotao theizie
1.
Khazohpa bie cha Thlahpa pati (sâhpiti) a châ.
(I Pt. 1:2)
2.
Khazohpa bie cha Chi a rao thei leipa a châ. (I
Pt. 1:23, Mt. 5:18)
3.
Khazohpa bie cha thlalâ a châ. Chhie nah pha
maniah chhotuhpa a châ. (Zami 1:23)
4.
Khazohpa bie cha mei-ôh a châ. Zâ a zohpa liata
cha a khaihpa a peimawhpa hawhta pachârôh nôpona nata reipasaona chi nanopa
liata abohna a châ. (Sam 119:105)
5.
Khazohpa bie cha Zaozi a châ. Adyuhna lia nata
chyhsapa tao thei leina liata Khazohpa hmotaotheina bie a châ. (Heb. 4:12)
6.
Khazohpa bie cha Mei nata syulô a châ. A hmotao
theizie a pamosa (Zer. 20:9; 5:14; 23:29)
7.
Athaona liata bie a y, Bie cha Khazohpa hnohta a
y. Bie liata hro na a y. (Joh. 1:1-4)
8.
Khazohpa bie cha Thlahpa nata hrona a châ. (Joh.
6:63)
Khazohpa bie a reih hluhpa maihta Thlahpa lâ chyhsa
rôhnahpa nata mo pathâhpa ama châ tyh.
Welsh râh liata chanô pakha Mary Jones kô 15 pa vâta Bible
Society a vaw duahpa a châ. Mary Jones ta Bible bie a reih khoh chaipa cha Sam
119:1-176) Bie he a chhôh zydua avao khai ta, alyna chaipa a châ tyh.
Ngôh nata tâkâ hluhpi
hlâta na pakah liata ryhpa bie a puapa cha kei châta a pha via; Na bie he ei
pakah châta a thlôh kaw dia, kheihti hlâta a thlôh via.
Thâtih ngia ei châ
lyna,
Thâtihpha ei châ hrona; Ei Bei biehrai rônah chai a châ! Hy kei châ
hrona.
Abeipa ta byhnâ pie mawh sy, AMEN.
Bo - 13 KALVARI KYHPACHÂNA TILAIPI
‘Vahtie zydua cha tilaipi liata tla ei ta, châhrasala
tilaipi cha bie hlei vei ei, Biechhotuhpa 1;7 Khazohpa ta hmo zydua a taopa he
yzie hnei kawpa ta a taopa sai ama châ. Chavâta Sam a rohtuhpa heta Khazohpa ku
zôthaizie nata a rônazie he hawhta a vaw phuah.
ABEIPA cha Khazohpa rôhna ngaitapa châ tlôh ta, Khazoh
zydua chô liata abei rôhnah ngaitapa a châ. Ano ku liana chata alei su a thu
ngaitapazy cha y ta, tlâh laki a sâh ngaitapazy ano eih châ hra ta, Tilaipi he
ano eih a châ. Ano taopa châ tlôh ta, alei hipa chhao he ano ku ta a taopa a
châ.’ He bie chhôh lia sai chhao he hmahta Khazohpa cha zo tlâh, angiapâ tlâh
nata ngâ tlâh a châpa a châ ! Hlazy 95;3-5 moh tua.
Tilaipi
cha ei hmô haw hra : 1964 liana khata awnanopa press chalei awpa ta Puhpa
Tialao nata Sabyhpi tawhta Rangoon lâ sie pi ta, Rangoon liata noh 9 châh pi
ta, kyh hluhpi liata maniah buabâkheituh chaipa cha Puhpa Tohra, Hlôma khihpa,
Rangoon liata sawhkha rai a hriapa a châ. A chô liata eimâ ly ngâsâ hra.
“Pastor y, Rangoon cha na za tlô pachhâna chhao a châ thei thlâh ha mâh ta”
tahpa ta Rangoon chhôh su peimawhpa zydua eina chahryhkhei khai haw hra, a chô
liata ei ly hmeiseih hra.
Puhpa Tialao deikua cha press a kaw phaoh awpa a châpa vâta
kei cha Puhpa Haochia, Burma pheisaih bai 3-pa (Saikao khihpa) nata Rangoon
tawhta Akyab lâ dawh 2 chhôh tlai a zaw pi ta. Tilaipi cha ei nahkhaohta ei
theipa nata ei pachâna hlâta lai via syulyu haw ta, notla lâ zydua cha khâpa
hmahta hmô awpa y khao leipa ta, ti sai ta mosaw chhâna taihta, ti sai ta a bie
khai thlâh haw.
Tilaipi chô liata eimâ zaw laih ngâ nota he hla he ei sa
laih lymâ,
Tilaipi hawh
ngiachhiena he,
Tilai hawhta zawngiahna
Hrona Bei pathaih thina
he,
Ei hro pachha ta a thi,
Ahy a ngiachhie mypa ta
Reithai lei ta a y aw ? Chhâ leipa ta vâ y chhôhta Ano cha my aw vei ei.
tahpa hla he azawtheina tawhta Tilaipi za sai na ta,
Khazohpa kyhpachâna a laizie nata a kawhzie thata eina pahnosa. Rev. K.Teitu
biereipa chhao eina patheisa ngâsâ. He hawhta a reih - “Nô angiapâ chyhpa
sahlao zydua he Tilaipi, Khazohpa hmotaotheizie nata a rarôh-yzie za hmô khai
tua mawh ei sala, Khazohpa cha amâ ngiapâ khai thlâh ha aw na” tahpa ta a reih.
Cha leipa ta ei palôh liata a vaw y heihpa cha he hawhna
heta a vaw y. Khizaw liata chyhsa chysia zydua ta hmo pasu ei sala, tilaipi mel
50 a kawhpa nata a thupa lia sai hmahta bie khai leipa aw ei ta, doh mawh ei
sala, doh tiah awpa chhao châ heih leipa aw ta, tahpazy ei pachâ.
Cha dei chhao châ heih leipa ta, he hawhta ei palôh liata a
vaw y heih. Khazohpa ngiachhiena Tilaipi cha moleipazy angiahthaina chavah hnaw
pi a chânazie a vaw y heih. Bible bie a vaw lâpazy :
“Nama moleinazy saih-law hawhta saih hra sala, dâhhaw
hawhta a ngyuh aw. Saihdôhpa hawhta saih haw hra sala, mietahkupa hmi hawhta a
ngyuh aw” Isai 1:18 moh teh. Hla a taotuhpazy heta ama vaw hmô pasia kaw.
Hy khataih lia
Pachhatuh ta,
Ngiaroh riethei a tao;
A hmia khochhihpa hmô ei byuh Ngiachhie thisaih loh-na.
Hy thisaih ei hmô
khiahta cha
Ei molei puana pasi aw,
Ngiaroh nôpona a lei aw
Hy na thisaih liata
Hy ei cha vâ Beipa
tahmâ
Ei molei sia nawpa
Khizaw liata nâ leipa ta Pasina hro y vei.
He hla heta Zisu thisaih cha molei pasina ti hnawh pi a
chânazie a palâsa kawpa a châ.
Khizaw liata chavah hluhpi y ta, thina chavah sai a châ
thlâhpa a châ. Chavah lai viapa maih he chyhsa hluh via thina su dei a châ
thlâh hapa a châ. Beinô he chho lâta cha chavah mohpathâhpa châ ta, anodeikua
cha kô chareihta Beinô ti liata a thipa ama hluh ngâsâ tyh. Ama rizy dâhdi
chhao hmô leipa hluhpi ama ypa a châ.
Tilaipi chhochhi cha khizaw liata chavah zydua amâ tyh
pakhyna Hqrs a châpa vâta khatlu po ta a thipa hluh sualuah aw vâ ma!
ATAHMÂ CHA HRONA,
TLÂHNA CHAVAH THÂTIH A CHÂ AW
A hmiatua liata Hrohsopa Ezekiel ta thlahpa pahnosana
tawhta tlâhna chavah a vaw hmônazie eima nahthlie tua aw. “…..Tilaipi ti iahpa cha ti pathaihpa ta a
pachâsa aw. Chatawhcha chavahzy cha ama lohna maih liata hmohrohhneipa tota
tlâhna ta hmâh aw ei ta” tahpa ta Ezekiel 47:8,9 liata maniah a chho, bie
lychhih ngaitapa a châ.
Bible
tawhta hruana ao khochhihpa eima nahthlie heih tua aw. Isai 55:1 “Hy
dâhphipa saih u, tizy lâna heta avy teh u, tâkâ a hnei leipazy chhao avy ula,
chalei ula, nie teh u. Avy ula, kresawhti nata sâhpiti tâkâ leipa ta, a mâ
leipa ta chalei teh u”
Kyhchhi…rôhnah
chaipa liata Zisu bie reipa : “Ahy rai a dâh a phi khiahtala kei lâ a vy
sala, ahy rai nâ ngiapâpa cha doh mawh sy. Khazohpa châ bie reipa hawhta
tihrohpa a chhôh tawhta a vaw loh aw” tahpa ta bie rôhnah ngaitapa a vaw reih.
Zawhana 7:37
Hruana
ao khochhih ngaitapa : “A dâhphipa maihta avy ei se, a khohpa maihta hrona
ti he a saipa ta la ei se” Biph.22:17. He
hla he eima biepipa a baotuhpa châta ei vaw palâsa heih tua aw.
He liata hrona ti a loh
Kalvari tawh vaw puapa
Chyhsa tlâh nawpa ta a
loh
Ahy rai doh khohpa maih
Nâ Idah pasana veipa
Avy la doh parah teh
Kalvari ti pasohpa kha
Na palôh lia a loh aw.
He ti he khâ a thei
thlâh la,
Chyhsa pahnosa hra teh
Ahy rai a doh khohpa
maih cha
A tlâh cheingei aw tah
la
He tawhna he chhâzaw
taihta
He hrona ti he a loh
Thyuheih sawzy a ti
pathaih
Chhâzaw ta ama doh aw
Mietahkutaw hrona
pathaih
Pachhapa pasa aw ei
Idah paroh y khao aw
vei
Hro thiehpa ta charei
ei
Khazohpa
ta khizaw kyh a pachânazie : Khazohpa ta khizaw kyhpachâ ngaita ta,
chatanachata a Sawchapaw matlupa pie ta, ano cha ahyrai angiapâpa maih leidia
leipa ta chhâzaw hrona tlao ama hnei nawpa ta” Zh.3:16 bie he Bible bie
liahmarih ama tahpa a châ. He bie he krizyhpa chhôhkha châta bievaopa ta hmâh
khai thei awpa ta saw nata samohzy liata Khazohpa kyhpachâna thâtihpha chi
sôhpa chi tu awpa my khah suh u.
Alei nata avâ liata hmo sôh chaipa cha chhâzaw hrona a châ.
Khizaw nata a chhôh liata hmo zydua ta chalei thei leipa Khazohpa hmosaipiepa
sôh chaipa, hrona kô 100-200 hrona châ leipa ta, chhâzaw, tlyzaw hrona a châ.
He hla heta a vaw chho
pasia kaw.
Na ngiachhie thâtihpha,
ei palôh molei tiah Khazoh kyhpachâ ta, a saw matlu pie ta
Ano cha angiapâpa maih
Chhâzaw ta hro ama hnei
aw (2)
Parih chaluahpa kha,
hrona tlâhna pie thei Zisu kraws liatapa moh la na hroh hra aw.
Khazohpa ta tilaipi nata chavah tizy a taonazie eimâ chu
heih tua aw.
Khazohpa ta tilaipi a taozie nata chavah ti zydua a taona
lia sai chhao heta hmahta Sermon reih thaipazy ta reih mawh ei sala, Khazohpa
rôhnahzie thata a lâ nahta ei pangiasa. He hawhta reih heih ei sih la, khizaw
liata chavah laipa nata mohpathâhpa maih he lytlâh sâhpa tawhta thliepa châ
mawh sala, saikao a thu viapa maih liata chavah maih he chavah lai viapa ama
châ lymâ. Tilaipi cha chavah ti zydua hry liata a yna su a hnai chaipa a châ.
Anodeikua cha chavah ti zydua liata alai chaipa cha tilaipi he a châ.
Chavah hry liata chavah chyhpa, vahtiepa tahpazy he ama yna
su a sâhpa liata chavah maih heta ama ti a chyh via lymâpa a châ. Atahmâ Bible
pachuna eima reih heih tua aw. “Apalaipazy cha panawhsapa ta y aw ei ta,
areisipazy deikua cha palyupalihpa ta ama y aw”
Chavah thâtih eimâ chuna tawhna heta na hro cha bao theituh
awpa achupa na hnei ma ? Atahmâ he apalaina Sâtâ lâpi ma eimâ chhih ma,
areisina Zisu Krista lâpi maw ? Eimâ duana su a pasia chyu suh u. “Chyhsa pachâ
ta lâpi a dopa hawhta a lâpa, a chhâna cha thina lâpi a châ tlôhpa a y” Bieso
14:12.
Mesia khihnarâh a vaw duah nawpa kyh
Hlâno Hrohsopazy ta Mesia khihnarâh avaw duah awpa ama vaw
chho chhieliena bie lychhih ngaitapa Bible tawhta eima nahthlie heih tua aw.
“Changie cha mietahkupa taw hnohta pahrâ aw ta, keihchho cha mietaw hnohta â
byu hra aw. Viahchaotaw nata chakeihbarôhhneipa dawpazy cha hmaohkha ta niekhoh
aw ei ta, hawti chyhpata ta âmo a chhihtha aw ei.Viahchao nata chavyh cha a
viasa aw ei ta, ama tawtazy hmaohkha ta amâ byu aw. Chakeihbarôhneipa cha
viahchao hawhta sâh kô a bâ hra aw. Hawsaih sâhpi a pazypazy cha chyuphao khaoh
liata palao aw ei ta, hawti sâhpi a bâhpa chhaota a ku cha vâzi khaoh liata a
chahraoh hra aw.
Ei tlâh pathaihpa liana chata apasasana rai y khao leipa aw
ta, aparaona y khao hra aw vei, tizy heta tilaipi a bie thlâh hapa hawhta leilô
he ABEIPA novâhna ta a bie ha aw tahpa ta Mesia khihnarâh a vaw duah nawpa
Hrohsopazy ta thlahpa pahnosapa ta ama vaw reipa bie lychhih ngaitapa a châ.
Isai 11:6-10
ZISU KRISTA KYHPACHÂNA NATA CHYHSA KYHPACHÂNA ÂNANONAZIE
Chyhsa kyhpachâna cha daihti rei a daih leipa ta, pawpi vaw
pawh ta, angia ngâsâ taraw ta, châhrasala buakhata ta a lo thlâh tyhpa hawhna
heta chyhsa kyhpachâna cha a châ thlâh ha tyh. Chavâta khizaw liata chhôhkha a
kipa ta eima charei khohna daihti chyuta eima hnei chhôh liana chhao he hmahta
rairuna chi nanopa maniah apachhai theipa hluhpi y ta, cha zydua liata
achhaihna a pasa chaipa nata ataozie a ru chaipa cha thina he a châ ! Thina
nairu lia chhao hmahta nôvah achhaihna a pasa chai, nôvah cha Khazohpa ta
pôhkha ta a taopa a châpa vâta.
KRISTA KYHPACHÂNA DEIKUA CHA KHÂPA HMAHTA
PACHHAIH THEI LEIPA A CHÂ
Krista kyhpachâna Bible tawhta eima nahthlie aw. “Krista
kyhpachâna tawhtapa cha ahy ma miah a pachhaih thei aw ? Rietheina ta tlyma,
pachârôhna ta tlyma, taolana ta tlyma, chakâhna ta tlyma, thluahruana ta tlyma,
chichhihna ta tlyma, zaozi ta tlyma maniah a pachhaih aw ma ? Pachhaih bao vâ,
cha zydua liana chata kyh maniah pachâtuhpa vâna chata rôhnah ngaitapa ta
pahnietuhpa eima châ. Thina zy, hrona zy, vâlyuhchâpa zy, abeina zy,
hmotaotheina zy, a sâhna zy, a thuna zy chhaota eima Beipa Krista Zisu liata a
ypa Khazohpa kyhpachâna tawhtapa cha maniah pachhaih thei vei tahpa a dopa ta
pahno tlôh na ta” tahpa ta kyhpachâna bie khochhih ngaitapa Rom 8:35 liata eima
hmô.
CHAVAH THÂTIH EIMA PAZAO HEIH AW
Beinô (Chhimtuipui) ama tahpa he eima palâsa chiehpa hawhna
khata Beinô chavah cha Burma râh Hiahkha khih luh chô, Chhôhchô khih tawhta a
hnawh a za puapa a châ. Burma râh nata India râhri ta za loh lymâ ta, Burma
Marapa nata India Marapa râhri ta maw lâta za loh lymâ heih ta. India pawi râh
nata Burma pawi râhri Phypi tlâhpi thaby, maw lâta loh lymâ heih ta, Maw râh a
pai a za ngia ta, chatawhta chho lâta kaw loh lymâ heih ta, Burma râh khihpi
3-na Akyab khihpi Tilaipi liata azâ ngia haw.
ATAHMÂ CHA TISI CHAVAH THÂTIH A CHÂ AW
Tisi chavah he India Marapa nata Burma Marapa râh chhôh
liata chavah moh pathâhpa sâkha châ hra ta. Chhaolô râh tlâhpi a sâhpa
râhhmâhpi tawhta a hnaw a za puapa châ ta, chavâta a ti chhao a chakua ngâsâ
hra.Tisi chavah chhao he chho lâta loh lymâ ta, Khumi râh lâta a zâ ngia ta,
Paletwa nohdi ta liata Beinô a zâ pahlyhpa a châ.
KHAZOHPA KYPACHÂNA TILAIPI
Khazohpa kyhpachâna cha khizaw nata tilaipi laipa hlâta a
lai viapa a chânazie Sam rohtuhpa ta maniah a chho. “Hy Abeipa, na kyhpachâna
zawngiahna cha avâ taihta kawh ta, na ngiachhiena cha meihdozy khi a kaw daih”
tahpa ta Sam 36:5 liata maniah a chho. Khazohpa kyhpachâna cha keimosasyh kyh
eimâ pachâna hlâta kyh maniah a pachâ viapa a châ. A kyhpachâna ta maniah â
hniazie cha eima pôhpa liata chysia eimâ kypa maniah â hniapa hlâta maniah â
hnia via tahpa my khah ei suh u. A hrona sôh chaipa maniah a pie khaina thâtih
Zawhana 3:16 bie he a thei thlâh ha ei suh u.
TILAIPI NATA CHAVAHZY TAWHTA ACHU AWPAZY
Mawrâh tawhta Beinô liata chavah a kaw tlapa chavah moh a
lâ viapa cha Mat a châ. Marapa râh tawhta Beinô liata a tlapa chavah moh a lâ
viapazy cha hezy he ama châ. Tisôpi zy, Kaochao zy, Ka-ao zy ama châ.
Khizaw liata chavah zydua cha moh a hneipa sai ama chânazie
cha reih haw pi ta, atahmâ cha Beinô nata Tisi chavah thâtih dei ei palâsa aw.
Khazohpa ta chavah nata tihnawh a taonazie tawh sai chhao he hmahta Khazohpa
cha zo tlâh nata angiapâ tlâh a châpa a châ. Hmo to a taopa, a ku zô thainazie
zydua he Abeipa Khazohpa a phuahna rôhnah kawpa sai a châ tahpa pahno pathieh
heih suh u. Khazohpa hmo paryhzie he Sam 1-150 zydua he reih la, chavah nata
Tilaipi a taopa lia sai chhao he hmahta Sermon rôhnah ngaita kawpa a châpa ta
ei pahno.
Beinô chavah liata chavah a tlapa zydua cha moh a hneipa
sai châ ei ta, anodeikuacha Beinô ama tlapata nata Beinô nata azao haw ei ta,
amâ pôhkha ha tawhta cha ama moh lei haw ta, Beinô tahpa ta ama châ khai haw.
Tisi chavah liata chavah hropa a tlapa zydua chhao cha Tisi
chavah amâ pahlyh khai tawhta cha Tisi chavah ama châ khai haw hra. Chahawh hra
chata
Zisu Krista liata a ypa maih zydua cha
Krista eih eima vaw châ khai haw hra. Atahmâ Bible ao khochhih ngaitapa tawhta
eima nahthlie heih tua aw.
Ahy rai Krista liata a ypa cha hmotao thiehpa vaw châ haw
ta, hmo parohpazy cha lei haw ta, pachâ teh u, a thiehpa a vaw châ haw
2.Kor.5:13
Ei chyhsa a châ beih leipa cha ‘ei chyhsazy’ ei tah aw.
Chatawhcha kyhpachâ beih leipa cha ‘ei kyhpachâpa’ ei tah aw. Chatawhcha ama
hnohta ‘ei chyhsa châ vei eichi’ ei tahna su liana tlai chata ‘Khazohpa hroh
sawzy’ bipa ta ama y aw. Rawma 9:25
Krista
nata a pôhkhana : Krista Zisu angiapâna vâta Khazohpa sawzy châ khai tlôh
eichi ta, ….. cha liana chata Zu chyhsa y hlei leipa ta, Krika chyhsa chhao y
hra vei. Cha liana chata chapaw nata chanô chhao y hlei vei. Krista Zisu liana
chata nama zydua ta pôhkha châ tlôh eichi ta. Kal.3:2628
HROHSOPA ISAI CHHO
CHHIELIENA BIE EIMA NAHTHLIE HEIH TUA AW
He hawhta a vaw reih –
‘Pachhana chysiazy na bu ta, siana viapakao pasihpa ta na
pahly ha tlôh ta’ tahpa bie alychhih
ngaitapa Isai 61:10 bie he Zisu Krista thisaih siana ta moleina zydua maniah a
khu khainazie pamosana a châ. Atahmâ cha Krista ngiachhiena Jubilee dawh pyu
ngiapa chyhsa to châta a paro haw. Haleluia ! Abeipa Khazohpa cha chhâzaw ta
reithaipa ta y mawh sy. Amen.
ATAHMÂ CHA EIMA
BIEPIPA LÂTA EIMÂ NGIA HA AW
Khizaw liata chavah zydua he ama vaw siena râh a hlapi
tawhta vaw pua ei ta, avaw loh lymâpazy ama châ. Phai râh tawhta chavah zy,
tlâh râh tawhta chavahzy a lyu tlâ leipa ei ta, amâ chhuahna su tilaipi ama
tlana deita hmaohkhata chyhsapa hawhta amâ tyhpakhy tyhpa a châ. Amâ chhuahna
su Hqrs. ama tlô hlâ lei ta cha riethei ngâsâpa ta vaw sie ei ta, a châhzy ta
cha nopi nohzy a vaw tlô nahta cha noh sa tu hapa vâta kua ei ta, alei ry lâzy ta angia laih ei ta,
sao a vaw châ nahta vaw pua heih ei ta, ama loh beih leina suzy taihta angia
lymâ heih ei ta, achâhzy ta chhochhi cha lôkâh sâhpi tawhtazy nata ngazo tawhzy
tla ei ta, rao kei khaipa ta hnabu chaphyzy taihta a paw dipa ta a zaw ei ta,
ngiachhie amâ chhi ngâsâ.Chyhsapa hawhta bie a reih thaipa châ mawh ei sala cha
ama rietheina thâtih reih awpa hluhpi ama hnei nahta pangiasa â chhih.
Anodeikua cha amâ chhuahna râh su pipa tilaipi ama tlô
tawhta deikua cha ama rietheina zydua cha lei khai ha ta, huhno kawpa ta
chalâhparâpa ta, khotalaipa ta ama y ha bâpa a châ. Chahawhna hra chata
pachhapa sawzy cha khizaw rietheina meihdo hryta charei chy hr’ei sih la, maniah
pachhatuhpa hmia khochhihpa eima hmô tina cha eimâ lyna cha Rose paw hawhta
chhâzaw ta a pawh ha aw. Chatawhcha chhâzaw ta Khazohpa mietahkutaw reithaina
pyu ngiapa tota reithaina dia beih leina su liana chata chhâzaw ta eima pahrâ
ha bâ aw, a rôhnah nawpazie cha atahmâ daihti liata Building phapa nata
rôhnahpa, phusâ hluhpizy ta paduapa hmahta a rôhnah eima tahpa a châ khiahtala
pachha sawzy pahrâ nawpa su, khizaw tao tua no tawhta khihnarâh a chhuahdypa to
awpa chhochhi cha khatlu ta rôhnah aw ta, khatlu ta pha aw ta, khatlu ta angia
suahluah aw vâ ma ? Mt.25:34
Abeipa Zisu râh a hneituhpa cheingei chhaota a hnohta pahrâ
awpa ta bie maniah a taih hawpa a châ. Thlalôh a chhih ngâsâ. Zh.14:2,3 A chhâ
chaina châta he hla he eima biepipa a baotuhpa châta ei vaw tlyh.
Krista keimo eih a vaw
châ
Vâ lia eimâ kaw tyh aw
Vâ chavah liata a si pi
Chatlaituh ngiachhiena
cha
A hneirôhna, a
hneirôhna (3)
Tlyzaw ta eima to aw
(2)
99
Tlohleina chôta Kalvari kyhpachâna tilaipi tahpa biepipa
hmâpa ta sermon ei ropa he a reihtuhpa zydua chô liata Abeipa Zisu ngiachhiena
vaw y mawh sy. Amen.
Bo -14 PALÔHTLÂHNA BIEPARU
(Philipi 4:11-13)
“Ei
phahlapa kyh a reihpa châ va na. Kei la kheihta rai ta y hr’aw sah la,
palôhtlâh a pao ha tlôh na ta. A nawh ngaitapa ta yzie thai na ta, hneirôhpa ta
yzie chhao thai hra na ta, hmo to liata nata hmo zydua liata lôhhrâtlôpa nata
nodipa ta yzie, hneirôhpa nata sipasapa ta yzie bie nyupa cha ei pahno haw. Tha
nâ patlôtuhpa liana chata ato ei tao thei”
tahpa ta Lyuhchâpa Pawla ta bie rôhnah ngaitapa a vaw reih.
Pawla cha khizaw rôhnahna nata paw ngianazy ta a pakhâsa
thei beih vei, â pakhâsa leinazie he hawhta a vaw reih. “Ahy lia hmahta tâkâzy, ngôh zy, chysiazy ei uavah beih leipa kha”
Hmt.20:33 moh teh. Krista vâta â pakynazie eima nahthlie heih tua aw. “Ei châta
athôhna awpa maih cha, chazy cha Krista vâta kyna ta ei rao haw. A châ tlai na,
ei Beipa Zisu Krista pahnona rôhnah pachainazie vâta hmo to chhao kyna ta ei
rao. Ano vâta hmo zydua kyna ta ei rao haw” tahpa ta Lyuhchâpa Pawla ta miah a
chho. A reihtuhpa kho ngaitapa y, nâma nata keima zaw ? Eimâ thôhna awpa nata
ahlaoh nawpa kyhzy liata Krista vâta eima nawh thei ma ? Eimâ paky thei hr’aw
ma ? Liahsa a pachâ pasia chyu tua ei suh u.
Nâ nata kei he Lyuhchâpa Pawla hawhta eima hlao a tlohpa
chhao, hlao tloh leipa chhaota palôhtlâh eimâ pao thei hra vâ ma i ?
PAWLA, KRISTA VÂTA RIETHEI TAONA
Krista chakaotuhpazy ama châ ma ? (Ahrupa hawhta reih aw
sah la), ei châ pachai; hriapasanazy liata tha via syulyu ta, atâhna o liata
patâhna liazy ta tha via syulyu ta, chheinazy liata a hleikhôpa ta, thi
theinazy liata ei hluhpi. Zuzy liata chheina eikha ta ei sypalih a tloh leipa
ei pangawh a tyh na ta. Ei thôh sôsi ta chheipa ta y na ta, ei kha alô ta vawpa
ta y na ta, ei thôh balyh raona a tyh na ta, zâ kha nata noh kha tilaipi liata
y na ta, khih chahryhna liatazy ei hluhpi chavahzy tawhta chichhihpa liata
zy, phihhmâhpazy tawhta chichhihpa liata
zy, ei chiheihzy tawhta chichhihpa liata zy, Zenitaizy tawhta chichhihpa liata
zy, khihpi liata chichhihpa liata zy, râhpathohpa liata chichhihpa liata zy, tilaipi
liata chichhihpa liata zy, unawh pakheipa liata chichhihpa liata zy, rietheina
nata hriapasana liata zy, mokuh saihna liatazy ei hluhpi nodina nata dâhphina
liata zy, nie leipa ta yna liata zy ei hluhpi, chasina nata thluahruapa ta yna
liata zy. Chatawhcha ei rei leipazy chhao cha Awnanopa hlao zydua ei pachâna
noh chareih nâ vi thlâh hapa he y hra ta (2Kor.11:23-28).
Pawla cha Krista vâta rietheina nata taolana â tyh hluh
thlâ bao nah ta, a ly ta, a palôh a tlâh theina chhâpa cha hmo sôh chaipa Zisu
Krista a hnei hawpa vâta a châ. Chavâta “Ato
hnei na ta, ei hneithlu” tahpa ta bie rôhnah ngaitapa a vaw reih. Zisu
liata ato â ki khai haw. (Phil.4:16-18)
Zisu dei leipa ta alyna hropa y vei, palôhtlâhna hropa y
hra vei. Hla phituhpazy heta angiapâna tawhta ama vaw hmô pasia kaw.
“Khizaw lia lyna a chhâ
tyh
A phana chhao a chhâ
Chhâzaw lyna hropa y
vei
Zisu
dei leipa cha” ama vaw tahpa a châ.
Palôhtlâhna yzie cha he hawhta reih’ sih la, â chhuahpa
(target) hlao tlohna tawhta a vaw ypa a châ. Anodeikua cha hlaotlohna cha chi
hluhpi y ta, sawhkha rai liata hlaotlohna tawhta palôhtlâhna zy, Building phapa
padua theina vâta palôhtlâhna zy, tâkâ nata sôh liata palôhtlâhna zy, niedo kyh
liata palôhtlâhna zy, chysia liata palôhtlâhna zy, satlia laihsa khopa hneina
vâta palôhtlâhna zy, sawchanô sawchapaw hneina vâta palôhtlâhna zy, he zydua
alyna nata palôhtlâhna he cha kô rei nata noh rei a daih leipa ta, pawpi hawhta
buakha ta a lo theipa palôhtlâhna dei a vaw châ.
Palôhtlâhna hmeiseihpa deikua cha Kalvari Kraws tawhta ti a
vaw puapa a châ. Cha tihnawh cha chhâzaw taihta a kaw palih aw, a khohpa maihta
hrona ti he a saipa ta la awpa ta maniah a hrua ngâ hai. Zh.4:13,14;Bieph.22:17
ATAHMÂHLÂ KHIZAW
“Chyhsa hluhpi sie ei ta, chazy cha Krista kraws khakhaipa
ama châ, tahmâ chhao chana chôta ei cha chho ei hih. Cha sahlao chhâna cha
leidiana a châ, ama khazohpa cha ama py a châ. Khizaw hmo ama pachâ tyh. Keimo
la eima khihsana avâ liata châ tlôh ta”. Phil.3:18-20
Tâkâ sôh tlaichhaina he moleina to thabypa châ tlôh ta, cha
cha thokhazy ta uahva ei ta, pachârôhna hluhpi ta ama palôh ama parao. Tâkâ sôh
pa-ituhpa cha tâkâ liata a palôh tlâh leipa aw ta, hneirôna a chadaituhpa chhao
chata a khopa hawhta a thôh hlei vei. I.Tim.6:10; Kheihti nie hluh tupa he pha
leipa ta, chahawhna hra chata rôhnahna tlua tu hapa chhao pha hra vei. Bieso
25:27 Karâ-ypa chata ano chhôhkha patypamâ tyh ta, panaopapâna â haotuhpa deikua
cha thlao â chhi. Bieso 15:27. Atahmâ cha Pawla, thlahpa ta biepa ta a y nota a
biereipa a vaw tlô ngâ hai.
He he pahno teh, noh hnôh lâzy liana chata daihti ru
ngaitapazy a vaw y aw. Chyhsa, âmo kyh a pachâpa zy, tâkâ sôh a tlaichhaipazy
ama vaw y aw tahpa biezy â vaw ki lymâ haw. Chavâta tâkâ kyh liata a chado awpa
a byuh. Nama palôhrupa phaozie cha tâkâ sôh tlaichhaina a hlao leipa ta châ
mawh sy, nama hmo hnei chhôhpa chô lianazy chata palôhtlâhpa ta y teh u.
Heb.13:5
KHIZAW CHA PALÔHTLÂHNA RÂH CHÂ VEI
Pahno chyupa hawhta 2011 tawhta cha India sawhkha ta hlao
thata papôh ta, Maw râh lia chhaota phusâ (tâkâ) a hluh ngâsâ ha bâpa a châ.
India sawhkhâ he pha ngâsâ ta, Job Card zy vaw paysa ta, kô
60 chô lâ machâpazy châta baonazy taopa heih ta, cha leipa chhaota zawpi nata
khihtlâh châta baona chi nanopa hluhpi maniah taopa heih ta, cha chhao chata
tovyuh liata palôhtlâhna y thei vei. Nô-u reina sai ta a bie thlâh haw.
Sawhkha rai a hriapenawhzy chhao tahmâ cha ama hlao athata
a kaw sâh ta, Officer zy chhochhi cha thycharu chô lâ taih a hlaopazy châ ei
ta, châhrasala, chazy chata ama hlao liata ama palôh tlâh hlei vei. Pahno
chyupa hawhta India Azawtheina Pilot nawhzy chhao kha ama hlao liata ama palôh
a tlâh leipa vâta India sawhkha chhaota a buakhei ngâ kawpa a châ khawh. Pilot
zy cha avâ sâhpa meihdo chô lâta a zawpa châ ei ta, ama hlao a hluh kaw nahta
pangiasa â chhih. Châhrasala ama hlao liata ama palôh tlâh vei tahpa cha
pahnopa a châ. Chahawhna hra chata Department to ta ama hlao liata tovyuh palôhtlâh
leipa nata a daih leipa, “Leibâh cha zie, kha zie ei hnei” tahpazy nohchareih
thei awpa y ta, khih a sa thei kawpa eima tahpazy chhao heta ama pachâna hawhta
a daih hlei vei ei. Dawhty zy chhaota ama hlao liata ama palôh tlâh hlei hra
leipa ta, private ta Clinic zy pahy laih ei ta. Sawhkha rai a hriapa ta, ama
hlao hluh kaw hrasala, ama hlao liata ama palôh tlâh hlei leipa ta, hlao a hluh
via nahta khopa a sâh via lymâ ta, a daihna y thei vei. Hlao a pôh via nahta
moleina chhao a pôh via lymâ. Ti a lai via nahta balyh a sâh via lymâpa hawhta
a châ.
A pihpathi leipazy duasu cha ama hlao a hluh tlyma, khihsa
thei viapa alykhei awpa hlâta cha uahvana nata hiatliana ta ama bie tyh.
Hiatliana a hluhna lia maihta a pihpathi leipa ama hluh tahna a châ.
Daihti khachâ rakha tlyma tawhta cha Building phapa a vaw
duah lymâ ha ta, a lypa a châ ngâsâ. Anodeikua cha o cha pha kaw hrasala tâkâ
sôh abeina su nata sahhma nata drugs (pari theipa) nata niedona o chhôh,
buabâna nata atuadaihna, tâkô, chaizôh hmâna o chhôh cha hrochhôhta hriena su
padi chhieliena o chhôh deita a châ. Ngiachhie amâ chhi ngâsâ.
Sahhma nata drugs chi â chhihzie cha atahmâ daihti khizaw
anano lymâpa liana heta nô nata paw pachârôh ta, ama mothlih a loh hluh
chainapa cha sawzy ta sahhma nata drugs, paritheipa ama tao vâta ama pachârôhna
mothlih he a châ, a pei ngâsa !
Sâtâ ta a chariah chhaichhi peimawh chaipa ta a hmâpazy cha
taka sôh nata sahhma pari theipa (drugs) zy he châ ta, hezy hmâpa heta chhôh
tozy parao ta, khihtlâh parao ta, thyutlia parao lymâ ta, chavâta thyutlia
hluhpi cha thina lytlâh ama khô khai haw. Khizaw he hraoleipa khizaw a châzie â
lâ pasia ngâsâ. Kô chareih nata noh chareih ta pawpi hawhta ama lo lymâ.
Chhôhkha sanawh a hluh viapa maihta ama mothlih a hluh via lymâpa a châ thlâh
haw.
Khizaw cha hraoleipa a châna nata palôhtlâh leina a châna â
lâ via rili lymâ. A lai chaipa tawhta a chyh chaipa taihta tovyuh liata
palôhtlâhna y vei. Zerusalem beipa Davi sawchapawpa Biechhotuhpa ta, “Hmo zydua
cha hrao leipa sai a vaw châ, khâpa hmah châ tlâ veih ei” tahpa sai ta ei 5
tlai a vaw reipa bie kha a vaw tlô ngâ hai. Biechhotuhpa 1:1; 14 moh teh.
Khizaw he a aohraohna chhaota a leidia hai, Khazohpa khopa a taotuhpa deikua
cha chhâzaw ta a y thlâh ha aw I.Zh.2:17 Hla a taotuhpazy he thlahpa lâ tawhta
ama vaw hmô pasia kaw :
Khizaw lyna a lei hai
na,
A rôhnah ngianazy chhao
Zaio sawzy dei leipa
cha
Lyna hmeiseih hnei
veih ei ama vaw tahpa cha â do ngâsâ. Khizaw cha hrao leipa khizaw a
chânazie nô & paw tawhta ei vaw reih tua aw. Nô pakha cha a sawchapawpa
Motor accident vâta a thipa châ ta, nô pakha heih cha a sawchapawpa BA exam chy
ta exam hmâ leipa ta a thipa châ ta, ama pano ta ama mothlih chhaota bie amâ
chho ngâhai nota ama o angia na ta, ama kiahpâh liata a tyuh na ta, ama
biereipa cha nahthlie thlâh ha na ta, ama pano ta ama mothlih chhaota he hawhta
ama reih. “Daihti rei via, vâ via pi, daihti vaw rei via, vâ via pi ama tah ngâ
kawpa bie ei theipa cha a nahthlie a ru ei tah ngâsâ. Ei palôh chhao eina palie
ngâsâ hra ei.
Nô pakha ta a saw Motor accident vâta a thipa nô chata he
hawhta a reih. Bible ta hmo zydua he hrao leipa saina a châ tahpa ta maniah a
chhopa he ado hmeiseihpa ta ei pahno haw ba. Keimo chhôhkha he hluh kaw pi ta,
chhôhkha a kipa ta eima charei khohna daihti liata cha aly kaw sai tyh pi ta,
anodeikua cha eima chhôhkha he eima vâdua kaw ta, vaw thi hluh kaw pi ta, eima
chhôhkha liana heta mothlih a zao thlâh haw. Chavâta chhôhkha hluhpa he palôh
rietheina nata mothlih hluhna dei a châ thlâh haw. Uahva a chhih veih ei. Uahva
a chhih chaipa cha eima vaih liata nôhmei pakha deita ta khih a sapa y ta, ahy
hmahta a pachâ awpa nata a palôh rie a pathei awpa y leipa ei ta, my nata zâ a
nie theipa vâta Abeipa liata aly ngâsâ tyh ta,chavâta nôhmeinô ano deita ta
khih a sapa he na ei uahva chai tahpa ta a reih. A bie reipa he yziea hnei
pathuh kawpa ta ei pahno.
PAWLA PALÔHTLÂNA BIEPARU
Pawla alyna nata a palôhtlâhna chhâ chaipa cha hmo â lâ mâh
leipa, bie nyupa, khizaw khô lâ râh, pachârôh, thina mâchhiesana y khao leina,
Angel zy chareina râh, Zisu Krista thisaih zawhzi ta to awpa kyhpachâna khihpi
cha angiapâna mothlaw ta a kaw sai khai hawpa vâta “Keimo la eima khihsana cha
avâ liata châ tlôh ta,” a vaw tah thei hawpa a châ. (Phil.3:20)
Pawla ta cha alei su he buakha dei yna khizaw a châna he
hawhta a reih – “Eima rietheina aluahna cha movi hlâ likawh deita ta y awpa
heta rôhnah ngaitapa ta chhâzaw châta maniah â chhuahnoh rilipa a châ, hmo hmô
theipazy he moh leipa ta, hmo hmô thei leipazy cha tlao moh tlôh pi ta, hmo hmô
theipazy he bohpi leipa châta châ ta, hmo hmô thei leipazy deikua cha chhâzaw
châta châ tlôh ta. Eima pahrâna alei byurei o, ku ta sa leipa chhâzaw ta a y
awpa Khazohpa tawhtapa o a ipa cha eima hnei tahpa pahno tlôh pi ta” “Kei la
atahmâ chhao hlâpa ta y hai tlôh na ta, ei puana daihti a tlô haw. Adyuhna
phapa tei khai haw na ta, arâpasuana lâpi patlô haw na ta, angiapâna cha ei vao
thlâh haw. Atahmâ siana lakho cha kei châta sopa ta y haw ta. Cha cha Abeipa
pachiatuhpa sia ngaitapa chata cha noh liana chata eina pie aw. Kei dei châ
leipa ta, aluahna a hmôtuhpa maih châta chhao a châ. (2.Tim.4:6-8)
Pachhapa sawzy khotalai nawpa râh cha pangiasapa nata
pachâna hlâta a rôhnah awpa zie cha thata a châ via aw. A rôhnah nawpa zie cha
Lyuhchâpa Pawla chhaota maniah a chho.
Atahmâhlâ ta pasa taonazy he nohhro ta eima chôta rôhnahna
palâsa awpa nata pakho khi ta rao tlôh na va a vaw tahpa a châ. Rom 8:18 liata
eima hmô. He vâna heta Pawla cha Zisu Krista zawhzi ta a rôhnah nawpazie a
pahno hawpa vâta Ki la kheihta rai ta y hra saw sahla, palôhtlâhpa ta ei y
thlâh haw a vaw tah theipa a châ. Krista eih a châna a pahno hawpa vâta he
hawhta bie rôhnah ngaitapa a reih.
Ei hroh khiahta cha Abeipa châta hroh aw pi ta, eima thipa
chhaota Abeipa châta thipa châ tlôh pi ta, chavâta hro hra ei sih la, thi hra
ei sihla, Abeipa eih eima châ tahpa ta bie rôhnah ngaitapa a vaw reih. Rom 14:8
Zisu Krista eih a châpa a pahno pasia hawpa vâta lyna nata palôhtlâhna
hmeiseihpa a vaw hnei hapa a châ. Zisu Krista lia deita lyna nata palôhtlâhna
kipa a y.
ATLÂH PAKYUNA
Lyuhchâpa Pawla tawhta palôhtlâhna bieparu cha a tlâhpipa
ta a vaw chu khai ha pi ta, chakhiahtala, nâ, he palôhtlâhna bieparu he na hnei
mâh hra tlyma i ? He khizaw hmozy saipa ta hmo to ei pachâ nota kei cha
palôhliena nata yruna ta bie tyh na ta, he khizaw hmozy liana heta cha alyna
kipa tlyma, palôhtlâhna kipa tlyma a y leizie he a pahnopasiatuhpazy hry liata
pakha ei châ. Abeipa, nâ pachhatuhpa Zisu Krista lâ ei moh nahta deikua cha alyna
ta bie na ta, Lyuhchâpa Pawla ta palôhtlâhna bieparu a reipa he keima châ
chhaota a châ hra tahpa ei pahno pasia. Chavâta unawh saih u, he khizaw hmozy
liana heta eima pachâna palôhrupazy he soh leipa ta, maniah chatlaituhpa eima
Beipa Zisu Krista deita khâchâ mohpa ta ngâchhih ngaitapa ta Abeipa he chakao
lymâ suh vy. Cha cha palôhtlâhna chhâzaw a daih awpa maniah pie theituhpa châ
tlôh ta.
A reihtuhpa kho ngaitapa y, he Bible bie rôhnah ngaitapa he
angiapâna palôhrupa hmeiseihpa ta ei thôh chhâ reih chanei la, Khazohpa ta
byhnâ a pie cheingei aw tahpa ei ngiapâ. Atahmâ rei eimâ thaopâ ha aw.
Phillipi 4:11-13, “Ei phahlana kyh a reihpa châ va na, kei
la kheihta rai ta y hra aw sah la, palôhtlâhpa ta ei y thlâh haw. A nawh
ngaitapa ta yzie thai na ta, hneirôhpa ta yzie chhao thai hra na ta, hmo to
liata nata hmo zydua liata lôhhrâtlôpa nata nodipa ta yzie, hneirôhpa nata
phahlapa ta yzie bie nyupa cha ei pahno haw, Tha nâ patlôtuhpa liana chata ato
ei tao thei” Abeipa ta a bie liata byhnâ pie mawh se. Amen.
Eima biepipa abaotuhpa châta –
Vâro palôhtlâhna ei
tlua,
Thapha, lynazy chhao;
Hy Krista nâ lia ei hmô haw Nâ lia deita ei hmô.
Krista dei lei mo hropa
lia
Palôhtlâhna y vei
Kyhpachâ hrona thaphana
Bei Zisu lia ei hmô.
Tihnawh chhiepa lia ti
ei doh;
Dâhphi na papai vei
A ti ei do hai no
chhaota Lyna rai hnei va na.
“Palôhtlâhna
bieparu” tahpa hmâpa ta tlohleina chôta sermon ei ropa he a reihtuhpa zydua
chô liata Abeipa Zisu ngiachhiena y mawh sy. Amen.
Bo -15
AWNANOPA A PÔHKHANA HE
KHAZOHPA PALÔHRUPA A CHÂ.
Awnanopa cha a pôhpa châ ta, ano cha a luh a châ. A moh
liata chônô chaipa a châ thei n’awpa ta thina tawhta a thyupa a pih tua chaipa
a châ. Khazohpa ta ano cha a pakina torai yna châta a tlyh ta: a kraws thisaih
chata a dyhna taopa ta ano liana chata ato ano nata a paryhsapa he Khazohpa
palôh châ ngaitana châ tlôh ta. Kaolaosa 1:19, 20.
Awnanopa
a vaw puana yzie : Awnanopa a vaw puana thabypa cha Khazoh mietahkutaw
thisaih kalvary kraws tawhta a vaw pihpa a châ. Chavâta Awnanopa a hneituhpa
cha Pastor zy, machâ zy, missionary zy châ leipa ei ta, awnanopa a hneituhpa
cha Khazohpa a châ tahpa he awnanopazy ta pahno pasia awpa a peimawh ngâsâpa a
châ.
Awnanopa cha Khazohpa thisaih ta paduapa a châ vâta eima
zah awpa nata pasô awpa a châ. Awnanopa pei a hriapa cha, Khazohpa pei a hriapa
a châ tahpa “Sawla chô liata a siapa ta Bible ta maniah a chho. Hmotaopa 9:3-5
moh teh.
Chavâta awnanopa a
patypamâpa nata a pachhaihtuhpa châ awpa he hlâno awnanopa hmiatua penawh
tawhta atahmâ daihti lia chhaota kho leipa, chi a chhih ngâsâpa a châ tahpa
pahno suh u.
Pahuna do leipa heta awnanopa liata rairuna a tlôkheituh
chaipa nata achhaihna, apa-eihhrâ khona taihta su thokhazy liata a y ngâthlâhpa
a châ. Atahmâ Bible kaono tawhta nahthlie tua suh u.
“Uhnawh saih u, pachuna bie
namo achu leina lâta achhaihna nata paona a taotuhpazy cha a phapa ta a
vai awpa nata a heisai awpa ta ei châ haw ei. Cha hawhpa chyhsazy chata eima
Beipa Zisu Krista chakao leipa ei ta, amo py tlao chakao tyh ei ta, ama rei
phapa nata ama rei thaina sonazy ta a so leipazy ama dô tyh” Rawma 16:17.
Hlâno hrohsopazy chhao ama vaw puapa kha, cha hawhna hra
chata nama hry liata chhao pachutuhpa pakheipazy ama vaw y aw. Âmo chata âmo a
pachhatuhpa Abeipa tlai cha a paphasaipa ta chyhsa a parao theipa ngiapâna
nanopazy a ru lâta a vaw ngiakhei aw ei ta, âmo chô liata sôkha ta leidiana a
vaw tlô aw. Chatawhcha chyhsa hluhpi ta ama hmotao pha; leipa cha hmâh aw ei
ta, amo vâta hmeiseihna lâpi cha reipachhiepa a châ aw. Chatawhcha sôh
tlaichhaina vâta haipa bie ta sôhdao n’awpa ta cha hmâh aw ei ta (II Pi. 2:1-3)
Bible bie a rohpa zydua he awnanopa châta angiapâ nata a peimawhpa sai a châ
tahpa pahno suh u.
Awnanopazy ta eima pahno awpa peimawh ngaitapazy cha hezy
he a châ. Awnanopa a chhaih azaonazy a pa-eihhrâh khonazy, apalainazy,
adyhryhna khoh leinazy, apôhkhana a paraotuhpazy he sâtâ policy sai a châ tahpa
pahno awpa a peimawh ngâsâ.
Abeipa Zisu policy deikua cha kyhpachânazy, adyhna zy, a
pôhkhana a sôhzie a palâsa ngâsâ.
Awnanopa sahlao
pheisaih zawpi hawh,
Mopathaihpa sahlao
lâthlôh eimâ chhih;
Eima chhaihpa châ vei,
pôhkha eima châ, Ngiapâ hnabeiseihna hlaokha eima châ.
R.Sankey 706.
Abeipa Zisu a thlahchhâna lia chhaota he hawhna heta thlah
a chhânazie eima hmô. He hawhna heta thlah a chhâ.
“Ama zydua ta pôhkha ama châna awpa ta ei Paw y, nâ keima
liata na ypa nata kei nâma liata ei ypa hawhna hra heta âmo chhao keima liata
ama yna awpa ta nâ ta kei eina tuah chi tahpa khizaw ta ama zo thei n’awpa ta
nata rôhnahnazy eina piepa chi kha, kei ta âmo ei pie haw. Âmo cha pôhkha ama
châna awpa ta keimo pôhkha eima châpa hawhna hra heta” Zawhana 17: 21, 22.
Theihthai bei chaipa Abeipa Zisu thlahchhâna a hlaotlohna
cha awnanopa liata âpahnie! Ato Khazohpa tawhta a puapa châ ta, ano chata
Krista vâta ano nata a ryhpa ta maniah tao ta, aryhna chakaona raihria maniah
pie ta… chatanachata Krista vyuhpa ta lyuhchâpa eima châ. II Kawr. 5:17-20.
Lyuhchâpa yzie cha vyuh tuapa tahna a châ.
Kraws liata a thina zawhzi ta pôhpa pôhkha ta panozy cha
Khazohpa nata paryhsa thei ta, cha kraws chata a pachhaihna a thi hawpa vâta.
Eph. 2:16. Bible bie eima vaw theipa zydua he Khazohpa palôhrupa policy sai a
châ.
Krista Zisu liata palôhrupa pachâna nama hneipa hawhta nama
hry lia chhaota hnei teh u. Philipi 2:5 “Chyhsa ta nama chôta ama taopa nama
khopa hawhta chyhsa chôta tao hra teh u”. Cha cha ryhpa nata hrohsopazy bie a
châ. Mt. 7:12 Nâma kyh nâ pachâpa hawhta na vaih kyh na pachâ awpa a châ tahpa
ta Abeipa Zisu biepiepa rôhnah ngâsâpazy he Khazohpa bie a thaipazy ta cha Zisu
bieso reipa ama tahpa a châ.
Sapa
nata thisaih azaona kyhpachâna yzie : Sapa nata thisaih kyhpachâna cha Adâh
chi pathla tawhta atanoh taihta azao lymâpa kyhpachâna a châ. Hezy he ama châ:
Sanawh chhôhkha kyh a pachânazy, chi kha nata pho kha kyh a
pachânazy, unawh kyh a pachânazy, khi kha nata vaih kha kyh a pachânazy, râh
kha liata a pahrâ khohpa kyh a pachâna zydua chhao a pahly khai hra.
Anodeikuacha cha kyhpachâna zydua cha daihti rei a daih tlâ
vei. Unawh, nô nah paw chhôhkha tawhta a pih khohpa nairu lia chhao hmahta o
eih, lyu eih ta y nano tawhta cha khih a sa thei viapa nata riethei viapa,
sawhkhâ rai a hriapa nata lyu a taopa likawh palôh tlâhleina nata nô-u reina a
hluh kaw tyh. Khi kha nata vaih kha liata a pahrâ khohpa lia chhao o hmo kyh
liazy nata râhri lôbô kyh liazy, cha leipa ta palôhrupa a hmô thai leina vâta
kyh a rei palôhtlâhleina moleina thlihpi a pai thei hra vei!
Râh kha liata a pahrâ khohpa nairu lia chhao heta
palôhtlâhleina a lai via lymâ tah theipa a châ. Mizoram khihpi chaipa Aizawl
nata District khihpi (phusâ) tâkâ a hluh chai viana su maih liata palôh
tlâhleina nata nô-u reina a sâh via lymâ. Palôhtlâhleina palâsa n’awpa ta lâpi
(lâthlôh) pyuryu chhao taihta a chhih ngâthlâhpa a châ haw bâ! Politics Party
thiehpa vaw pih ngâ kaw hrasala palôhtlâhleina nata nô-u reina meihdo a pai
thei khao aw vei, aru via ngâ kaw!
Khizaw lyna a lei
haina,
Arôhnah ngianazy chhao;
Zai-o sawzy dei leipa cha, Lyna hmeiseih hnei veih ei.
Thlahpa chyhsazy ta hla ama vaw taopa he a do hmeihseihpa a
châ.
Atahmâ cha Krista nata awnanopa azaona âthuhnazie eima
pachâ heih tua aw. Lyuhchâpa Pawla ta lahpinô nata a vahpa kyhpachâna azaona a
pôhkhanazie lâta Krista nata awnanopa a pôhkhana âthuhzie lâ tawhta maniah a
chho. Eph. 5:21-33 moh teh.
Lahpinô nata a vahpa a hnei noh tawhta Golden Jubilee kô 50
a hmâh theipa cha chyhsa vâhneipa ama châ. Krista nata awnanopa azaona
kyhpachâna deikua cha chhâna noh hnei khao aw vei.
Cha dei châ leipa ta pôhpa miakha tawhta pachiahpa nata a
pakho heih, he hawhna heta – Pôhpa he miakha châ ta, pachiahpa hluhpi hnei ta,
pôhpa pachiahpa zydua cha hluh hrasala, pôhpa miakha châ tlôh ta – cha hawhna
hra chata,
Krista angiapâtuhpazy cha khizaw liata hluh
kaw hra ei sala Krista liata chahry pabaoh khaipa a châ. Thlahpa Pathaihpa
chata Krista nata pôhkha ta maniah chahry ta, luh nata pôhpa apazaopa hawhta
Krista nata awnanopa azaona a rôhnahzie I Kawr. 12:12-27 liata maniah a chho.
Kyhpachâ beih leipazy kyh a pachâ n’awpazie hrohsopa Hosia
châbu liata he hawhta ropa bie a y. “Ei chyhsa a châ beih leipa cha ei chyhsazy
ei tah aw. Chatawhcha kyhpachâ leipa cha ei kyhpachâpa ei tah aw” Chatawhcha
ama hnohta ei chyhsazy châ veih eichi a tahna su liana tlai chata Khazohpa hroh
sawzy bipa ta ama y aw” Hosia 2:23; Rawma 9:25, 26.
He hrohsopa Hosia châ bie he Mission chakaona liata a lâ
pasia chai tah theipa a châ. Mission Field suzy liata missionary a tuana suzy
he sanawh chhôhkha yna châ leipa ei ta, ama reih chhao thei leipa, chi nanopa
nata reih nanopa hrozie nata nôchâ chhao â lyu leipa hmia pahno leipazy liata
sôh nata tâkâ hryuhpa ta awnanopa ta he tlupo ta a papeimawhsapa he noâh â
chhihpa a châ.
Chhôhkha lia hmahta hmotaothei leipa “Râhzohpa châta tahpa
ta” ama sahroh pha chaipa zy, naw zy, arâ zy, viahchao zy, vao sô 6 pazy,
ngapasana suzy, phusâ hluhpi la thei n’awpa zy, râhzohpa châta ama pie theinazy
kyh he sapa lâ tawhta châ leipa ta, Krista thisaih vâta Thlahpa Pathaihpa
tawhta kyhpachâna a châ. Thlahpa Pathaihpa maniah a piepa khata Khazohpa
kyhpachâna cha eima pathipalôh liata a hry hawpa vâta” (Rawma 5:5)
Tha a pasa leipa cha tha pasa aw na ta, ei chyhsa châ beih
leipa cha ei chyhsa tah aw na ta, ei chyhsa châ vei eichi a tahna su liana tlai
chata Khazohpa hrohsawzy bipa ta ama y aw tahpa hrohsopazy chho chhieliepa bie
nata Abeipa Zisu biepiepa khizaw zydua liata Thâtihpha chho awpa biezy cha
pakipa ta a vaw y lymâ haw!
Râhzohpa thina nohpahli zohna lia âtyuhpa su zy liata
missionary zy hmâpa ta Khazohpa achhyna-o su hluhpi lia â duah lymâ haw.
Haleluia Abeipa Khazohpa cha reithaipa ta y mawh sy, Amen.
Awnanopa
liata Abeipa rôhnahna âlâna: Assembly zy, Synod zy, Presbytery zy, KTP
Pakhypi zy, KNP Pakhypi zy liana heta Abeipa rôhnahnazie hmô theipa ta hmotaona
ta a palâsa tyh. Apakhypi laipa y nawpa su khih maihta supipa lâ cha rei byuh
leipa ta soh sihla, thotlâh khih lâzy liata cha khichhai châta odyh ta vao sô 5
hlâta achyh via leipa ta ama thie tyh. Apakhypi châta kô kha chhôh a chhuahdypa
a châ tyh, khichhai ama pasô ngâsâ kaw tyh.
Apakhyna ochhôh apakhypi daihti nota cha, Krista zawhzi ta,
Pastor zy, machâ zy, Missionary zy, Hlapy zy alei chô liata palyupalihna rôhnah
chaipa a châna noh tah theipa a châpa ta â lâ. Atyuna chhao special kawpa ta
pa-eihhrâhpa ta atyuna sai hmahta a rôhnahpa a châ.
Apakhypi adaotuh penawh khi deikua cha khichhai châta amô
zia leipa ta beih chho phia chho liata ama daihti ama hmâh chai. O kha liata a
tlâhpipa ta 20, 30 zy tlôpa a châ chai tyh.
Apakhypi no liata Abeipa rôhnahna âlâna cha hmia pahno beih
leipazy hmia a pahnona nata kyh a pachâ beih leipazy kyh a pachâna, o tlôna tawhta
Abeipa rôhnahna awnanopa pôhkhana eima châna Thlahpa Pathaihpa ta maniah a
pahnosa tyh.
Awnanopazy palôh miakha phaohpa ta ypakhypa cha a pha
ngâsâ. Paki leina khizaw a châ vâta a pasai leina chôta a chhaihna noh a vaw
chhi heih tyh.
Khinarâh a chalyu thei leipa vâlyuhchâpazy apakhypi eima
tlô tita deikua cha alyna lo beih khao leipa aw ta, achhaihna bie reina y khao
hra aw vei. Hebrai 12:22-28.
Tlâhpakyuna
Mawrâh awnanopa cha tilaipi haosâ tawhta missionary riethei
hluhpi taona theilâpa tawhta a vaw duahpa, a kaw laiseih lymâpa a châ tahpa
eima pahno chyupa hawhta hezy he ama châ-
1. Mizo
Presbyterian aduana kô - 1897 2. Zoram Baptist aduana kô - 1903
3. Lakher
Pioneer Mission (ECM) - 1907 a châ.
Mawrâh liata Thâtihpha a vaw tlôkhei tua penawh Missionary
zy cha vârâh lâ sie khai hra ei sala, ama chi tupa cha lei khao aw vei, noh to
ta a pôh rili lymâ aw.
Khazohpa châ bie ta chyhsa zydua sibiepa hawhta châ ei ta
ama rôhnahna zydua chhao siebiepa hawhta a châ.
Abeipa bie deikua cha chhâzaw ta a y thlâh ha aw..
cha cha thâtihpha bie ama cha chhopa cha a
châ. I Pity 1:24, 25.
Apôhkhana Bible bie tawhta pahno chyupa hawhta pahnona lia
dei châ leipa ta, a hmâhtuhpa nata a hlao a patlohsatuhpa châ chyu awpa a
chhuah chyu bâ suh u. Missionary zy daihti hawhna khata kyhpachâna ta a
pôhkhana Krista khihnarâh a kawh via lymâ thei nawpa ta thlâhchhâ via lymâ chyu
suh u.
“Khazohpa châta hmo khâpa rai a tao thei leipa y vei”
Haleluia, chho thai
sihla Haleluia,
Kyhpachâna diah beih
leipa, lyna hrona pawngia, Reithai y ma, chho thai y aw vâ ma? Kyhpachâna he.
Hy pho tozy nah, chi to reih to he, Vâ Bei nawh hawhta chana kalvari
lia, Anano hlei vei.
Abeipa ta a reituhpa zydua chô liata byhnâ pie mawh sy,
Amen.
Bo -16 NAWH BALYH NATA TITANIC ÂNANONA
British balyh laipa Titanic ama tahpa cha chyhsa hmotaopa
zydua liata a rôhnah chaipa tahpa ta ama reipa a châ. Athaona liata maohphaotuh
chaipa cha Thomas Edward a châ. A chhôh cha su palih lâta ama pachhaih,
chhôhpadâh sâkha liata ti angia thei hra sala, chhôhpadâh hropa lâta a ngia
thei awpa ta taopa a châ. Asâhna lâta chhâh hrawh hleikha a châ. Khi ama tlyh
tua chaina (ei khana)liana cha aly ngâsâ ei ta, balyh chhôh liana cha chyhsa
sâh no hlei ta ama kiah. Chazy cha chyhsa rôhnahpa zy, sôhpaliepa zy, huasua
lôhlie vâta khi a tlyhpazy, nôvah a hnei thiehpa zy, apalypa-uasana vâta a
siepazy ama y hôlô hra. Chavâta chyhsazy ta “Apalypa-uasana Balyh” tahpa ta moh
chhao ama bi pâ ngâpa a châ. Cha balyh liana chata Khazohpa angiapâpa chyhsa a
chyhta ama y hra.Southampton ama puasai chy ta Pihnô Albert Carol ama tahpa
chata, “Nama Balyh he ti ry lâ â pamôh thei hmeiseih aw ma?” tahpa ta hiahhri
ei ta. Âmo chata, “Pâpih, nama Khazohpa hmahta he Balyh he pamôhsa thei aw vei”
tahpa ta amâ chhy. Khazohpa ama ngâpa hlâta Titanic Balyh cha ama ngâ via hawpa
vâta California Balyh pahâna su tawhta bie paphaopa (Message) ama daopa tawhta,
“Na Balyh haohpa kha dusaw via ta pasiesa teh, na hmiakô liana khata dâhhaw tlo
su awpa a y” tahpa pahnosa ei ta, châhrasala Balyh puhpa Hichen Robert chata a
Balyh cha a ngâ tu hawpa vâta dusawta ta pasiesa awpa cha khoh leipa ta. Bie
paphaopa cha ei 3 taihta pahno thlâh ha taraw ta, châhrasala apapeisa hlei
leipa ta, Balyh cha khaw ei ta, Message a paphaotuhpenawh cha amâ mô sai haw.
New York tawhta Atlantic Tilaipi mel 1600 rachhôh ama sie
nota cha aly kaw sai chy ei ta, abohpa ta ama y khaipa vâta thokha cha amô ei
ta, thokha cha a hyhia ei ta, thokhazy cha sahhmah do chaimâh ei ta, thokhazy
heihta â pahnâ hôlôpazy ama châ. Ama haosai a pha lichi 1914 April noh zâ liana
deikua cha ama pyury y khao leipa ta, si ama dia khai haw.
Ama haosai phana nata amâ lyna zydua cha pachârôhna nata
chana lâta a vaw châ khai haw. Chapaw pitlohpa sai ta 1500 zy cha thlâ khaoh
ngaipa ta feet 12000 a thupa ti ry lâta mothlih chhaota amâ ngiah khai haw!
He zâ liata krizyhpa Abeipa angiapâpa a chyhta a y penawh
deikua cha ama thlahzoh leipa ta, chyhsa hropazy chapa nata mothlih ta ama bie
thlâh nota aly ngâsâpa ta he hla he ama sa.
“Vârâh hleidy kiahpâh
na bao mah y,
Hrochhôh ei tyhpa maih
na tua châ se;
Vâmo ku ta nâ kei,
Khazohpa nâ hnia’pa, Khazohpa nâ hnia’pa, hnia via ei khoh”.
He hla sana chôta ti ry lâ amâ ngiah khai haw, “Paw tawhta
a puapa thlahlôhna” khizaw ta a hnei leipa ama hnei hawpa vâta amâ lyna nata
thlahlôhna cha thina ta pachhai thei veih ei. Abeipa Khazohpa cha reithaipa ta
y mawh sy.
Keimo hezaw, khâpa balyh liata ei eima kiah? Eimâ pachâ
pasia awpa a peimawh hmeiseihpa a châ. Eima Balyh kiapa heta thina lâ ma maniah
a siekhei aw hrona lâ maw? Balyh mohpathâhpa miano y ta, Balyh hmiatuapa cha
NAw Balyh a châ. Naw Balyh chhôh liata angiapa maihta Naw nata a chhôhkha cha
rei byuh leipa ta, râhsa chi to nata pavawzy chhao balyh chhôh liata angiapa
maih cha ama hro pabohsapa ama chânazie Bible ta maniah a chho. Athaona 7:1-24.
Titanic Balyh chhôh liata penawh deikua pachârôh nôpo vâsâh
ngâsâpa ta Tilaipi ft. 12000 a thupa liata ama tla syulyu khai haw. Titanic
Balyh liatapa zydua ama thi khaipa hawhna khata klhizaw balyh he chi hluhpi y
ta, khohleikhona nata aohraohna balyh zy, sahhma nata paritheipa (Drugs) balyh
zy, mohpathâh khohna balyh zy, chanô chapawna kyh liata balyh zy, tâkâ sôh
tluapa ta arâpasuana dema balyh zy, Politics balyh zy, Khazohpa hlâta chyhsa
hmotaotheina ngâ viana balyh chhôh liata angiapazy he atahmâ daihti liata
arâpasuana chaipa a châpa ta â lâ. Khazohpa maniah a taotuhpa hlâta chyhsa
hmotaotheina a ngâ viapazy cha Khazohpa hiehâhna nata kho leipa a châ.
“ABEIPA chata hetana heta a ta : Chyhsapa ngâchhâpa ta
chyhsapa bâh thatlôna ngâpa ta ABEIPA â heihsaina pathipalôh a hneituhpa cha
chhiesapa ta y mawh sy” Jer. 17:5. Khizaw he a aohraona chhaota a leidia hai.
Khazohpa khopa a taotuhpa deikua cha chhâzaw ta a y thlâh ha aw” (II Zh. 2:17)
Haotuhpa he a peimawh. California Balyh pahâna su tawhta
balyh puhpa Hichen Robert hnohta, “Na balyh kha dusaw viata pasiesa la, na
hmiakô liata dâhhaw tlo na su tla maw aw na” tahpa bie paphaopa (Message) ei 3
taihta ama pahnosapa cha Khazohpa hlâta balyh cha ama ngâ via hawpa vâta ama
leidia khaipa hawh hrana khata khizaw hneirôna nata buakha alyna balyh, State
Bank liata taka a pachôpazy cha buakha alyna dei a châ. He hla heta a vaw
chhopasia kaw.
“Khizaw lyna a lei hai
na,
A rôhnah ngianazy
chhao;
Zai-o sawzy dei leipa
cha,
Lyna hmeiseih hnei vei
ei”
Ama vaw tahpa hawhta khizaw balyh zydua cha hraoleipa dei
sai a châ. O rôhnahpa chhâh hrawh hlei â sâhpazy chhao he alosihpa vâta minute
1 chhôh liata a cho theipa nata a rao theipa sai a châ. “Noh ry liata hmo zydua
he hrao leipa sai a châ” tahpa ta Bible ta maniah a chhopa hawh tlai ta khizaw
liata hmo zydua cha hrao leipa sai deita a châ.
Eimâ bohna balyh deikua cha ZIsu Krista a châ. Zisu Krista
thisaih cha molei pasina tihnawh a châ. Zisu Krista cha rietheipazy apahâna
nohdi phapa paradi a châ. Mâchhie a sapazy alyna chavah ti pasohpa a châ. Molei
thina zohna tawhta khaihna a châ. Thina tawhta hrona a châ. Tilaipi nata
thlihpipa tawhta abohna a châ. Chavâta hla taotuhpa ta. “Hy Chatlaituh, ei lôpanô na châ,
Ei nyuna na châ na
pabohsa;
Huhieha bohna lôpanô na
châ,
Nâ lia ta tlyzaw ta ei
boh thlâh aw,” a vaw tahpa a châ.
Abeipa Zisu lia deita abohna nata alyna a y. Khizaw cha a
khochhihna nata ngiana chhaota a leidia hai, mo pathaihzy ta cha ‘Khizaw he la
yna tlâh châ vei’ ama tahpa a châ. (Heb. 11:38). Dawhty a thaipa vaw pua lymâ
ei ta, hri thiehpa vaw pôh lymâ heih ta, atahmâ daihti liata thaina nata sona a
sâhzie Daniel 12:4 ‘Novâhnazy a pôh aw” tahpa bie kha a vaw tlô haw. Thaina
sona a sâhpa hawh hrata thina chhao a rarôh-y via lymâ tahpa â lâ pasia kaw.
Pahno chyupa hawhta May 31, 2009 liana khata Azawtheina
chyhsa 228 a phaohpa Brazil tawhta France lâta a zawpa, tilaipi a thu ngaitapa
liata a tlapa rarôh y ngâsâpa chhao kha khizaw pahnopa châ ta, atahmâ daihti
liata chyhsa thaina a sâhzie nata hmotaotheizie, mel hluhpi a sâhpa meihdo chô
lâ taihta a zaw theipazy cha, Titanic balyh tilaipi ft. 12000 hlâta a thu viapa
liata a pamôhpa hmahta rarôh-y eima tah kaw nota avâ a sâh ngaitapa Azawtheina
tawhta ama za tlapa cha khatlu ta â thuh viapa châ aw vâ ma?
He biezy heta chyhsa sona nata thaina cha a pahnieh tlâh a
châ leina zie a palâsa pasia kawpa a châ. Atahmâ khizaw yzie he Naw daihti
liata eimâ duah bâpa a châ. “Nie ei ta, doh ei ta,” tahpa yzie lia sai hmahta â
lâ pasia kawpa a châ. Nie tluana kyh liata hmo dopa y thai khao leipa ta, a
zuahtuhpa chhao, achâleituhpa chhao a hleikhôpa ta avyuhna a khohpazy cha
chyhsa sopa hawhta pachâpa ama vaw châ ha bâ. Sahhma nata pari theipa a
zuahtuhpazy chhochhi ta cha tâkâ sôh hmô nawpa ta a châ khiah cha châmaihzy
pahlaopa chhao pei tah khao leipa ei ta, chyhsa hrona pahleipa taihta liany
cheipa ama hluh kaw bâpa a châ.
Naw daihti no hawhta nô pakiana kyh liata Achhyna o a
ngaipa nôvah pathaihpa ta a hneipa hlâta khôtho zohna liata a hneipa ama pôh
via lymâ haw.
Sôh a palietuhpa chhao hluh ngâsâ bâ ei ta, a zuahtuhpa ma
hluh via ei ma, a chaleituhpa ma tahpa chhao pahno thei’pa châ khao vei.
Lyuhchâpa Pawla ta khizaw a puasai chy ta Thlahpa biepa ta a y nota a bietapa
nahthlie tua suh vy.
He he pahnopa ta noh hnôh lâzy liana chata daihti ru
ngaitapazy a vaw y aw. Chyhsa âmo kyh dei a pachâpazy, taka sôh a tlaichhaipa
zy… kyhpachâna a pikhei leipazy… haosai lôh lia a pachâpa zy.. tahpa ta a vaw
reipazy tahmâ a vaw tlô lymâ hai. (II Timothy 3:1-5)
Atahmâ he Naw daihti haosai phana daihti nata Titanic balyh
haosai phana balyh laipa liata khizaw he a sie ngâ hai. He hla he Sermon a
baotuhpa châta ei vaw tlyh.
Naw hro nota hmo yzie
hawh nata,
Sawdawma khih hawhta;
Amo phana pachâpa ta,
Hy Beipa a châ heisai
ei.
Kei dei na paysa kha,
Ei hnohta y laih la;
Zaio tlâh ngia ei tlô
hlâ lei,
Ei Pachhatuh nâ chhih
laih la.
Ei hmia lia reipasaona
ti a lai,
Leidia ei chi Beipa;
Cha chavah lia a
tlapazy;
Chhâzaw râh tlô thei
khao veih ei.
Naw balyh nata Titanic balyh hmâpa ta Sermon ei ropa a
reihtuhpa zydua nama chô liata Abeipa Zisu ngiachhiena y mawh sy, Amen.
Bo - 17 HMOSAI PIEPA A SÔHZIE NATA ALY ACHHIHZIE
(Zawhana 3:16; Isai
55:1; Biephuah 22:17)
Hmosai piepa kyh he chyhsa to ta ama pasôpa nata hmo aly a
chhih ngâsâpa a châ tyhpa a châ. Pamosa n’awpa ta he hawhta reih ei sihla –
Khihsa rairu nozy ta niebaw lâta a mohôhna zy, phusâ nata chysia lâzy ta a
piena zy, cha leipa chhaota o nata lyu a baokhâna zy, hâra nôhmei mohhôhnazy,
mâchhiesana yruna daihti nozy ta thlahpalôhna a hneipa zy, hmopha a taopa
chyhsazy cha my theipa châ leipa ei ta, ama hmopha taona zydua cha chyhsa palôh
liata bie a hnei lai ngâsâpa a châ.
Atathmâ cha eima biepipa lâta eimâ ngia ha bâ aw. Chyhsa
pachâna leipa ta pangiasana tao chhypa châ hra leipa ta, Khazohpa ngiachhiena a
phuahna bie Bible tawhta nahthlie tua suh u.
Khazohpa ta khizaw kyhpachâ ngaita ta… a sawchapawpa
matlupa pie ta, ano cha ahy rai angiapâpa maih leidia leipa ta chhâzaw hrona
ama hnei nawpa ta. Moleina hlao cha thina châ tlôh ta, Khazohpa hmosaipiepa
deikua cha eima Beipa Krista Zisu zawhzi ta chhâzaw hrona a châ. Bible bie kao
no tawhta eima theipa sai chhao heta aly achhih hmeihseihpa a châ.
Khazohpa
hruana ao : “Hy dâhphipa saih u, tizy lâna heta avy teh u; tâkâ a hnei
leipazy chhao avy ula, kresawti nata sâhpiti tâkâ leipa ta amâ leipa ta chalei teh
u,” Thlahpa Pathaihpa hruana, Thlahpa nata myuhthieh chata, “Avy teh” tah ei
ta, a theipa maihta avy teh tah ei se. Adâh a phipa maih avy se, a khohpa
maihta hrona ti he a saipa ta la se…. a dâhphipa maih hrona châta hrona tihnawh
tawhtahpa ti a saipa ta ei pie aw. (Bip. 21:6).
Zawpakhô kyhchhi rôhnah chaipa noh ta Zisu hrona chavah ti
a châna he hawhta a rai. “Ahy rai a dâh a phih khiahtala kei lâ avy sala, ahy
rai nâ ngiapâpa cha doh mawh sy. Khazohpa châ bie reipa hawhta Ti hrohpa a
chhôh tawhta a vaw loh aw”. (Zhn. 7:37) moh teh. He bie he thlahpa lâta hrona
chavah ti a châna a palâsa. Hla tawhta angiapâna ta eima sai tua aw.
He liata hrona ti a loh ; Kalvari tawh vaw puapa, chyhsa
tlâh n’awpa ta a loh; ahy rai dâhphipa maih; Na Eden pasana veipa, avy la doh
parah teh Kalvari ti pasopa kha, na palôh lia a loh aw.
He ti he khâ a thei thlâh la, chyhsa pahnosa hra teh, ahy
rai a dohpa maih cha; a tlâh cheingei aw tah ta.
Atahmâ he Samari chanô hnohta Abeipa Zisu bie rôhnah
ngâsâpa a reipa eima nahthlie heih aw.
“Ahy rai he ti a dohpa maih a dâh a phi heih aw, ahyrai a
hnohta ei pie awpa ti a dohpa maih deikua cha a dâhphi khao aw vei, kei ta a
hnohta ti ei pie awpa cha a chhôh liata ti hnawh y aw ta, chhâzaw hrona taihta
a kaw palih aw”. He tluta bie rôhnah ngâsâpa nata aly a chhih ngâsâpa he;
Zawhana 4:14 liata eima hmô ! Hla ta eima sa heih tua aw.
Moh teh tlyzaw ngiachhiena tawh, hrona chavahzy loh ta, na
saw zydua cha a pasa. Phahlana rai chi vei ei; cha hawh chavah a loh chhôhta,
ahy dâhphi panao aw? Beipa pietuhpa zawhzi ta ngiachhiena bâh beih aw vei.
Hla a phi thei penawh, Sankey zy, John Wesley zy, chaleipa
chyhsa hropazy chhao Abeipa Thlahpa tawhta hmo pie nanopa pavaosapazy ama châ.
Thlahpa mokhaoh ta a vaw hmô hawpazy sai ama châ.
Atahmâ cha khizaw a kaw nano lymâpa lâta eima sai heih tua
aw. Kô 1952 Sabyh khih Burma (Myanmar) râh liata Pastor raihriapa ta ei viasanô
S.Ngodo (Pawly Nô) nata eima y tua nota cha nie baw mâ a nao ngâsâ. Saphâ
thyuly liata tlawkha ta Kg. 16 a châ. Cha nota ei hlao cha thlakha ta Rs. 14/-
a châ. Niebaw kyh liata chhao maniah a daih ngâsâ hra. Tâkâ cha atahmâ hawhta
châhna châ leipa ta, a thuapa sai a châ. Tâkâ avao dâh chhao he hawhta a châ
hra. Lyu a rie nozy ta saphâ sykhao liata ryh ei ta, a phao tyhpa hawhta sykhao
ta Abeipa sôh tawhta (Tâkâ) eima vao dâh nata phao dâh a châ. Tâkâ chhao cha
phusâ dipa lâ hluh kaw tyh ta, Rs. 500-600 zy cha pachâna hlâta â hri via tyh.
Vao sô 6, 7 pazy cha Rs. 50, 60 mâ a châ.
Kô zabi thiehpa A.D. 2000 tawhta cha daihti yzie zydua cha
hmô theipa ta anano hmeiseihpa a châ. Hmo mâ a runa lâ sai a ngai lymâ, hmo mâ
a runa nata nie mâ a runa heta khizaw rietheina a palâsa: Burma râh sâh a puana
su ta ama reih tyhna râhzy chhao “Saphâ tin khata Rs. 1000-2000 taih a châna su
a y” ama tah. India râh chhao nie mâ a runa lâ sai a châ lymâ ha bâ hra. Khizaw
su hluhpi lia chhaota a châ thlyu hra aw. Eima thei lymâpa hawhta khizaw cha
anano lymâ ta, Abeipa Zisu thisaih sôhpa deikua cha a mâ y leipa ta a khohpa
maih châta ngiachhiena chavah a loh ngâ hai. Daihti nata nohzy anano lymâ ta,
Khazohpa kyhpachâna chavah ti deikua cha kua thei vei.
Hlâno Izarel-nawh thâtih lâ kua heih tua ei sihla, zawpakhô
ku ama hneina yzie eima reih tua aw. Zawpakhô ku ama hnei nota cha Mietahkupa
2,50,000 Temple liata ama thie tyh. Mietahkupa pôkha sapa cha chyhsa 10 ta ama
nie awpa a châ. Mietahkupa pôkha chyhsa 10 ta ama nie awpa a châ khiahta cha
chyhsa 25,00,000 Zawpakhô ku liata amâ hlao tahna a châ. Mietahkupa pôkha sapa
cha chyhsa 10 hlâta a chyh via leipa ta ama nie awpa a châ. Chata a châ khiah
cha mietahkupa pôkha ta chyhsa 10 moleina vyuhpa ta a tao tahna a châ. Atheihna
ama hlâ no chhaota mietahkupa chô liata ama ku ama pahnieh awpa a châ. Cha yzie
cha Bâtituhpa Zawhana ta thlahpa mokhaoh ta a vaw hmô hawpa kha a châ. Khazohpa
Mietahkupa Taw Kalvari Kraws liata khizaw moleina zydua a phao khaina pamosana
a châ. Hlâno Izarel sawzy ‘Zawpakhô Ku’ cha Izip seichâna tawhta ama puana a
thei thlâh nawpa ta kô chareih ta ama hmâh tyhpa a châ.
Keimo eima zawpakhô ku deikua cha Zisu Krista a châ.
Chhâzaw Thlahpa thina tawhta chhâzaw hro n’awpa ta maniah a pachhana a châ.
Theihthai Bei chaipa zyta kô chareih ta sa thisaih a cheipa ta su pathaihpa
(Skena) ama ngia theipa a châ. Zisu Krista deikua cha ei hluhpi a hlâ byuh
leipa ta a mietahkupazy châta kalvari kraws liata ei khata a pangoh haw. (Heb.
9:25; 10:10-12)
Mietahkupa nata a hneituhpa ama nanonazie mietahkupazy cha
a hneituhpa ta a khoh khiahta cha a sazy nie ta a hmiazy chhao chysia lâzy ta
ama tao tyhpa a châ. Khazohpa Sawchapawpa Zisu Krista ananona deikua cha â lie
lâta, A mietahkupazy châta a hrona a pahleina he, chyhsapa lâ tawhta cha hmo a
y thei leipa a châ, noâh a chhihpa zydua hry liata noâh a chhih chaipa
mietahkupa châta a hro a piena he a châ.
“Khazohpa tluta a ypa cha tlaichhai thei awpa ta rao leipa
ta…. Chyhsapazy hawhta vaw pihpa ta sei hawhta a tao ta…. A panawh ta thina
taihta reingiahpa ta y haw ta Kraws liata thina tlai cha” (Phil. 2:6-8) moh
teh. “Chyhsa ta a viasa châta a hro a pie hlei tawhta kyhpachâna tha viapa ahy
hmahta hnei vei. Abeipa ZIsu ta a tah (Zawh. 15:13) He bie he kyhpachâna a sâh
chaipa reina a châ. Hla tawhta kyh miah pachâna eima sai heih tua aw.
Ei hro na châ ei pie; Ei thisaih sôh a loh, nâma chatlai
n’awpa; thi tawh na thyu nawpa.
Ei hro na châ ei pie; Khâpa
eina pie chi.
Na châ hluhpi ei tao;
Paleih ta reitiah lei,
Riethei rei tiah lei’nah, Hrie na tao
lei n’awpa.
Na châ a to ei hoh; Ei
châ khâpa na hoh.
Hmopiepa zydua liata a sôh chaipa cha, taka nata ngôhzy châ
leipa ta nie dona kyh châ hra vei, hrona a châ. Cha hrona chhao cha kô 100-200
hrona chhao châ leipa ta chhâzaw hrona a saipa ta piepa eima châ haw: Haleluia
Abeipa eima Khazohpa cha reithaipa ta y mawh sy.
Hrona a sôhzie cha khizaw sôh ta chalei theipa châ mawh
sala cha, A.D. 2001 rachhôhta a hneirôhpa mopathaihpa a hneina sôhta Mizorâh
(Mawrâh) chhao taih a chalei thei awpa ta ama reipa. Osama Bin Laden ta cha a
chhôhkha hrona nata ama hrona chhao a chalei thei awpa châtarawta, anodeikua
cha khizaw sôhta chalei theipa a châ lei vâta a hrona pabohsa nawpa ta khataih
râh nata su lia ma â nyu. America sawhkhâ chhaota a yna pahno thei vei. Cha
liata hrona a sôhzie a palâsa. Hrona a sôhzie cha tlâh thlâh ha nota pahno
thaipa châ leipa ta, tlâhlei nôpo no nata thin oh a tlô nata chyhsapa eima
sôhzie nata hrona a sôhzie â lâpasiana noh a châ thlâh ha tyh. Pahno chyupa
hawhta thina a pasazie cha pakah ta reipa hlâta nata châ ta ropa hlâta a pasa
viapa a châ. Moleina hlao cha thina châ tlôh ta,
Khazohpa hmosai piepa deikua cha chhâzaw
hrona a châ.
Eima Beipa Krista Zisu zawhzi ta chhâzaw
hrona a châ. Chhâzaw hrona maniah a pietuhpa eima Khazohpa cha chhâzaw ta
reithaipa ta y awh sy.
A chhâ chaina ta thina mothlih tlana su tawhta chhâzaw
hrona maniah a pietuhpa Abeipa cha Hla ta palyupalih heih tua suh u.
Ei thlahpa thyu la lypa
ta,
Cha Pachhatuh reithai
mah y,
Palyupalihna hla sa ta;
Kyhpachâna a saipa a
châ.
Hy kyhpachâna a saipa a
châ.
Molei liata pao ha
h’rawsa,
Kyhpachâna diah beih
lei ta;
Na chatlai haw,
leidiana tawh, Kyhpachâna a rôhnahna
Hy kyhpachâna a
rôhnahna
Sermon ‘Hmosaipiepa a sôhzie nata aly a chhihzie” tahpa
biepipa hmâpa ta tlohlei ngaitana chôta ropa he, a reituhpa nata a theituhpa
zydua chô liata Abeipa ta a ngiachhiena byhnâ pie mawh sy tahpa he ei
thlahchhâna a châ.
Bo - 18 KRISTA MYUHTHIE ZY RÔNAH N’AWPAZIE
Awnanopa moh reina kyh he chi nanopa zyta reipa a châ. He
hawhna heta:
1.
Khazohpa Izarel tahpa ta (Kal. 2:12;19)
2.
Krista pachiapa
(I Kor. 6:15, 16)
3.
Khazohpa mietahkuzy (Zawh. 10:27-29)
4.
Krista myuh (lahpinô) (II Kor. 11:2; Biph. 19:7)
5.
Krista sapa (Eph. 1:23)
6.
Khazohpa achhyna-o (I Kor. 3:16,17; Eph. 1:21, 23) 7. Khazohpa
lyu nata o (I Kor. 3:9)
Tahpazy ta Bible ta maniah a chho. Chazy hry liata eima
pachâ awpa cha myuhthieh thâtih a châ aw. Myuh thieh thâtih he nahthlie khoh â
chhi kawpa nata thapawh a chhih kawpa a châ.
Lahpinô cha sôh nata tâkâ ta chaleipa ama châ tyh. Krista
myuh (lahpinô) deikua cha khizaw sôh tâkâ nata ngôhzy, meitheizy, dawhkho zy,
dekchi zy hlâta a mâ reitiah leipa a sôh chaipa Khazohpa mietakuhpataw thisaih
ta chaleipa ama châna I Pity 1:18, 19 liata maniah a chho (I Kor. 6:19, 20
liata moh teh) nâmo eih châ leipa eichi ta, mâ ta chaleipa nama châ haw mâh
tâh. Chavâta nama pôhpa liana chata Khazohpa palyupalih teh u,” Hro hra ei
sihla thi hra ei sihla, Abeipa eih nama châ” (Rawm 14:7, 9). Bible ta Vâ bei
thisaih sôhpa ta chaleipa eima châna a sia ngâsâpa ta maniah a chhona bie kho a
chhih ngâsâpa nata thlahlôh â chhih ngâsâpa biezy he â thei thlâh suh u.
Sacrement (Abeipa zâpati) eima nie nota Hla sâkha ei palôhrupa ta ei sa tyhpa
cha he hla he a châ.
Thisaih ty na ei châ
Vâbei eih ei vaw châ.
Khizaw sôh ty châ vei,
thisaih ta chatlaipa ei châ
Ei paw o ei pahno
ngiaroh meihdo khô râh,
Cha lia ano ta nâ chhi
aw, Zai-o tlâh ei râ lia
Cha râh liana cha Abeipa Zisu Krista kyhpachâna tawhtapa
cha khâpa hmahta maniah pachhai thei khao aw vei (Rawm. 8:35-39).
Alei liata nôvah ahneina deikua cha pahno chyupa hawhta
alyna nata palôhtlâhna daihti a pachho kaw. Nôvah a hnei chhôh liata daihti sôh
chaipa nata aly a chhih chaipa cha ahnei noh daihti a châ thlyu aw. Viasa zy,
sanawh chhôhkha zy nata kyhchhi pati niekhoh, dôhkhoh no deita he, âly chaina
daihti a châpa ta â lâ. “Noh ry ta hmo zydua he hrao leipa sai dei a châ” tahpa
ta ropa hawhta paki leina khizaw râh a châpa vâta hro chhôh khihsa rairuna chi
nanopa nata rietheinazy ta maniah tlathlu ha tyh ta. Chavâta alei liata a
nôvahna nata â sanawhna cha pachârôhna mâchhiesana meihdo â pai leina khizaw a
châ vâta alei liata chhôh to alyna zydua cha pawpi hawhta buakha ta ta alo haw
tyh.
Abeipa Zisu a myuhzy dy awpa ta rônah ngâsâpa ta a
vâlyuhchâpa thy sâh hluhpi zy chhaota amâ zu aw. Chatina cha a thi pe’nawh thlâ
tawhta pathyu aw ei ta, keimo a hrohthlâhpa zydua chhaota alei nata avâ likawh
mel hluhpi a sâhpa a ruapa su liana khita eimâ kaw tyh aw. Chatawhna chata myuh
hneituhpa Abeipa chata a chhâzaw khihpi su lâna chata maniah ngiakhei aw ta,
cha râh khihpi eima tlô tina cha, a ziza anano ngâsâ ha aw. Bie nyupa (bieparu)
zydua avaw lâ khai ha aw. “Mo ta hmô beih lei nahta thei beih lei” tahpa
Hrohsopazy bie reipa kha a vaw tlô ha aw. Thlahpa mo a pavâ ha’wpa vâta eima mo
ta hmô aw pi ta, eima nah ta a thei khai ha aw. Khatluta rônah aw ta, khatluta
noâh â chhih aw vâ tlyma I, palei ta reitheipa châ aw vei.
Angel zy chareina râh liana cha noh zy, thlâpâ zy, awhsi zy
khaih na a ngiah khao leipa aw ta, mei-ô nata Electric khaihna amâ chei byuh
khao leipa aw ta, Khazohpa mietahkutaw hmiphana ta khihpi zydua a khaipahlie
khai ha aw.
Cha râh cha kyhpachâna Abeipa râh a châ vâta dyhchhie
dyhpha, asopa nata ahrupa, hmichhie nata hmipha ananona y khao aw vei. Hârpa
nata nôhmeizy y khao hra aw vei ei. Noh kâhna ta ama rie pathei khao hra aw
vei. Pheisy, kusypazy y khao leipa aw ei ta, mochao, nahpâpa zy y khao hra aw
veih ei. Moleipa zy hriena (lô-o) y khao hra aw vei. Thohna o (Hospital) a mâ
cheipa ta pachârôh nôpona chôta pangai byuh khao hra aw vei. (Isai 33:24)
Hrohsopazy cha ama thlahpa mo a pavâh hawpa vâta BC-700 tawhta pachhapa sawzy
khotalai n’awpa râh ama vaw hmô chhielie haw. “Na mozy chata Abei cha a ngiana
liata hmô aw ta, râh kawh ngaitapa a sai aw.” (Isai 33:17 moh teh) châ râh
liana cha sanawh chhôhkha nata viasa lôhkhypa zydua a chhaihna hnôh chaipa
chyhsa to mothlih aloh hluh chaina thlâ su cha alyna pawpi ropahâhpa su lâta a
vaw châ ha aw. Khazohpa ta mothlih zydua a hru khai hawpa vâta (Biph. 7:17) cha
râh liana cha Nô pi, paw pi, Machâ nahzy y khao leipa aw ta, locho noh haw
saita y ngâthlâh ha awpa a châ aw. Khazohpa hmotaotheina ta movi hlâ lilaw ta
pananopa ta a châ ha aw. (I Kor. 15:52)
Cha khihpi angiana a rônahzie cha he hawhta Bible ta maniah
a chho. Jaspi lô nata lôsôhpa chi to ta to bipa a châ. Khihpi o thliah cha
ngôhsuapa a châ. Thlalâ mopathli theipa hawpa a châ.
Cha râh khihpi cha ki palih a hneipa châ ta, a do nata ahâ
nata âsâhna lâ ama kho sai. Mel 1,500 sai a châ. A zydua ta a kawhna cha cubic
mel 3375000000 ta alaipa a châ. Leilô pi tua no tawhta tanoh taihta chyhsa
zydua pahrâpa ta bie khai thei awpa châ vei, chito photo nata vâmo sahlao zydua
chhaota y nawpa a châ awpa vâta, cha khihpi no-âh â chhih chaina cha, o
chhôhpadâhpa phie khai hapa ta a chhôh liata ypa zydua eima hmô khaipa haw hra
ta Abeipa eima Khazohpa hmotaotheina cha thlalâ mopathlipa hawhta cubic 3375000000
chhôh zydua cha âlâ khai ha aw. (Bph. 21:18) Sam rohtuhpa chhaota he hawhta a
reih, “Hy Khazohpa khihpi na thâtih bie rônah ngaitapa ta ama reih tyh. (Sam
87:3) a rônah nawpazie cha alei sona lathli ta pha thei rimâpa châ aw vei. A
rônah n’awpazie nata noâh â chhih n’awpazie cha â ki leipa ta pahno pi ta, â ki
leipa ta eima chho chhielie tyh, tahpa ropa hawhta nohhro chhâzaw khih a vaw
deih tita eima pahno aw.
Cha khihpi liana cha mothlih tlana chôta thina ta a
pachhaihpa viasa nata sanawh chhôhkha, nô nah sawzy, narô zy, uhta nawtah zy,
nôvah kyh apachâ penawh zy, paw nah sawzy kô khazie lei châ ma a chhaih ha
pe’nawh zydua hmia amâ hmô tina cha khatluta alyna châ aw vâ ma i! atahmâhlâ ta
pasataonazy he nohhro ta eima chôta rôhnahna palâsa awpa nata pakho khita rao
tlôh na va. (Rom. 8:18) pachôhna mothlih zydua cha chhâzaw lyna pawpi ta a pawh
ha aw.
Cha khihpi rônahpa liana cha Khazohpa mietahkutaw reithaina
pyu cha dia khao aw vei. Alei hlapy nata avâ hlapy Angel Serafim zydua âpahly
(Combine) pata Serafim zy, ama ngô totâ pyu ngaiapa zy chhaota ama reithai aw.
Paki leina khizaw râh lia hmahta Assembly daihti nata Pakhypi nozy Hlapy 10
(sâhhraw) hlei âpakhypa ta reithaina pyu a rônah eima tah khiahta cha alei
Hlapy zydua nata avâ hlapy Angel Serafim zydua pahly (combine) pata Khazohpa
mietahkutaw reithaina pyu cha kha tluta rônah aw vâ tly ma! Palei ta reithaipa
châ aw vei. Vâ Salem khihpi cha Haleluia nata Amen pyu cha dia khao aw vei.
Abeipa rônahna ta a bie khai aw.
Cha khihpi cha angiapâna ta alei rietheina râh tawhna heta
Hla ta kaw sai tua suh u.
Zisu kyhpachâna
noâhchhih,
A zawhngiahna reithai
ei si;
Vâ o khaipha nah
khochhihpa,
Eima châta miah
chhuahdy
Vârâh eima tlô tita,
cha noh rônahpa lia eimâ ly aw, Zisu eima hmô ti pahniena hla cha sa aw pi.
Cha râh khihpi a hneituhpa, Abeizy Beipa nata Hyutuhpazy
Hyutuhpa, Pheisaihzy Abeipa cha khâpa daihta ma a myuh thiehpazy pakia awpa ta
khatita ma â zu aw. A daihti eima pahno leipa vâta amâ dypa ta y thlâh ha suh
u.
Myuh a hneituhpa cha a chhôhpadâhpa lia liah tawhtapa vaw
pua mawh sy (Joel 2:16) Khazohpa liana chata aly ngaitapa ta ei y aw. Myuh
ahneituh awpa cha pawpi pachhih ta tobi tyhpa hawhta nata myuhthieh cha â
tobina zyta tobi tyhpa hawhna heta ano chata pachhana chysiazy na bu ta, siana
viapakaoh pasihpa ta na pahly haw tlôh ta (Isai 61:10)
Satlia ta Laisakôpa apakipa hawhta cha paduatuhpa ta a cha
pakia aw ei. Myuh a hneituhpa cha myuh chô liata âlypa hawhta na Khazohpa ta na
chô liata âly aw (Isai 62:5)
Thapha ngaitapa nata aly ngaitapa ta y sihla, ano
palyupalih suh u. Mietahkutaw lahpi pakiana â daih ha tlôh ta, a myuh chhao â
chhuahdy haw (Biph. 19:6-7) He hmozy a pahnosatuhpa heta hmeiseihta ta ei vy
patoh aw tah ta, Amen avy mah y Beipa Zisu (Biph. 22:20)
Reithaina Hla ataotuhpazy heta ama hmô pasia
ngâsâ.
Krista keimo eih a vaw
châ,
Vâ lia eimâ kaw tyh aw;
Vâ chavah lia a si pi,
Chatlaituh ngiachhiena
cha.
A hneirôhna (3) Tlyzaw
ta eima to aw.
Abeipa ta he sermon aki lei ngaitana chôta ropa he a
reihtuhpa nata atheituhpa zydua chô liata ei rohpa hlâta a pha via syulyupa ta
byhnâ pie mawh sy, Amen.
Bo -19 KHIZAW TA BEI ZISU ÂNGIAH (7.12.2001)
“Eima Khazohpa ngiachhiena vâta chô lâ tawhta noh china
chata maniah a vaw tly haw. Zohna hry liata nata thina nohpahli liata atyuhpazy
pakhaihsa awpa ta.”
He Bible reikah bie a vaw puapa he bie ly âchhih kawpa nata
bie hneirôh kawpa a châ. Palôh hmeiseihpa ta thlahchhâna chôta na chhôhpadâhpa
tawhta vaw reih la, Khazohpa ngiachhiena tawhta noh a vaw chhipa chata a châ
khaih aw.
Khizaw liata hmo noâh a chhih chaipa nata khizaw ta â ngiah
chaipa cha ‘NOH’ he a châ. Noh sâhkha khaihna cha khizaw chhôh lia a ypa zydua
châta âdaihpa a châ. Chyhsapa châ leipa ta hmohroh a hneipa râhsa nata pazu,
pavaw, lôvâpa nata lei lô zydua châ chhao taihta peimawhpa a châ. Chasipaw
Krismas nata kô thiehpa daihti nota chhochhi cha noh sa a ai awpa a pha chaina
daihti a châ thlyu aw.
Chô lâ tawhta noh a vaw chhi awpa Bible ta a reipa cha
atahmâ ta khizaw liata noh kyh reina châ leipa ta pachhana noh a vaw chhi awpa
reina a châ. Hrohsopazy BC 700 hlâ tawhta ama vaw rei chhieliepa bie nahthlie
tua suh u. “A siana cha khaihna hawhta papuapa ta a pachhana meiôh khaihpa
hawhta a vaw châ aw” (Isai 62:1-5 moh teh). Noh khi nohchhôh ta nâma châ
khaihtuhpa châ khai leipa aw ta, thlâpâ chhao khita, nâ khaih awpa ta châ
chakhaihtu khao aw vei. Abeipa deikuala na châta tlyzaw khaihtuhpa ta y aw ta,
na Khazohpa cha na rônahna châ a y hra aw. Nohkhaina cha tla khao hra aw vei.
Abeipa cha na tlyzaw khaihtuhpa châ ha tlôh aw ta, namâ chhiesana nohzy cha a
chhâ ha aw (Isai 60:19,20 moh teh) A patlâna noh liana chata thlâpâ khaihpa cha
noh khaihpa tluta y aw ta, noh khaihpa cha a lie sarita noh sari chhôh khaipa
tluta a y aw (Isai 30:26)
He Bible bie eima vaw theipa zydua he ngiachhiena pachhana
noh a vaw chhi awpa reina a châ. Bie ly âchhih hmeihseihpa a châ. Krista
khaihna liata lyna nata palôhtlâhna â ki. Kha tluta moleipa chhao Zisu thisaih
sôhpa ta a pasi thei leipa y vei. Molei pua chaipa pathaihna a châ. Kalvari
thisaih sôh a châ. Hla ataotuhpa chhaota a vaw hmô pasia ngâsâ. Thina zohna sei
lia âtâhpa zydua papua theina Bei Zisu lia a y. Khizaw lia tovyuh chhiepa zydua
hneirôna Bei Zisu lia a y, nôhmei hârapa nata dyhchhie rietheipa zydua lyna Bei
Zisu lia â ki.
Alei liata nohkhaihna ta a vao thei leipa nata a khai thei
leina su hluhpi a y. Chyhsa hluhpi alyna nata hlaotloh nota chyhsa hluhpi mâchhiesana
nata mothlih alo noh a châ thlâh ha tyh. Krista khaihna deikua cha a lai chaipa
tawhta a chyh chaipa chyhsa to châta khaihna a daih pakipa a châ.
Chhô
nah zâ ânanona zie : Zâ ta cha khâpa hmah hmô thei khao leipa pi ta, a
chhôh lia dâhdei hmahta eima mota a hmô thei khao lei tawhta cha eima bua ngâsâ
tyhpa a châ. My khih vaw deih ta, noh a vaw chhi nata deikua cha eima mo pavâh
ha ta, a ziza ânano ngâsâ haw. Lytlâh a sâhpa zy, chavah kao âthuhpa zy,
lyurâhhripa thokôpa chi nanopa zy, lyurâhpa pawpi nata o pawpi angia ngâsâpa,
rôh nano nanopa, asaihpa zy, a hrohpa zy, a râhpa zy, pawpi chi nano nanopa zy
heta chyhsa a palysa ngâsâpa a châ tyh. A phana nata ângiana eima pahno theina
chhâpa cha noh khaihna zawhzi ta a châ.
Khizaw ta Bei Zisu ângiahnazie, Râh liata Bei Zisu abei
awpa â ngiah, khihtlâh liata â ngiah, mo pakha chyu liata â ngiah. Abeipa Zisu
ta, kei khizaw khaihpa ei châ, ahy rai na zipa cha zohna lia charei leipa aw
ta, hrona khaihpa a hnei aw a tah. (Zh. 8:12 moh teh). Ahy rai ei hnohta avypa
maih dytha aw va na tahpa ta bie maniah a taih haw. Chavâta, zohna liata
hmotaopa cha thy sihla, khaihna atobi nata atobi ei suh u. Nohchhôh ta ypa
hawhta ângia ngaitapa ta y suh u (Rom. 13:12-13)
Hlâno Izarel sei a tâh pe’nawh seichâna khaoh tawhta ama
vaw pua nota ama Hla nata bie nahthlie tua suh u. “Cha nona chata eima pakah
cha pahneina ta bie ei ta, eima paleih cha hlasapa ta. Chanona chata phopizy
hry liata ABEIPA ta eima châta hmorôhnah ngaitapa zy taopa ei ta, tah ei ta.
ABEIPA hmorôhnah ngaitapa zy maniah taopa ta, eimâ ly ngaita kaw (Sam 126:1-3)
ama tah.
Hlâno Izarel sawzy seichâna tawhta ama vaw pua nota he
tlupo ta amâ lyna a châ khiahta cha keimo chhâzaw thina nohpahli liata atyuhpa
zy, chhâzaw hrona khaihna lâ pua awpa ta chô lâ tawhta noh chhi khaihpa zy he,
thata aly suh u. Chavâta reithaina hla a phituhpazy alyna cha angiapâtuh
pe’nawh zydua alyna chhao a châ hra.
Alyna hmeiseihpa cha Bei Zisu tawhta a châ.
Lyna hmeihseih palôh
liata ei hnei,
Zisu na piepa cha;
Lei lyna hlâta lyna
rônah Vâ lyna ta ei bie tyh.
Ei ly ngâsâ kaw na
tahmâ he,
Pachhatuh nônaipa
ngiachhie hneipa Ei thlahpa a pachha haw heih.
KHIZAW LIATA HMO ALY
CHHI CHAIPA Y VEI.
Khizaw nohchhina ry liata hmo pha chaipa y vei.
Biechhotuhpa 14 bie eima moh khiahta cha he hawhta ropa a y. “Noh ry ta hmo
taopa zydua cha ei hmô khai haw, pachâ teh hmo zydua he hrao leipa sai a vaw
châ,” Khâpa hmah châ tlâ veih ei. Bible bie he ado leipa y vei. A bie dopa
tawhta Khazohpa châna â lâ tyh. Biechhotuhpa 5:10 tâkâ sôh a pachâtuhpazy cha
tâkâ liata palôhtlâh thei leipa aw ta, hneirôna â chadaituhpa chhao chata a
khopa hawhta a thôh hlei aw vei. He chhao he hrao leipa tlâ a châ.
Tâkâ sôh tlaichhaina he moleina to thabypa châ tlôh ta. Cha
cha thokhazy ta uava ei ta, angiapâna cha siesai ei ta. Amosasyh ta pachârôhna
hluhpi ta ama palôh ama parao. ( Tim. 6:10 moh teh) Bible bie eima theipa
hawhta khizaw lia a pha chaipa nata alyna chaipa y vei. Zisu dei leipa cha.
“Khizaw lyna a lei
haina,
Arônah ngianazy chhao;
Zai-o sawzy dei leipa cha,
Lyna hmeiseih hnei veih
ei.
Khizaw lia hlâno tawhta bei hluhpi a vaw bei lymâ ei ta,
pamosana ta, Izi beipa rônah chaipa Phirao zy, Babylaw beipa Nebukanezara
zy, Roma bei khizaw pahnietuhpazy tawhta
atanoh taihta ryureituhpa nata bei hluhpi ama vaw pih lymâ. Sawhkhâ râh thokha
liata ryureina a thla lymâ hra. Palôhtlâhna rai y hlei vei. Khizaw cha nô u
reina khizaw dei a châ. Khâpa hraoleipa sai dei a châ tahpa ropa eima vaw
theipa hawhna khata hneirôna nata alyna châ vei. Mopathâhna nata alyna châ hra
vei. Thaina sona ta châ hra vei. Hro pareihna chhâ he kô 100 taih a hmah ta a
hrohpa châ hra ei sihla, rietheina deita a châ thlâh haw.
Bei Zisu liata dei lyna zydua a ki, chô lâ tawhta khaihna
dei a daih pakipa a châ. Chô lâ tawhta noh chhi ta a vaw khaihpa pachhapa sawzy
cha, â mo ei châ khao leipa ei ta, abeipa eih ama vaw châ haw. Ahyhmah
keimosasyh châta hrohpa châ leipa pi ta, ahyhmah keimo sasyh châta a thipa châ
hra ma pi. Eima hro khiahta cha Abeipa châta hro aw pi ta, eima thipa chhaota
Abeipa châta a thipa châ tlôh pi ta, chavâta hro hra ei sihla, thi hra ei
sihla, Abeipa eih eima châ. Rom. 14:7-8, Chavâta Bible ta beipa lia a y awpa ta
maniah a chho. “Abeipa liana chata khâ aly teh u, ei tah heih aw aly teh u”
(Phil 4:4 moh teh) Abeipa lia dei leipa ta cha alyna hmeiseih y vei.
Ly t’u, ly t’u
Chatlaituh Mietahkutaw â vy; Reithai Haleluia Amen, Haleluia, Miah
chatlaipa ta â vy.
146
Abeipa ta he sermon tloh lei ngaitana chôta ropa he a
reihtuhpa nata a theituhpa zydua nama chô liata byhnâ pie mawh sy tahpa he ei
thlahchhâna a châ.
Bo - 20 BEIHPARI A VAW THAONA
Beihpari â vaw thaona kyh he hiahhrina hluh kaw tyh ta, hmo
phahnaipa nata peimawhpa a châpa vâta pahno byuh â chhipa rai a châ. Chyhsapa
rai pi heta eima khopa nata eima kyhpachâpa thâtih pahno eima byuhpa a châ tyh.
Chanô ABEIPA kyh a pachâpa maihta Beihpari a vaw thaona thâtih pahno ama byuh
khai hrana ta ei pangiasa.
Beihpari â vaw thao tuana a sia kawpa ta rei theina y vei
hra sala, he hawhta pahnopa a châ. KHASI râh liata nôhmei riethei kawpa y ta,
cha chanô chata Awnanopa liata hmo thyupa a hnei leipa vâta a palôhrupa riethei
kaw ta, chyhsazy ta Abeipa lâta phusâ ama thyupa nata Awnanopa liata ama pangia
tyhpa a pahno nata kheihta ma ei tao hra aw vâ i? tahpa ta pachâ ta, a
palôhrupa liata he hawhta a vaw y.
Beih a chhona maihta sâh a thla awpa cha eikha a ku ta phâ
ta, cha cha pachô lymâ ta, thlakha a tloh nata Bazar liata saphâ ama zuana mâ
zie hawhta zuah ta. Amâ cha awnanopa liata a pangia tyh. He chanô hmotaona kyh
he Khasi ‘AWNANOPA’ ta a vaw pahno nahta pha tah kaw ta, he chanô tao dâh he
Awnanopa hnohta phuahluahpa ta vaw pathâh lymâ ta, mo hropa chhaota a tao dâh
he amâ vaw zi lymâpa a châ. He tawhna heta Beihpari chakaona he Khasi râh liata
a vaw pathâh lymâpa a châ.
He Khasi râh liata Beihpari chakaona he Mawrâh liata chhao
vaw pahno ei ta, pha ama tah ngaita. He hawhta tao hra awpa khona vaw y ta,
Presbyterian awnanopa chata kô 1913-14 liata Beihpari sôh thyuna cha Rs. 80/- a
vaw tloh haw hra tahpa pahnopa a châ. He daihti he phusâ a sôh ngâsâna daihti a
châ. Missionary nata Puhpa D.Thianga lahpinô Lalthangluah-I zyta vaw tao tua
chai ei ta. Pihnô Lalthangluah-I he Missionary nahzy chhaota nôhrâhpa ta ama
pachâpa a châ. He nô he Puhpa BT.Sanga, DC Siaha liata a kaw y hapa nô kha a
châ. Missionary nahzy chhao Pihnô Zaii, Pihnô Teii, Pi Puii zy heta papeimawhsa
ngâsâ ei ta, a vaw phualuah tua chaipa ama châ. He tawhna heta Mawrâh
pôhpalôhpa liata a vaw pathâh lymâpa a châpa hawhta pahnopa a châ. Âmo sahlao
he Abeipa lâta a di khai hra ei sala, ‘Chi a rao thei leipa liata a pihpa ama
châ’ tahpa hawhta Beihpari chakaona he Abeipa hmia hmô hlâ hleita cha a râh a
kawh via lymâ aw.
Presbyterian Awnanopa ta, Presbyterian ryureina kô 1919
liata Beihpari sôh tawhta lyuhchâpa chyh nawpa ta ama vaw pathlu haw. Cha noh
tawhna chata Beihpari he Awnanopa ta pha tah ta a hmâ pathaopa châ ta. Kô 1913
liata thyuna Rs. 80/- a châpa kha kô 2000 AD liata cha thy (Sing) nata a
thysy(nuai) a vaw châ haw. Abeipa moh cha reithaipa ta y mawh sy. Khito liata
Beihpari sôh ama khei my ta cha a panuatuh penawh nô nahzy cha ama chai zôh
bâna taihta panuapa a vaw châ haw bâ! Beihpari zuana su lia maih cha Pavaw ti a
niena su hawhta a lôhhhawh ngaita kaw tyh.
Chanô rietheipa nata nawhpa hmâpa ta Abeipa ta byhnâ a pie
vâta khizaw liata Thâtihpha chhona Missionary chakaona sôhhnawh peimawh chaipa
a vaw châ haw.
Haleluia Abeipa cha reithaipa ta y mawh sy.
BEIHPARI CHAKAONA A SÔH ZIE
He chakaona he khizaw su hluhpi liata report lymâpa châ ta,
khizaw liata awnanopa hluhpi ta pha tah ei ta, tao awpa chhao ama khoh ngaita
kaw. Châhrasala, keimo hawhta sâh a nie leipa, âlu Atta etc. a niepazy ama
châpa vâta keimo hawhta Beihpari chakaona he hnei thei vei ei. Keimo deikua cha
dyhchhiepa nata dyhpha chhaota â raopa ta chakao theina Abeipa ta maniah a
taopa he eima vâhnei pachaina a châ.
Eima chhôhkha he keimo hmobaoh saita pabie khai pi ta,
Beihpari Beih deikua cha Abeipa tovyuh a châ. “Hmo zydua he nâ tawhta a puapa
châ ta, nâ eih eima cha pie heihpa dei a châ (Chrn. 1:29:14). Beihpari my nata
zâ beih chho chy maihta my leipa ta a soh tyhpa a châ, Abeipa Zisu my beih vei
tahna a châ. Abeipa Zisu chhaota na rairu noh nata na nôpo nohta cha my beih
hra aw vei. Beipa Zisu ta, “Ei kyh na pachâpa cha ano kyh ei pachâ hra aw”
tahpa ta bie maniah a taipa kha my kha ei suh y. My leipa ta my nata zâ beih
chhona maihta Beihpari sôh a soh tyhpa cha, chhôhkha maihsâh a paduapa a châ
hra tahpa pahno ei suh u.
Hlâno Biehrai parohpa Israel sawzy daihti nota cha chanôzy
duahmo a chhie ngâsâ, maluh reina lia chhaota pahlao leipa ama châ. Chapaw nawh
ama thlahchhâna lia chhao taihta he hawhta thlah ama chhâ, “Chanô ta eina tao
leipa vâ chi ta, chapaw ta eina taopa vâ chi ta alyna bie ei cha hlâ ama tah
tyh. Hlâno chanôzy duahmo ngiachhie â chhi ngaita kaw. Atahmâ deikua cha Abeipa
Zisu thisaih vâta Theihthaipa ta maniah a tao haw. Vâlyuhchâpa zy hria awpa ta
a pasaih leipa eimâ phuh leipa chakaona rai hria awpa ta maohphaona nata
biehneina maniah a pie haw. ‘Haleluia Alei nata vâ Beipa cha’ reithaipa ta y
mawh sy, AMEN.
Ei nohhlao kaw, Khazoh
saw châpa ta
Krista ta miah bi haw,
Lyna kipa chakaona he a
châ.
Abeipa ta byhnâ pie
mawh sy, AMEN.
Bo - 21 PASANA RAKHÔ TAWHTA ALYNA NOH KHAIHPA
Rietheipa ta ei y hlâna khata pavia tyh na ta; atahmâ
deikua cha na bie ei zyh haw…. Na bie raopa zy cha ei chu thei nawpa ta rie
patheipa ta ei ypa cha a pha. Sam 119:67;71 tahpa ta Sam rohtuhpa ta maniah a
chho.
Chyhsa to rietheina nata rairuna a tyh awpa he khoh tlâ
leipa pi ta, anodeikua cha khoh hra sihla, khoh vei hra sih la, eimâ tyh thlyu
awpa a châ. A hneirôhpa chhao, dyhchhiepa chhao, molaipa chhao, movyhpa chhao,
riethei a taopa sai eima chânazie Zawba ta a vaw reih khai haw.
Rietheina he dohlei tawhta a puapa châ leipa ta, tyhhreihna
chhao alei tawhta a puapa châ hra vei; chyhsapa cha tyhreih awpa ta a vaw puapa
châ ta, meikhuh chô lâta â zawhpa hawhta tahpa ta maniah a chho. Zawba 5:6, 7
reih teh.
Lyuhchâpa Pawla chhaota Philipi Awnanopazy hnohta he hawhta
a reih. Krista vâta ano namâ ngiapâpa dei châ leipa ta, ano vâta pasa nama tao
awpa chhao pasaipa châ tlôh ta. Phil. 1:29. Lyuhchâpa Pawla cha a chakaona
liata âlyna chaipa cha Krista vâta rietheina liata a châ. He hawhna heta â
lynazie a palâsa. “Eima rietheina zydua liana chata thaphapa ta khô pathlah na
ta,” tahpa nata â lyna â thuhzie a reih. (II Kor. 7:4). He bie he angiapâtuhpa
nata chakaotuhpa zydua ta riethei taona kyh liata a chu awpa maniah a pahneisa
kawpa ta ei pahno. Ti a lai nata balyh a chô lô a sâh viapa hawhta riethei a
tao hluhpa maihta amâ lyna a sâh via tyh. “Riethei taona he a tao ngâ nota cha
aly â chhihpa ta a lâ leipa ta, pachârôhpa ta tlao a lâ tyh, pasa tao khai
tawhta deikua cha…. “Thei thlalôhchhih ngaitapa siana cha a papua tyh” tahpa ta
Hebrai a rohtuhpa ta maniah a chho. Heb. 12:11.
Chyhsa thokha angiapâ chyhpazy cha chiehleina nata hlaotloh
leinazy a vaw tlô nahta paphôh ei ta, bie pha leipazy Zawba lahpinô hawhta
thlai rei tyh ei ta, thi thlâh ha awpa khona taihta ama hnei tyh. He hawhpa he
angiapâtuhpazy palôh phaozie awpa châ vei. Abeipa lâta hnabeidy leipa ta thlah
chhâ via lymâ awpa tlao eima châ. Luka 18:1-7.
Nôpo rietheina na chô liata a vaw tlô tyhpazy he hnabeidyna
ta hmâh kha. “Khazohpa kyh a pachâtuhpa, ano raopa hawhta a awpa châna chata
ama pha nawpa ta ato a hriapa tyh” tahpa Rom. 8:28 he bie heta a pahly kawh
ngaita. Khazohpa kyhpachâna cha a thuh ta, a sâh ta, chyhsana ta a laichadai
theipa châ vei. Eima chô liata hmo a vaw tlôpa nata eimâ tyhpa zydua he thlahpa
lâta eima thatlô n’awpa a châ thei aw.
Ngiapâtuhpazy
aduana su : Ngiapâtuhpa nata chakaotuhpazy eima châpa vâta hmo phapa sai
hmô awpa ta a pangiasa khah ei suh u. Pasana rakhô, rairuna su liata eima y nota
chhao Abeipa Zisu biereipa he a thei thlâh ha tyh ei suh u,” Khizaw liana heta
riepatheipa ta nama y tyh. Châhrasala, thlahlôh ngaitapa ta y teh u. Kei ta
khizaw ei tiah haw,” tahpa bie rôhnah ngâsâpa maniah a chho.
Zawhana 16:33. Zisu Krista zawhzi ta pasana nata reipasaona
chi nano nanopa eimâ tyh tyhpazy he Abeipa Zisu Krista vâta ngiapâna ta eima
tiah thei tyhpa a châ.
Hnabeiseihna
: Hnabeiseihna a y vei khiahta cha riethei tao theipa châ aw vei. Paw pakha
cha lyu kô 60 chhôh a vaw taopa châ ta, he hawhta a reih. “Lyu pha ngâsâpa ei
hnei kô ta ei ly chaina daihti cha lyu vana daihti he a châ” a tah. Chanô pakha
lyu thlyu a chahra ngâsâpa ta he hawhta a reih hra. “Keima cha lyumei chicheina
daihti he na ei tha a pawh chai tyh” a tah. Chyhsa hropa heihta cha “Keima cha
sâh hmao saih, chasipaw no he ne ei ly chai tyh” a tah. Chyhsa hropa heihta,
“Kei cha sâh hria daihti no he ei ly chai tyh” tahpa ta a reih heih hra.
Hnabeiseihna (Thapawhna) he sapa nata thlahpa châta a
peimawh ngaita, hnabeiseihna y leipa ta hlaotlohna y thai vei. Sôh a palietuhpa
zy, Lyu a taotuhpa zy, sahdô, leipalie ataotuhpa zy, o satuhpa zy cha a chupazy
hmia lâ châta hnabeiseihna a hneipa sai ama châ. He zydua he hlaotlohna y hlâta
riethei rairuna siepahlie a byuhpa sai a châ. Anodeikua cha hnabeiseihna cha
kyh 2 a y. (1) Kyh 1-na cha daihti rei leipa, hro chhôh châta hnabeiseihna he a
châ. (2) kyh 2-na Hnabeiseihna deikua cha chhâzaw a daih awpa hnabeiseihna
(angiapâna) a châ.
Atahmâ Bible bie nahthlie tua suh u. “Hmo hmô theipazy he bohpi leipa châta châ
ta, hmo hmô thei leipazy deikua cha chhâzaw châta châ tlôh ta” II Kor. 4:18.
“Ei hrona he Khazohpa deita hâ ta, ei hnabeiseihna he ano tawhta a puapa châ
tlôh ta. Ano deita cha ei lôpanô nata ei pachhana nata ei kuh sâhpa châ ta, a
chalyu aw va na. Sam 62:5. Hnabeiseihna ta pachhapa ta eima y, châhrasala hmô
theipa hnabeiseihna he hnabeiseihna châ vei. Chyhsa ta a hmô theipa cha khazia
hnabei a seih tyh. Eima hmô thei leipa cha eima hnabeiseih khiahta deikua cha
eima hâ lyhliah tyh. Rom. 8:24, 25.
Hy ei hrona, khazia thlahzohpa ta na y, khazia ei chô liata
nâ tymâ? Khazohpa liata hnabeisei teh; ano cha ei reithai heih aw na. Na
baotuhpa nata ei Khazohpa cha. Sam. 42:11.
Hnabeiseihna pachhana kyh liata atahmâ Bible tawhta
nahthlie heih tua suh u. “Hnabeiseihna ta pachhapa ta eima y. Châhrasala hmô
theipa hnabeiseihna he hnabeiseihna châ vei. Chyhsa ta a hmô theipa cha khazia
hnabei a seih tly? Eima hmô leipa cha eima hnabei a seih khiahta deikua cha
eima hâ lyhliah tyh. Rom. 8:24, 25.
Atahmâ Bible tawhta eima nahthlie heih tua aw. Hy Abeipa
Khazohpa, nâ cha ei hnabeiseihna châ tlôh chi ta, ei hawtita tawhta ei ngâna
cha na châ. Chhi tawhta rai ta nâma liata a pahnieh na ta, ei nô rih tawhtapa
na latuhpa châ chi ta, nâma khâ ei cha reithai aw. Sam 71:5, 6.
Riethei taona nohhro ta a thôh nawpa a châ. Atahmâ ta eima
pachâpazy nata eima pangiasapazy hlâta thata a rôhnah via syulyu aw. Lyuhchâpa
Pawla ta he hawhta a reih.
“Atahmâ ta pasa taonazy he nohhro ta eima chôta rônahna
palâsa awpa nata pakho khi ta rao tlôh va na” tahpa bie rônah ngâsâpa a reih.
Rom. 8:18. Lyuhchâpa Pawla cha bie a reih thai ngâsâpa nata pakhona bie chhao a
thai ngâsâpa a châ. Chhâzaw khih a vaw deih tita pachha sawzy khotalai nawpa
zie cha Thlahpa mokhaoh ta kaw hmô haw ta, chavâta a rônah nawpazie cha alei
sapa palôhrupa ta reih papua thei vei. A rônah nawpazie cha nohhro eima tlô
tita dei a pahno thei aw.
Kho ngaitapa saih u, atahmâ he Khazohpa sawzy châ pi ta,
kheihta eima y aw tahpa deikua a lâ mâh vei, ano â vaw luah khiah cha ano
hawhta eima y aw tahpa eima pahno. Ano cha a y ualuapa hawh tlaita hmô tlôh aw
pi ta. I John. 3:3. Nohhro chhâzaw khih a vaw deih tita khatlu ta ma a rônah
nawpazie cha a châ aw vâ tly ma!
Rairuna
a vaw tlô nota yzie nawpa : Chyhsa to a lai a chyh; dyhchhiepa chhao,
dyhphapa nata hneirôhpa chhao hro chhôh khihsa rai he chhâna noh y aw vei. A
hro a pasihpa maihta rai a hria hluh via awpa dei tlâ ama châ thlâh haw! Atahmâ
Bible bie nahthlie heih tua suh u. “Noh ry ta hmotaopa zydua cha ei hmô khai
haw; pachâ teh, hmo zydua he hrao leipa sai a vaw châ. Khâpa hmah châ tlâ vei.
Biechhpotuhpa 1:14. Chanô aduana su chhochhi cha he hawhta a reih : Chanô sapa
chyhsa maihta cha noh chyhta dei a hnei. Ngiarohna ta a bie thlâh haw. Pawpi
hawhta vaw pawh ta, uahpa ta a y. Nohpahlipa hawhta a zaw ta, y ngâthlâh ha
vei,” tahpa ta Zawba ta a reih. Zawba 14:1-2.
Hlaotlohna cha Abeipa liata a y. Eima rietheina nata
rairuna zydua Abeipa liata pahnieh khai suh u. Na phaohri cha Abeipa chô liata
pahnieh la, ano ta tha cha patlô aw ta; a siapa cha khati ta hmahta a chalyu
pasaih aw vei “Sam 55:22. Eima riethei rairuna zydua Abeipa liata pahnieh khai
ei suh u.” Ano ta a cha pachâ tyhpa vâ ei ta nama nôpona zydua ano chô liata
pahnieh khai teh u. I Pity. 5:7. Rai eima hria awpazy chhao Abeipa lia a
pavaisa awpa a peimawh. Na raizy cha Abeipa pavaosa teh. Chatanachata na hmo
chhuahpazy cha pa-ipa ta a y aw. Bieso 16:3. Na pathipalôh tlohkhuh ta Abeipa
ngâ la, nâma pahnona liata a pahnieh khâ. Bieso 3:5; Na yzie awpa cha abeipa
liata a pahnieh la, ano ngâ la, ano ta a tao aw. Sam 37:5.
Pasana
rakhô : Pasana rakhô tawhta ângiah chaipa nata peimawh chaipa cha dawhty a
châ. A tlâh thlâhpa chata dawhty angiah leipa ta, a tlâhleipa, hri-iah a
hneipazy ta dawhty amâ ngiah tyh. Abeipa Zisu ta Zakia hnohta pachhana bie
rônah ngaitapa a vaw reih hawpa, angiapâtuhpa zydua châta â daih ngâthlâh haw.
Zisu Krista cha azahnia ne, atanoh ne, chhâzaw chhaota a zôpa ta a y thlâh ha
aw. Heb. 13:8.
Chyhsa pi he a tlâhpa ta eima y thlâh nota cha tlâhna a
sôhzie nata hrona sôhzie, tlâhna maniah a pietuhpa Abeipa lâta alyna biereina
châh chhao pahno leipa pi ta, pasa rietheinazy eimâ tyh nahta, tlâhna nata
hrona a sôhzie eima pahno thlâh ha tyh. Awhsi chhao cha nohchhô lâta hmô theipa
châ leipa ta, zâ a zohna a chha via nahta awhsi khaihpa a sia viapa hawh hrata
tlâhlei nôpona, pasana rakhô tawhta Abeipa hmia khaihna aluahna su a châ tyh.
Abeipa Zisu lia deita alyna a y.
Abeipa
Zisu liata ato â ki : Thohna o pangainazy he hmo ru kawpa a châ. Phusâ
leipa ta thohna o, dawhty pangai theipa châ vei tahpa pahno khaipa hawhta hri â
thuh viapazy châ chhochhi cha tlâhleina mâ a hluh ngâsâpa a châ. Khazohpa
hmosai piepa deikua cha chhâzaw hrona a châ. Angiapâtuhpa maihta piepa a châ.
Atahmâ he cha hrona ti doh awpa ta aw ngâhaipa eima châ. Hy dâhphipa saih u,
tizy lâna heta avy teh u, tâkâ a hnei leipazy chhao avy ula, chalei ula, nie
teh u. A dâhphipa maih avy se. Akhohpa maihta hrona ti he a saipa ta la se. Isai
55:1; Biephuah 22:17. Areituhpa zydua hnohta Abeipa Zisu ngiachhiena y mawh sy.
Bo - 22 SAHHMA NATA PARITHEIPA (DRUGS) CHI Â CHHIHZIE
Sahhma nata paritheipazy chi âchhihzie he Sâtâ a chariah
chhaichhi chi â chhih ngâsâpa a châ tahpa pahno suh u. Sahhma a pha leina zie
he Missionary nawhzy heta vaw hmô pasia kaw ei ta. Chavâta Krizyhpazy vaw y ei
ta awnanopa â vaw duana suh maih liata cha awnanopa â boh thei nawpa ta dâh
(ryhpazy) vaw tao ei ta, sahhma a dohpa cha thla 6 chahry awpa tah ei ta, a
dohpa maih cha thla 6 chahrypa ama châ lymâ hra. Chavâta sahhma dohpa cha ama
chi ngâsâ hra.
Sahhma ta chyhsa a parao theinazie he Missionary nawhzy
heta chi vaw tu pathuh kaw ei ta, chavâta awnanopa a vaw pih thao nota cha
sahhma a dohpa cha vârâh a kiah leipa tlupo ta awnanopa palôhrupa liata a ypa a
châ. Sahhma ta chyhsa a parao theinazie he eima Missionary nawhzy heta vaw
pakhâ leipa ei sala cha atahmâ he thata eima râh â rao via awpa a châ.
Sahhma ta chyhsa a parao theizie a tlâhpipa ta eima
laichadai tua aw. Sahhma a hluhna su maih liata moleina a hluh, buana chhao a
hluh hra. Chhôhkha pawhrâhpa tlyma, saw tlyma sahhma nata Drugs paritheipa a
taopa ochhôh cha buana o chhôh a châ tyh.
Nôpi nôvah achhaihna taihta sahhma vâta a y theipa a châ.
Sahhma heta viasa phapazy hmia a pahaosa. Sahhma vâta reih hluh kah hluhna nata
a palaina a pahneisa.
Sahhma heta nôhmei hâra a pahluhsa. Sahhma heta khihsa
rietheina a pahneisa. Sahhma vâta khihtlâh liata rairuna a tlôkhei. Sahhma vâta
chi nata pho taih buana a pataosa. Sahhma vâta atu adaihna a hluh. Sahhma nata
Drugs vâta chyhsa hluhpi hrona a lei, sahma ta hroh pareih leina a pahneisa,
hro pareih awpa na khoh khiahta la sahhma nata paritheipa rai tao khao khâ,
chata leipa ta la na leidia pathlei aw na.
Sahhma heta nâ chhuah leina lâ a châ chhi aw. Sahhma vâta
motor accident-na liata chyhsa hrona hluhpi a lei. Bible ta maniah a chhopa
hawhta “Chyhsa pakha vâta moleina khizaw liata angia ta, moleina vâta thina a
ngia hra ta,” tahpa ropa hawhta motor a
haotuhpa (Driver) pakha vâta nata a sohsi leina kyh vâta chyhsa phapa hrona
hluhpi a leipa a châ, a pei ngâsâ.
Hriselna Monthly Megazine liata Dr. Eric Zomawia report-na
liata cha khizaw liata kô to ta paritheipa (Ruihlo) vâta a thipa thysy 1, 2
sahhma vâta a thipa zie thysy 7 ½ Tobacco (Pa-ôpazypa) vâta a thipa thysy 30
ama châ tahpa ta a palâsa.
Sahhma nata drugs chi â chhihnazie he Abeipa Khazohpa ta
chhie nata pha pahnona lathli maniah a
piepa a nie khaituhpa cha Sahhma nata Drugs he a châ. Atahmâ thyutliazy liata
thina hluh chaipa cha sahhma nata Drugs paritheipa vâta a châ chai tah theipa a
châ, a pei ngâsâ.
Atahmâ cha Khazohpa bie tawhta sahhma nata paritheipa a pha
leizie eimâ chu tua aw. Atathmâ Khazohpa bie nahthlie suh vy.
Naw cha Kresawhti a paripa vâta a chysiazy chhao a phata ta
a tao thei khao leipa ta, chavâta a maohphyu haw tahpa Gen. 9:20-27 liata eima
hmô.
Nabâ cha kresawhti a paripa vâta Abeipa Khazohpa ta khoh
leipa ta a chô liata ku pathla ta, Nabâ cha a thi haw tahpa I Samuel 25:36-38
liata ropa a y.
Hrohsopa Hôsia Châbu liata he hawhta ropa a châ, “Kresawhti
thiehpazy chata pathipalôh a pahlei tyh,” Hôsia 4:11 moh teh. Chavâta a sohsi
teh, Kresawhti nata sahhma rai doh khao kha la, nie hrao lei awpa hmo rai chhao
nie chachei kha, Ryureituhpa 13:4.
Paritheipazy vâta hupona Isai 5:11 liata he hawhta ropa a
y: “Mydikari ta paritheipa dona ama zi thei nawpa ta a thyupa; kresawhti a pari
hlâ lei zâ taihta a y tuhpazy cha ama hu a po na! “Paripa saih u, thyu ula cha
teh u, kresawhti a dohpa zydua saih u, a kresawhti thlôhpa vâna chata a
tlaokali teh u” Zoel 1:5.
‘Sahhma pari a hmâhpa chhoreipa nô nata paw rei a ngiah
leipa cha … Israel zydua ta ama chi thei nawpa ta khih mozy ta alô ta ama vawh
sao awpa a châ’
(Ryhpachaneina 21:20, 21 moh teh).
Paritheipa nie do vâta chyhsa phapa chyhsa tlâhleipa ta a
pachâsana zie : “Kresawhti vâta pavia ei ta, paritheipa dona vâta pao chheichhâ
ngâ ei ta…. Paritheina dona vâta a viavô
ngâ ei ta” Isai 28:7 moh teh.
A palysa nawpa ta a nie a dohpazy cha ama nie doh ngâ nota
cha aly kaw hra ei sala a chhâna lâta cha “Sâh kô raopa hawhta ama châ aw”
tahpa ta Hrohsopa Nahu ta maniah a chho.
“Kresawhti dopa ta a pachi hra ei sala a hlo hawhta nata
sâhkô raopa hawh tlaita pahlei khaipa ta ama châ aw” Nahu 1:10 moh teh. Ephrai
sahlao sahhma parihmâhpazy palaina lakho cha phei ry liata tlypa ta y aw ta,
ama ngiana ronapa pawpi a lo haipa kresawhti a pachiepa ta a ypa sahlao….
Ephrai sahlao sahhma pari a hmâhpa a palaina lakho cha pheiry liata tlypâpa ta
châ aw ta… nopi noh thla ta theiku a
hmoh tua chaipa, amohtuhpa ta hmô ta a ku lia a ypa ta nahta a nie khaipa
hawhta a châ aw” Isai 28:1-4 moh teh. A nie a dohpazy nata a palaipazy chhâ
nawpa cha a rarôh a y ngâsâ aw.
“Ahyzy e hupo tyh ta, ahyzy e pachâ a rôh tyh. Ahyzy e a
hryuh tyh ei, ahyzy ebie buapa a hnei tyh ei, ahyzy e a chhâpa y leipa ta hmah
a phaoh tyh ei, ahyzy e ama mo a saih hôlô tyh tly? Kresawhti dona liata a y
thlâhpazy, kresawhti …. A tluatuhpazy
ama châ. Kresawhti a sai nota moh kha, nyu liata a yzie â lâ nota zy, a lo
pathla ngâ nota zy; a chhâna liata cha parih (rul) hawhta pachu ta, vâzi
pachupa hawhta a parâ tyh” (biesozy 23:29-32.
“Ei saw y, thei la so mah y, lâpi dopa liata na palôh soh
teh. Kresawhti a parâpazy hry liata nata sa a khohpazy hry liata a pahlao kha.
Sahhma a paripazy nata rikawhpazy cha ama sipasa tlôh aw ta.” Biesozy 23:19-21.
Atahmâ daihti moleina raihria chi â chhihpa thlihpipa
hawhta a pathli ngâ hai no heta kyh to liata a chado suh u. Eimâ duana su he
Bieso 23:34 bie hawhta thlalôh a chhih leipa lia eima y “Tilaipi liah liata a
ziapa hawhta tlyma, Balyh poh zawna pawhmao liata a ziapa tlyma na châ aw”
Bible ta maniah a tah. A chhâ chaina liata hrohsopa Isai chhochhieliena bie
eima nahthlie heih tua aw.
“Kresawhti zy vâna chata othliahzy liana cha chana pyu y
haw ta” tahpa ta B.C. 700 chô lâta a vaw reipa bie atahmâ a vaw tlô ngâ hai.
ISai 24:11 moh teh.
Hla a phituhpazy chhao heta daihti a parana zie ama vaw hmô
pasia ngâsâ. Eima biepipa a baotuhpa châta he hla he ei vaw tlyh –
R.Sankey 437
Hrona cha a chyu kaw
na,
Hna raohpa a tlapa nah;
Hawh khuh vy,
Sapiah chahrypa a lyu,
Nohzy châ râsai lymâ;
Ryhpaohna a lei daihmâ, Thina chhao cha pakhâ thei; Hawh khuh vy.
Hawh khuh vy, Hawh khuh
vy,
Zisu cha aw hai nota
hawh khuh vy.
Thyutlia pawngianazy
he,
Sôkha ta leidia aw ei;
Daihti reipi hnei va
chi,
Hawh khuh vy;
Thlahpa Pathaih hrua
nota,
Nahthlie leita y kha y; Na leidia pathlei aw na, Hawh khuh vy.
Sahhma nata paritheipa chi â chhihzie tahpa Biepipa hmâpa
ta â ki leina chôta ei ropa he a reihtuhpa nata a thei tuhpa zydua hnohta a bie
tawhta eimâ boh thei nawpa ta Abeipa ta byhnâ pie mawh sy.
Bo - 23 ZISU KRISTA LIATA CHYHSA RÔNAHPAZY THÂTIH
1.
Billy Graham cha chakao awpa ta a puana maih
liata Bible bie 900 a vao leipa ta chakaona lâ pua beih vei. Chavâta Sermon a
reina maih liata, “Bible ta a tah” tahpa ta a reih lymâ ttyhpa a châ.
2.
Henry Martyr cha mydi a thyupa ta nahta Bible
reih tua leipa ta cha khâpa hmah tao beih vei. Bible a reih awpa he aryhpa ta a
hmâh thei nawpa ta dâh a taopa a châ.
3.
Richard Wurmbrand cha a chakaona kyh vâta a
thachhâ kaw bâ ta, chavâta dawhtyzy chata, “pâpuh, machâ kaw ha bâ chi ta, a
pahâ thlâh ha bâ la, a pha thlyu aw,” tah ei ta. Ano chata, “Arawna kha kô 130
chhôh chakao ta, kei cha kô 85 dei ei châ. Sâtâ cha keima hlâta uhthei via
syulyu ta, châhrasala a pahâ beih vei. Chavâta keima chhao a pahâ aw va na,” a
tah.
4.
Rev. Dr. Wurmbrand cha a sawchapawpa Michael ta,
“Ei paw, Khazohpa na chakaona he a pahâ bâ la, na machâ tu ha bâ na. Keima ta
ei cha chyh thlâh ha aw” tah ta. A paw chata, “Ei sawchapawpa, cha bie na reipa
cha keima châta a pasa tu ngâsâ na!” tahpa ta â chhy.
5.
C.T.Stud, China râh liata Missionary chata,
“England liata chyhsa hneirôhpa hluhpizy chata Achhyna o kiahpâh liata dawh
paropa pyu pahno’pa khoh ei ta, keima deikua cha hriena su ochhi kiahpâh liata
thlahpa leidiapazy pachhana ao thei awpa ei khoh via,” a tah.
6.
Nepoleon chata, “Kei cha chyhsa râh ei pahniepa
nata ei vao haw penawhzy heta einâ dyuh ngâthlâh tyh ei. ZIsu Krista deikua
cha, a pahniepa maihta a dyuh beih leipa ei ta, a kyh ama pachâ via rili
ngâthlâh haw. Noâh â chhih ngâsâ na,” a tah.
7.
D.L.Moody – “Maniah pachhatuhpa, na khopa hawhta
maniah tao la, he khizaw a keichheih khai hapa he, na kyhpachâna ta pabie mah
y,” a tah.
8.
“Abeipa ta thlahpa pachha awpa eina pie vei
khiahta cha ei thi thlâh ha aw,” (John Wesley lahpinô)
9.
“ABeipa châta hmophapa a châ khiahta cha, kei
châta cha khâpa hmahta a pachâ aw va na” – David Living stone.
10.
“Khizaw liana heta ei kha dei ta pih pi ta, hmo
phapa eima tao thei chhôhpa cha eima tao awpa a châ. Nohhro ta taona daihti y
khao vei. Khizaw liata a pih chaneipa eima châ khao lei awpa vâta,” – England
Beichaipa George.
11.
“Ei daihti chhôhta khizaw liata mohpathâh kawpa
nata a hneirôh kawpa sychaki nata papangawh ei pahnopazy hry liata sycharie
nata pasarizy he Khazohpa a pahnotuhpa nata Khazohpa tha a pasatuhpazy ama
châ,” – Abraham Lincoln.
12.
Rev. Dr. Wurmbrand ta cha he hawhta a reih 13. Khazohpa ta a moh vâta riethei tao
awpa he a pasai.
14.
Na pachânazie kha Khazohpa pachâna ta rao khâ.
15.
Riethei taona he Khazohpa byhnâ hnawh a châ.
16.
Rietheina a hlao leipa ta Khazohpa a chakaopazy
he chyhsa vâduapa ama châ.
17.
India râh liata Missionary pano penawh cha,
Tilaipi ngiahkâ liata thlahchhâ ei ta, “Abeipa, India râh chyhsazy ta ama cha
reithai thei nawpa a châ bao khiahta cha, Tilaipi ngiahkâ liana heta maniah rao
khai thlâh ei se,” tahpa ta thlah ama chhâ.
18.
“Khazohpa châta hmorôhnahpa tao a chhuah la, Ano
tawhta hmo rôhnahpa hmô a chhuah teh” – Henry Martyr.
19.
Krista a hlao leipa ta krizyhpa nata kross a
hlao leipa ta krizyhpa a y theipa a châ. Nâ, kheihhawhpa liata e na y? Na yna
su a moh pasia teh.
20.
William Booth : Kô sâhbi lâta chichhihpa a vaw
tlô awpazy he hawhta a reih –
21.
Thlahpa Pathaihpa a hlao leipa ta krizyhna
22.
Krista a hlao leipa ta krizyhna
23.
Rona hnei leipa ta pihpathina
24.
Hro ananona hnei leipa ta pachha châ a
pangiasana.
25.
Khazohpa a hlao leipa ta politics
26.
Hriena su a hlao leipa ta vârâh.
27.
Richard Wurmbrand biereipa, “Krizyhpa nata
chakaotuhpa ei châ’ a tah tlôhpa ta rietheina nata reipasaona a tyh leipazy cha
chyhsa vâduapa nata ngiachhie chhi chaipa ama châ” a tah.
28.
Ei biereipa nata ei châna duahmo he â hmie
ma? – John Wesley.
29.
Spurgeon cha Bible ei 100 a reih papuapa châ ta,
“Ei 100 Bible ei reihpa zydua heta a thiehpa hawh saita na ei nie tyh,” a tah.
Zisu Krista liata chyhsa rônahpa nata mohpathâh penawh hmia
lâ a sie tua penawhzy thâtih ei vaw ropa he Eva. T.S.Thiauva, Published by
Bible for China châhna tho 81-85 bie nata châbu hro lâtahpazy tawhta la pakhypa
a châ.
Ama thâtihzy he rei a pha kawpa dei châ
leipa sala, Lyuhchâpa Pawla hawhta, “Ei hâ nâ latuhpazy châ teh u … uhnawh saih
u, ei hâ nâ latuhpa sai châ chyu teh u. Chatawhcha, a mopâ awpa ta keimo maniah
hnei eichi ta, chahawh lymâ ta y awpazy cha a phapa ta moh teh u. I Kor. 11:1;
Phil. 3:17. Abeipa ta a reihtuhpa zydua namâ ngiapâna nata nama chakaona tha
cha patlô chyu mawh ei syh, tahpa he a rohtuhpa khona nata thlahchhâna a châ.
Bo - 24 KHAZOHPA HROHPA ACHHYNA – O
(I Kor. 3:16-18; II
Kor. 6:19, 20)
Atahmâ ta Khazohpa hrohpa Achhyna-o tahpa bie pipa hmâpa ta
Sermon hropa he Bible heta a palâsa pasia kawpa a châpa vâta a reituhpa zydua
ta Bible ao khoh chhih ngâsâpa he palôhrupa hmeiseihpa nata thlahchhâna chôta
na vaw rei awpa ta ei cha hrua ei. Atahmâ Bible bie eima nahthlie ha ba aw. I
Kor. 3:16-18; II Kor. 6:19, 20.
“Khazohpa o nama châpa nata Khazohpa Thlahpa nâmo liata a y
thlâh haw tahpa pahno veih eichi mâ? Ahy raita Khazohpa o cha a parao khiahtala
cha chyhsa cha Khazohpa ta a parao aw. Khazohpa o cha pathaih tlôh ta, cha o
cha nâmo nama châ.”
“Nama pôhpa cha nama chhôh liata a ypa Khazohpa tawhtapa
nama hmôpa Thlahpa Pathaihpa o a châ tahpa pahno veih eichi mâ? Nâmo eih châ
leipa eichi ta; mâ ta chaleipa nama châ haw mâh tâh. Chavâta, nama pôhpa liana
chata Khazohpa palyupalih teh u.” I Kor. 6:19,20.
Khazohpa
hrohpa achhyna-o yzie : Ngiapâleipazy nata a pazao khah u. Siana nata
moleina ta khâpa ahlyna ama hnei? A châ vei khiah zohna nata khaihna ta khâpa
akaona ama hnei? Ahripa nata Krista chhaota khâpa aryhna ama hnei? A châ vei
khiahta angiapâ leipa nata ngiapâtuhpa chata khâpa to khohpa ama hnei? Khazohpa
nohthlahpazy nata Khazohpa achhyna o chhaota khâpa aryhna ama hnei? Keimo cha
Khazohpa hrohpa achhyna-o châ tlôh pi ta; Khazohpa ta âmo liata y aw na ta, âmo
liata ei charei hra aw, ama Khazohpa châ aw na ta, âmo chhao ei chyhsazy ama
châ aw a tahpa hawhna khata. Chavâta, âmo hry tawhta vaw pua ula, anano ta y
teh u: Abeipa ta a tah. Hmo pathaih leipa rai hria kha u; chatanachata châ ly
aw eina ta, nama châta paw châ aw na ta, nâmo chhao ei châta sawchapawpazy nata
sawchanôzy nama châ aw. Abeipa atotaotheipa chata a tah.” II Kor. 6:16-18.
Hrohsopa Isai chhaota BC 700 hlâpi tawhta a vaw phuah hawpa
a châ! He hawhna heta “Moh chônô chaipa chhâzaw ta a ypa chata….. hetana heta a
tah. Chyhsa areisipa palôhrupa liata pahrâ awpa nata angiapachhipazy nata
areisi ngaitapa hnohta chhao ei y” tahpa ta Isai 57:15 moh teh.
He bie he bie rôhnah ngâsâpa nata aly achhih ngâsâpa a châ.
Amo liata y aw na ta, âmo liata ei charei hra a tahpa sai chhao he hmahta yzie
a hnei pathuh ngâsâpa a châ. Chyhsa a chareina kyh chhao he chyhsa to charei
theipa châ leipa ta viasa lôhkhypa kyhpachâna nata sanawhzy lia chhaota hmahta
kyh a pachâ viapazy liata o kiahta,
charei khoh viapa a châ tyhpa q châ. Chahawhna hra chata Abeipa Khazohpa ta ano
kyhpachâ ta, a biepiepa a zyhtuhpa nata palôh hmeiseihpa ta a tluatuhpa nata a
kyhpachâna a ngiapâtuhpazy hnohta a hmotaotheina a hmâh tyhpa a châ.
Pamosa nawpa ta he hawhta reih ei sihla eima chô liata
hmotaotheina a hneipa chyhsa hneirôhpa zy, Officerzy, DC zy, A.O zy, Minister
zy chareina o nata tlô kiana o zy cha vâhnei ama tah ngâsâpa a châ. Sazy thie
ei ta, niedo a pha theipa hawhta a chhuahdy ei ta, amâ ly ngâsâ tyh. A chhâpa
cha sawhkhâ rai tlyma, contract zy tlyma ama hnabeiseih vâta a châ. Atahmâ
Bible bie eima nahthlie tua aw. Chyhsa ngâpa hlâta cha ABEIPA liata ngâna a
pahniehna he a pha via Sam. 118:8, 9; Thokha ta cha talailihzy a palaikhei ei
ta, thokha ta cha arâzy amâ palaikhei;
keimo deikua cha ABEIPA eima Khazohpa moh tlao eimâ palaikhei Sam 20:7; “Na
yzie awpa cha ABEIPA liata pahnieh la; ano ngâ la, ano ta a tao khai aw,” Sam
37:5; Na pathipalôh tlokhuh ta Abeipa ngâ lal nâma pahnona liata a pahnieh
khâ,” Biesozy 3:5.
Abeipa Zisu liata
rietheipazy pahâna su a y :
Atahmâ Bible ao khoh chhih ngâsapa eima nahthlie tua aw.
“Nâmo
hriapasapa nata phaohripa zydua saih u ei hnohta avy teh u, cha pahâsa vâ ei
na. Ei raopakypa a ky ula, ei hnohta a chu teh u; a reisipa nata pathipalôh
nônaipa ei châ, nama thlahhmihpazy châta pahâna nama hmô aw, ei ryhpakypa pha
ta, ei phao chhao a hua tlôh ta” tahpa ta. Mathai 11:28-30.
Abeipa Zisu cha riethei nôpopa nata paw angiapa ry nata
mâchhie a sapa nata yrupa zydua châta a pahâna paradis nohdi phapa a châ! Hâra
rietheipa zydua kyh a pachâtuhpa Abeipa Khazohpa cha chhâzaw ta reithaipa ta y
mawh sy,
AMEN.
Hla aphituhpazy heta Khazohpa cha hâra rietheipazy kyh a
pachâtuhpa a chânazie thlahpa lâ mo tawhta ama vaw hmô pasia ngâsâ!
He hawhna heta :
Hy Abeipa chônô chai
eima cha reithai,
Khazohpa hro nata
Ataotaotheipa;
Sei, mohnaopa nata
viavipa viasa,
Hâra,
rietheipazy Bei Paw nah Khazohpa ama vaw tahpa â do ngâsâpa a châ.
Atahmâ Bible tawhta eima nahthlie tua aw. Sipasa nata paw a
hnei leipazy cha pachâ ula, rietheipazy
nata dyhchhiepazy chô liata â dopa ta tao teh u. Sam 82:3,4; Hneirôhpa nata
sipasapa y khoh ei ta, ama zydua ataotuhpa cha Khazohpa a châ. Bieso 82:3, 4
chyhsa rietheipa nata hneirôhpa likawh cha â hla ngâsâpa a châ.
Hrohropa Amosa daihti nota cha chyhsa rietheipazy cha
pheiky baokha ta ama zuah thlâhpa a châ! “ Tâkâri ta sipasapa chaleipa ta,
chyhsa a phahlapazy cha pheiky bao khata chaleipa ta, sipasapa eima zuah thei
nawpa” tahpa ta Amosa 8:6 liata eima hmô. Khazohpa deikua chata riethei
sipasapa a ngiachhie ngâsâ tyh. Khazohpa cha kyhpachâna Khazohpa a châpa vâta. Zawhana 4:7-8.
Atahmâ cha eima biepipa lâta eima ngia ha aw….. Khazohpa ta
amo liata y aw na ta, âmo liata ei
charei hra aw… ama Khazohpa châ aw na ta, âmo chhao ei chyhsa ama châ aw…. Chavâta ama hry tawhta vaw pua ula, â nano ta
y teh u Abeipa ta maniah a tah.
Khâpazy ma eima puasai aw? Keimo chyuta a pasia chyu suh u.
1.
Tâkâ sôh liata arâpasuana kyh liata ma?
2.
Khihsa tôhtuna kyh liata ma?
3.
Pieh pie aohraoh (Karâ y) hneina kyh liata ma?
4.
Chanô chapaw a kaona kyh liata ma?
5.
Sôh paliena nata sôhdaohna kyh liata ma?
6.
Sahhmah nata paritheina liata ma?
7.
TV mopahâhtuna kyh tawhta ma?
He zydua dei chhao châ leipa ta moleina chi nanopazy tawhta
puasai awpa he a hluh pi a y. Cha zydua cha he bie heta a pahly khaipa a châ
tahpa pahno suh u. Chavâta ama hry tawhta vaw pua ula tahpa yzie he yzie a hnei
pathuh ngâsâpa a châ! Kho chaipa arâsai ta, puasai theina he puasaina yzie a
châ.
Eima biepipa cha he hla heta apalâsa kawpa ta ei pahno.
Chavâta biepipa a baotuhpa châta ei vaw hmâh.
1.
Unawh
saih u, bietaina cha,
Paw liata eima hnei;
Khazohpa sawzy châ pi ta, Bie lychhih chaipa cha.
Ama chô lia ei charei
aw,
Ama chhôh lia ei pahrâ
aw,
Ama Khazohpa châ na ta,
Ei chyhsazy ama châ hra
aw.
2.
Ama
hry tawhta pua ula,
Ânano ta y t’u;
Hmo pathaih leipa hria
khah u, Tahpa ta Beipa miah chho.
3.
Chatana
chata ei ly aw,
Nama Paw ei châ aw; Ei sawzy ta nama châ aw, Tahpa ta Beipa miah chho.
4.
Kho
chaipazy he bietai cha,
Zi lymâ chyu suh u;
Eima Beipa china chôta, Zi lymâ awpa miah chho.
Vâhnei chaipa eima châ zie (Ikor. 6:19, 20)
“Nama pôhpa cha nama chhôh liata a ypa
Khazohpa tawhta nama hmôpa Thlahpa Pathaihpa-o a châ tahpa pahno vei ei chi mâ?
Nâmo eih châ leipa eichi ta, mâ ta cha leipa nama châ haw mâh tâh”
He Bible reikah ângia ngâsâpa nata khoh a chhih ngâsâpa he
eimâ phuh lei ngâsâpa bie aly â chhih ngâsâpa a châ. Pahno thai n’awpa ta he
hawhta reih ei sihla. Laihsa ta a vahpa châta a khopa cha a hneirôhpa nata
molaipa sawzy liata dyh châ theipa cha vâhnei ama tahpa a châ. Ama hrochhôh ta
ama thadâh n’awpa ama pahnopa vâta a châ. Satliapa chhaota Laihsa lahpinô châta
a khopa cha châ a thaipa nata sawhkhâ rai a hriapazy, a hmiphapazy a hnei
theipazy cha vâhnei a tah ei ta, amâ ly ngâsâ tyh.
Anodeikua cha khizaw liata vâhneina nata sapa alynazy cha
buakha châ deita a châ. Pawpi vaw pawh ta, â ngia ngâsâ hrasala daihti reileipa
ta a lo thlâh ha tyhpa hawhta dei a châ! Sawhkhâ rai a hriapa chhao, a hria
leipa chhao, mo laipa chhao, mo chyhpa chhao, dyhchhiepa chhao, dyhphapa chhao,
hmichhiepa chhao, hmiphapa chhao, hawtipa chhao, machâpa chhao, satliapa chhao,
laihsapa chhao khizaw liata eima charei chhôhta cha avâ suah ta, tho hrohpa
chhao, araohpa chhao panano leipa ta a suah thlâh tyhpa hawhna heta chyhsa tota
khizaw liata hmo eimâ tyh tyhnazie a châ! Khizaw cha Bible ta maniah a chhopa
hawhta hrao leipa, hrao leipa dei a châpa a châ.
Eima naohhlaona zie :
1.
Eima pôhpa sapa cha Khazohpa o eima châ.
2.
Thlahpa Pathaihpa pahrâna o a châ.
3.
Khazohpa sawzy ta biepa ta eima châ haw.
4.
Krista myuh thieh lahpinô ta bipa eima châ haw.
5.
Keimo eih châ leipa pi ta, Krista thisaih ta
chaleipa eima châ.
6.
Hroh hra ei sihla, thi hra ei sihla, Abeipa eih
eima châ.
7.
Krista thyuheihna ahlytuhpa eima châ.
Krista eih eima chânazie hla ataotuhpazy heta ama vaw hmô
pasia ngâsâ!
Krista keimo eih a vaw
châ,
Vâ lia eimâ kaw tyh aw;
Vâ chavah liata a si
pi,
Chatlaituh ngiachhiena
cha
A hneirôhna (3)
Tlyzaw ta eima to aw
(2)
Krista hneirôhna cha khatlu ta rôhnah aw ta, khatlu ta â
ngia awpa ma a châ aw vâ tly!! Zisu Krista hneirôhpa eimâ hly tita cha alyna
cha chavah ti hawhta a loh ngâ nahta pangiasa â chhih! Pachâna ta pangiasana
hlâta eima tovyuh awpa cha thata a rônah via syulyu aw.
Atahmâ khizaw liata hmahsiena sâkha
Atahmâ hlâ khizaw ânano lymâpa liata arâpasuana sâkha cha
pathaihna he a châ. Chysia pathaihna zy, pôhpa pathaihna zy, o chhôh pathaihna
zy he pachu byuh khao leipa ta, pahno khaipa a châ. Chavâta pheiky chhao okah
zy liata pahluh khaipa a châ tyhpa a châ. Chyhsa o maniah a vaw kiah awpazy
hmahta eima zapa a châ khiahta cha Abeipa chônô chaipa Khazohpa pahrâ n’awpa o
eima chânazie a my khah suh vy. Eima pôhpa sapa cha Thlahpa Pathaihpa pahrâ
nawpa ta taopa eima châ.
Chavâta Abeipa Zisu ta nahthlie te, o chhithaby liata
aduahpa ta ei chakhy hi; ahy raita ei ao thei ta, o chhi achakhy khiahta cha no
liata angia aw na ta, a hnohta zâpati nie aw
na ta, ano chhaota ei hnohta a nie hra aw”
Bieph. 3:20. Abeipa Khazohpa Chônô chaipa ta keimo riethei sipasapa nata
moleipa pathipalôh liata y lâh awpa maniah a khoh. Eimâ phuh lei ngaitana chôta
eima hnohta maniah a pahrâlâh awpa he eima vâhnei hmeiseihpa a châ tahpa pahno
suh u.
A chhâ chaina châta he hla he eima biepipa a tlâhpakyuna
châta ei vaw tlyh. A hlâ pathieh n’awpa ta palôhrupa ta sa tua ei suh vy.
1.
Ei
palôh molei chiehpa,
Nâ chhyna o pachâsa;
A chhôh liata hy Beipa,
Chhâzaw ta vaw pahrâ la.
Na yna cha (2) Chhâzaw
lyna a châ tyh.
2.
Ei
khata chhâ ei cha hmô khiah,
Nâ tlai cha hmô thei
khiahta; Azohna kyh eina ai cha, Vâ khaihpa vaw khaih mah y.
3.
Ei
moleina pahlei khai la, Ei thlahpa pachha mah y;
Azohna kyh eina ai cha,
Vâ khaihpa vaw khaih mah y.
Na vaw khaih khiah (2)
Ei palôh lyna ta bie.
“Khazohpa hropa achhyna o” tahpa ta biepiepa hmâpa ta a ki
lei ngaitana chôta Sermon ei ropa he Abeipa ta arôhnah nawpa ta hmâh sala,
areituhpa zydua chô liata Abeipa ta ei ropa hlâta a pha via syulyupa ta byhnâ
pie mawh sy tahpa he ei thlahchhâna a châ.
Bo - 25 RÂHRI PEIMAWHZIE
Translated into Mara by
Mc. V.Photlu
“Avaih râhri pasietuhpa
cha chhiesapa ta y mawh sy” Ryhpachaneina 27:17; 19:14; Zawba 24:2
1.
Hlâno manôh mahpaw zyta Khazohpa ama pahno hlâ
chhaota ama vaw zieh (pa-I chaipa) Chô Khazoh rao chiehpa, lyuri bâhkhâh hmâpa
ta khihtlâh hro nata khih râhri y chiehpa cha amâ vaw chhithana a châ tyh.
Khazohpa hrohpa achhytuhpa eima vaw châ tawhta chhochhi cha
Biehrai Pathaihpa tawhta Khazohpa khozie nata pachuna vaw pahno khai ha pi ta,
cha pachuna yzie miah a chhona hawhta, ngiapâtuhpazy cha he khizaw liata sapa
nata thlahpa lia chhao ta eima sie tyhpa a châ.
2.
Râhri sia
ngaitapa Maw râh Awnanopa liata ; Presbyterian nata Baptist awnanopazy cha
Maw râh lia Missionary zyta ama padu tua chaipa awnanopazy ama châ. Apazipa ta
ECM he châ heih ta, miah a satuhpa Missionary nahzy ta râhri sia kawpa maniah
taopa ei ta, miah ama mohhôh chyu tyhpa a châ. Keimo ku phei ta eimâ duah
theina taihta maniah ama mohhôh pitlohpa eima châ chyu.
He heta eima likawh lyu a châ a râhri pi ta, he he aryhna,
dyhna a pahnothaina chhaota eima pahrâ lâh tyhpa a châ. He daihti liana heta
Awnanopazy cha byhnâ thata eima dao tyhpa a châ. Awnanopa chhao thlalôh alyna
chhaota laiseihna lâ a pangai lymâ. “Missionaries Awnanopa zy” tahpa bipa ta
eima laiseih lymâpa a châ.
3.
Râhri
pasihsapa a châ haw : Kô 10 a sie hapa tawhna khata maniah a satuhpa
Missionary zy Khazohpa chhihthana vâta râhri sia kawpa a hneipa cha buana,
aryhleina rai y leipa ta maniah ama mohhôhna nata eima unawh nah pha ngâsâpa
cha eima Missionary y khao leipa tawh nahta Râhri cha phiepa ta a chahnao
chakhina hmâpa ta apabuana, a hmô thai leina lia maniah ângiakhei hawpa a châ.
Khazohpa bie ta, Râhri pasie leipa ta maniah a pachupa cha
eima parao ha vâta bua leipa ta a pachâ hra ei sihla, Khazohpa mo hmô ta cha
Awnanopa buapa, adyh leipa eima vaw châ haw!! Khazohpa bie zyh leina hro he hro
atymâna cha châ tlôh ta. Kha hlâta eimâ chhôhkhana, uh nah nawh eima châna
khochhih ngâsâpa nata chyhsa mohmô nata Abeipa mo hmô chhaota angia ngaitapa
nata eima hro khoh tyhna zy eima chhôhkhana phanazy cha a hmi a vaw chhie kha
ha bâ.
He zydua he eima Bible ta râhri pasie pha leizie miah a pachuna
tawhta eima tleisai vâta a châpa ta â lâ. Atanoh Awnano hropazy ta a pôhkhana
lâta hmah thata ama sie ngâno ta keimo Maw râh liata awnanopazy deikua A
chhaihna lâta hmah tlao sie pi ta, he he Adyhna Khazohpa aryh tahnazie nata
khozie châ thei beih vei. He Awnanopa sie chheina padopa ta eima mietahkupa zy
hmia eima pasah thlâh hapa he a daih vei. Khazohpa ta a mietahkupazy pasa ta,
chhihtha awpa ta âtlyhpa Pastor-nahzy heta
thapi phiapa ta hmah a la awpa châ ma pi mâ? Cha leipa chhaota ryureipa
Machâ nahzy ta bao amâ ngiah ngâsâ hra aw. He biedopa phuah (reih) awpa nata he
awnanopa taopathina rai he eima riahphana ta a tloh leipa vâta eima chahrih
thlâh ha awpa pha aw vei. He taopathina rai hriapa chhao heta taopathi abyuhna
su (chhâpa) eima pahno tua awpa chhao a byuh hra aw.
4.
Râhri
pasiesapa hmo lia : Maw râh U.T eima vaw hmô rakha tawhta karâ hneina
(khohleikhona) lia thata hmah sie pi ta, cha theilâpa cha eima chaka lei awpa
eima tôh hluh tupa he a châ. Khazohpa bie hmeiseihpa moleipa ta keimo khodâh hawhta
phei eima chakâ pathao ha pi ta, atahmâ cha o hmo lyu hmo sawhkhâ rai,
sôhdaohnazy eima noh to hro siezie cha eima tovyuh a châ leipa to a chhuahpa ta
eima pachâna a hmâh hluh pi ta, ei tovyuh a châ leipa chyhsa hropa tovyuh to a
chhuah tuna ei chaka leipa tôhna nata ei râhri chyhsa ‘ râhri pasiena zieta
tôhna chhao a châ khai thei hra.
Khazohpa ta eima tovyuh awpa râhri a tao hapa pasiepa eima
tah tyhpa he Khazohpa bieta cha “Chhiesapa” a châ tahpa miah a chho pasia
ngâsâpa châ tlôh ta, a peimawh ngâsâpa a châ. He Khazohpa bie he atahmâhlâ
khizaw chata eima zyh lymâ awpa châ vei mâ?
Khizaw sawhkhâ zy chhao tlai he râhri pasihpa vâta buana,
adyuhna a y tyhpa a châ. Pachâ pasia a byuh ngâsâ aw.
Eima tovyuh leipa hnei a chhuahna zydua nata hneina he Khazohpa
bie chakhiana, Khazohpa kho leipa hro a châ.
5.
Awnanopa
râhri pasiena : Zawpi zyta Awnanopa nôpaw chaipa nah Pastor nah bie zyh
leina vâta Awnanopa tawhta puana, achhaihna, awnanopa tawhta a y tyhpa a châ.
Khazohpa bie achuna a hnei leipazy tawhta Py hropa lâ puana a y khoh via pachai
tyh. Awnanopa lia buana nata â iehkhyhna nano nanopazy he eima yna tyhpa râhri
eima pasihsa tyhna a châ chai tyh. Maw râh Awnanopazy py hluhpi ta eimâ
chhaihna tawh chhao a chhaih lymâna khona zy, adyhna phapa paraopazy he a
atahmâhlâ eima râh Maw râh awnanopazy duasu châ tlôh ta. Eima râhri tawh chyu
heta eima sie pathuh tupa ta âlâ khiah ma, eima iehkhyhna he eima thisai thei
vâ tly? tahpa he eimâ pachâpasia â daih ha bâ.
6.
Apôhkhana
: Râhzohpa pakhaihsa awpa hluhpi a y thlâhna chôta apôhkha, palôhraohpa ta
a baokhâ chyupa ta, sâtâ a dyuh leipa ta, keimo nata keimo tlao eimâ dyuh tyhpa
he Maw râh Awnanopazy heta Krista palôhrupa a chhei ngâsâpa ta â lâ.
Apôhkhana cha Krista khozie a châ tahpa eima pahno pasia
tlôh khiahta cha thapi phiapa ta a pôhkhana bie Zisu thlahchhânapa hlao
patlohsa awpa ta ngâh leipa ta Awnanopa
chhituhpa eima y pathlei aw tahpa chi â chhih kaw.
7.
Atlâhpakyuna
: Maw râh Awnanopa hmiaphao panano lymâpa
he eima reih hapa tawhta â lâ pasia ngâsâ. Eima nô nata Pawzy ta sia
kawpa ta khihsa dâh miah pachhuahpanoh khai ei ta, miah ama siesaipa he eima
papitlohsa ngâh awpa a byuh. Missionary nahzy hmotaopa hlâta pha viapa eima tao
thei khiah a pha viapa a châ aw.
Amo tao phapa phie ta, a pha viapa tao thei
tlôh leipa he Khazohpa hmiakô liata eima sia leina nata ano adyuhna tlao a châ.
Atahmâ ta eimâ duahmo hlâta Khazohpa bie dopa nata â ryhpa ta Mawrâh Awnanopa
sie a chhuahpa ta Khazohpa chhaichhi tlâh châpa chhihtuhpa eima ngiah
ngaitapa a châ. Y thei ha sala zawpi zy
thlalôh kawpa ta cha Awnanopa a syhpakhyna cha ama khoh cheingei awpa ei
pangiasa.
Zisu ta alei liata
awnanopazy châta thlah chhâ ta apôhkha awpa a khoh tlôh khiahta cha Zisu
palôhrupa (Policy) lâ a heihpa ta chakâ awpa cha eimâ chhuah chaipa nata eima
thlahchhâna châ thei hra sala, kho â chhihzie awpa cha!!
Abeipa ta a reihtuhpa zydua byhnâ pie mawh
sy.
Bo - 26 NÔ NAH PAW REINGIANA PHAZIE NATA NÔPAW REINGIA LEINA A PHA LEIZIE
Nôpaw rei a ngiah awpah nata palyupalih awpa he Abeipa
Khazohpa Chônô chaipa biepie hmiatua chaipa, bie hrawh piepa a châ. Exodus
20:1-17; Rc. 5:1-21 liata Khazohpa lâta tao awpa sâpalih (4) a châ. Chyhsa lâ
tawhta tao awpa cha sâcharu (6) a châ. Chyhsa lâta tao chai awpa cha Na nô nata
Paw palyupalih teh, chatanachata ABEIPA na Khazohpoa ta râh a chapiepa liana
chata na hro a pareih aw tahpa he Abeipa biepiepa a châ.
Nôpaw reingiana a
phazie :
Ei sawchapawpa y, na paw a cha pachuna cha nahthlie la, na
nô bie a cha chhopa cha a heihsai khâ, na luh châta pawpi pachhih â ngia
ngaitapa châ aw ta, na rao châta pachhih hawhta châ tlôh aw ta,” Biesozy 1:8,
9.
Sawchapaw sopa chata paw thâphana tao ta, a hrupa deikua
chata a nô a mohnao tyh. Biesozy 15:20.
Sawchapawpa sopa ta paw alyna tao ta, sawchawpa hrupa
deikua chata a nô pachârôhna a châ. Biesozy 10:1.
Na paw châ satuhpa bie cha a pyh la, na nô cha mohnao kha,
bie hmeiseihpa cha chalei la, zuah khao khâ. Biesozy 23:22.
Nôpaw
biezy leina a pha leizie : Ahy rai a paw tlyma, a nô tlyma, chhie a
sapatuhpa cha a zoh chaina liata a mei-ôh pachhaipa a châ aw. Biesozy 20:20.
A paw a mohnaotuhpa nata a nô bie amohnaotuhpa mokhaoh cha
saikao râh tawhta thaoh aw ei ta, pahmô zyta ama nie aw. Biesozy 30:17.
Khihnarâh
araona chhâpa : Abeipa Khazohpa ta
nô nah paw rei ngiah ta palyupalih awpa tahpa bie hmiatua chaipa tao leina nata
zyh leina tawhta moleina a papôh lymâpa a châ.
Cha leipa ta a uhta
viapa chi za leina tawhta a châ heih. Cha dei chhao châ leipa ta râh ryureituhpa
chhao he Khazohpa raopa ama chi zana zie y khao leipa ta. Chavâta râh a rao
lymâpa a châ hra.
Hyutuhpa chi zana a dia lymâ, hyutuhpa chi zana a y khao
leipa vâta chhoruna nata buana a y lymâpa a châ.
Awnanopa hnôh asyna chhâpa nata a tha tlô leina chhâpa cha
Bible pachuna hmâh khoh leina tawhta thlahpa lâta laiseih thai khao leina a
châ. Bible bie eima nahthlie tua aw.
“Nama hyutuhpazy bie angiah ula, âmo rei saita y teh u;
thâtih a reih awpa ama châpa vâta pachârôhna chôta rei leipa ta thaphana chôta
ama rei thei nawpa ta nama thlahpa ama cha vaipa tyh” tahpa ta Bible ta maniah
a chho. Hebrai 13:17.
Abeipa Zisu chhaota reingiana a papeimawhsana zie maniah a
pachu.
“Ei bie liata nama y thlâh ha khiahtala ei pachupazy nama
châ hmeiseih aw, bie hmeiseihpa pahno aw eichi ta, bie hmeiseihpa chata, khota
a cha palaiseihsa aw ei tahpa ta Zawhana 8:31, 32.
“Ahy rai ei biepiepazy hnei ta, azyhpa cha a kyhpachâtuhpa
a châ. Ahy rai ei kyh na pachâpa cha ei Paw ta a kyh a pachâ hra aw tahpa
ta alei nata avâ Abeipa Zisu ta bie
maniah a pie.
Eima biepipa châ ta
Nô nah paw reingiana a phazie nata nôpaw bie angiah leina a
pha leizie â ki lei ngâsâpa ta ei ropa he Abeipa ta a reihtuhpa zydua hnohta
byhnâ pie mawh sy.
Bo - 27 SALEM BEIPA HMIA LIATA
Abeipa chata chyhsa to
ei hmiakô liata pakhu paneih aw ei ta, paleih to ta ama phuah aw: (Rom. 14:11).
Burma (Myanmar) râh liata Pastor rai ei hria nota 1968
liata Burma sawhkhâ tawhta Police 4 ta ryureina Court lâ nâ chhi ei ta, keimo
hawhta ano py chhôh tawhta a pua hrapa ryureina dyuchhai hmiakô lia a duahpa
chhaota a ziza anano kawpa ta ei pahno!
He bie yzie heta Alei nata Avâ Beipa, a thihpa nata a
hrohpa ato a taotheituhpa Beipa khizaw chhâna noh liata a ryurei nawpa a rarô-y n’awpazie nata a rônah nawpazie
pachâna eina pahneisa.
Ryureina hmia lia ei duah nota kheihhawhta bie na vaw
hiahhri vâ ma tahpa pachâ na ta, hiahhrina â vypa cha sawhkhâ dâh constitution
hmâpa ta ryu ama reipa a châ. Sawhkhâ tawhta eina aw ei, a chhâpa cha Awnanopa
Assembly Mizoram Siaha District chhôh liata ei zâ hlao vâta report-na a y vâta
a châ, chavâta sawhkhâ dâh a paraopa ta eina pachâ ei.
Ryu a reihtuhpazy ta sawhkhâ dâh atlychakapa ta ryu ama
reipa hawhta Salem Beipa chhao cha Bible bie hmâpa ta khizaw ryu a vaw reih hra
aw.
A ryurei nawpazie
– Chyhsa to ama hmotaopa chyu lymâ hawhta pie awpa ama châ aw. (Biephuah 22:12)
chyhsa to chyhsa ta a hiepa maih tlai cha hria tlôh aw ta. Ano sapa lâta a
hietuhpa chata sapa lâ tahpa raona hria aw ta, Thlahpa lâta a hietuhpa deikua
chata Thlahpa lâtapa chhâzaw hrona a hria aw. (Kalatia 6:7-8)
Chatawhcha tilaipi chata a chhôh liata a thipa a ypazy cha papua ta thina nata
a thipa khih chata ama chhôh liata a thipa a ypazy cha papuasa ei ta, chyhsa to
ama hmotaopa chyu lymâ hawhta pachiapa ta ama y aw (Biephuah 20:13).
Sawhkhâ kho leipa a taopa nata dâh a paraopa maihta Police
zyta ama o kiahpâh ama vaw hnia nata ama thlahzoh ta ama nô popa hawh hra ta
Abeipa khopa a taoleipa Bible bie pahno thlâh tlôh ta a bie a zyh leipa nata
angiapâ khoh leipa maih cha Abeipa Chiehmie hnôh chaipa a vaw paro tita chipa
nata thlahzohpa ta amâ chalyu aw. Abeipa kyh a pachâ penawh a moh vâta riethei
a tao penawh nata khizaw liata tovyuh â paky penawhzy châta deikua cha alyna
vârâh Jubilee dawh pyu ngiapa a paropa noh a châ aw.
A ryurei nawpa zie cha Bible ta maniah a chho haw. Abeipa,
Abeipa na tahpa mo maihta Vârâh angia leip’aw ei ta…. Ei paw avâ liatahpa khopa
a taotuhpa leipa ta cha (mathai 7:21). Chyhsa to ei bie zy he a theipa nata a
taopa maih chyhsa sopa, lôpanô chôta o a sapa hawhta a châ…. Chyhsa to ei bie
zy thei ta, a tao leipa cha chyhsa hrupa a pahnieh tlâhleipa sadi chôta o sapa
nata pakhopa a châ. (Mathai 7:24-27) A biepiepa zy a zyhpa maih eima châ khiah
cha, cha liana chata ano eima pahno tahpa eima pahno pasia. A biepiepa zy a pyh
tlôh leipa ta Ano ei pahno a tahtuhpa cha a haihpa a châ, bie hmeiseihpa ano
liata y vei. (Zawhana 2:3, 4)
Atahmâ khizaw a kaw nano lymâpa liana heta thaina, sona a
sâh lymâ ta, Awnanopa lia chhao Bible pahnona nata thlahpa lâ pachâ dâh nata
pachu dâh anano via lymâ hra ta, a nahthlie tuhpa châpa hlâta a reihtuhpa châ
awpa khona Awnanopa hry liata a hluh via lymâpa ta alâ ta, alypa a châ kawna
chhao a y hra. Anodeikua cha nôchâ nata hrozie kyh liata hmahsietupa ta alâ
leipa ta raokei via ngâ khiah pi maw tah theipa ta eima ypa ta â lâ! Bible bie
eima vaw thei hapa bie hawhta, “A biepiepa zy a pyh tlôh leipa ta Ano ei pahno
a tahtuhpa cha a haihpa a châ. Bie hmeiseihpa a no liata y vei tahpa Bible ta a
sia ngâsâpa ta maniah a chho haw. Bible bie tawhta eima duana su chyu a moh
pasia chyu suh u.
Bible bie chhôh liata a mopâ awpa kho a chhih ngâsâpa a y.
Mari a châ. Mari cha Vâlyuchâpa ta hawsaih vaw pih awpa kyh a vaw pahnosa nona
khata, “Abeipa seichanô ei châ, na bie hawhta ei chô liata tlô se” a tahpa
hawhta nata â hlâna, a hla bie hawhta “Ei hro ta Abeipa a palyupalih” tah khai
thei chyu hra ei sihla cha Abeipa khihnarâh cha khatlu ta kawh aw ta, kha tlu
ta a ngia aw vâ tly i ! Mari hawhta hro nata nôchâ ta Abeipa palyupalih a
chhuah khai bâ hra suh u.
Khazohpa
ryurei n’awpa zie : Khazohpa cha chyhsa ryureina hawhta ryureituhpa châ
leipa ta, chyhsa ryureina cha khokhei viapa nata hmia mo a y viapazy nata
dyhchhiepa nata chyhsa nawhpa likawh ama ryureina râhri â hla kaw tyh ! Chyhsa
rietheipazy lâta cha ama mo chao haw ta, Khazohpa deikua cha kyhpachâna
Khazohpa a châ vâta chyhsa nawhpa nata riethei bao â ngiahpa lâta kyhpachâna mo
a padeituhpa a châ.
Abeipa
Zisu palôhrupa : Ei unawhpa a chyh chaipa chô liata na taopa cha ei chô
liata na taopa a châ. A chyh chaipazy chô liata na tao leipa chô liata na tao
leipa a châ. Abeipa ta a vâlyuchâpazy chhaota rônah ngâsâpa ta azu tita a vaw
tah aw. Mathai 25:31-46 chhôh bie he ryureina noh rônahpa lia nâ dua hlâta
palôh hmeiseihpa ta eino (2) chhâ a zaopa ta reih la Abeipa rônahzie na hmô aw
tahpa ei hnabei a seih.
Khizaw he a aohraona chhaota a leidia hai, Khazohpa khopa a
taotuhpa deikua cha chhâzaw ta a y thlâh ha aw. (I Zawhana 2:17).
Aohraona
theilâpa cha thina a châ: Bible ta he hawhta miah a chho- Aohraona chata a
saw phaoh ta moleina sa tyh ta, moleina chata a vaw pitloh nata thina a tlôkhei
tyh. (Zami 1:15) “Moleina hlao cha thina a châ” chavâta hru leipa ula,
Abeipa khopa khâpa ma a châ tahpa tlao
pahno teh u” (Ephesi
5:17). Bible pahno leipa ta thlahpa chhiepa
raihria nata Thlahpa Pathaihpa chhihthana pahno thai hra vei ei. Chavâta Abeipa
hmia eima hmô hlâta Bible bie papeimawhsa awpa he a peimawh hmeiseihpa a châ.
Bible bie chhôh liata a hluh via cha Krizyhpa hro a châ.
Angiapâtuhpazy hrozie awpa kyh no eima
vaw la papua tua aw.
Keimo thatlôpazy pi
heta keimo alyna tlua leipa ta, a chiehleipazy nata pachyu lei viapazy cha eima
taokhei awpa a châ. Eima vaihzy phahnaina awpa ta palysa a chhuah chyu suh u.
Krista chhao chata ano alyna tlua tlôh va (Rom. 14:13)
Abeipa
Zisu bie : Abeipa Zisu bie pahno thlâh hana chôta a chiehleipazy eima bao
awpa a châ. Abeipa Zisu tlaita khâpa leipa lapa hlâta piepa ta byhnâ a to via
(Hmt. 20:35). He hla heta a chhopasia kawpa ta âlâ.
Hria lymâ teh khâpa to
rai,
Khizaw leina vârâh
vyuhna;
Chyhsa cha reithai vei
hrasa,
Pachhatuhpa cha reithai
aw. (R.Sankey 815).
Salem
Beipa ryureina rônah nawpa zie :
Valyuchâpa thy sâh hluhpi chhaota vârâh tawhta rônah ngâsâpa ta meihdo
chô liata â zu aw. Avâ hmotaotheina a chalyu aw. Hlâno Bethlehem liata nawh
kawpa ta a vypa hawhna khata châ khao leipa aw ta, rôhnahna to â tobipa ta â zu
aw.
Abeipa tlai cha rahaopa nata vâlyuchâpa chônô chaipa ao
nata Khazohpa Chiahmie pyu chhaota avâ tawhta aza chô aw. Chatawhcha a
thihpa nahzy cha ama kaw thyu ha
aw. (I Thysalawnika 4:16)
Hezy he nama noâh kha u, a daihti a tlô daihmâ, chatina
chata thlâ liata a ypa zydua ta ao thei aw ei ta, ama pua khai aw. Hmophapa a
taotuhpazy cha hrona topa ta thyu aw ei ta, moleina a taotuhpazy thai lei
pachâsapa ta ama thlyu aw (Zawhana 5:28:29)
Chatawhcha ama hry liata chyhsa hluhpi alei buchâh liata
amô hawpazy cha â vaw hra heih aw ei ta, thokha cha chhâzaw hrona lâta, thokha
nozahna nata chhâzaw maohnaona lâta. Chatawh cha a sopa nawhzy cha avâ khaihpa
hawhta khaihaw ei ta, chyhsa hluhpi siana lâta a paheisatuhpazy cha awhsi
hawhta chhâzaw ta ama khaih aw (Daniel 12:2, 3)
Chatawhcha tilaipi chata a chhôh liata a thipa a ypazy cha
papua ta thina nata a thihpa khih chata ama chhôh liata a thipa a ypazy cha
papua ei ta, chyhsa to ama hmotaopa chyu lymâ hawhta pachiapa ta ama y aw.
(Biephuah 20:13)
Chatawhcha avâ tawhta “Hetana heta roh teh, atahmâ rakha
tawhta a thipa Abeipa liata a thipazy cha ama nohhlao aw” Thlahpa ta a châna a
hriapasanazy cha amâ pahâsai ha aw; ama hmotaopazy chata vaw zi hra tlôh aw
ta!” tahpa ei thei (Biephuah 14:13) Cha hnôh lâna chata kaw moh nata zawpi hluh
ngaitapa ahy hmahta rei tiah leipa pho to hry liatahpazy, chito hry liatahpazy
pohngyuhpa â bupa ta nôhmeinô kuah a cheipa ta a Beidyuchhai hmiakô liata a
duahpa hmô na ta (Biephuah 7:9)
Thyuheihna kyh he thâtih zydua liata noâh a chhih chaipa
nata aly a chhih chaipa Zisu Krista zawhzi ta a vaw ypa a châ.
Atahmâ he hrohsopa Isai
ta B.C. 700 khô lâ tawhta thlahpa mokhaoh tawhta thyuheihna a vaw
hmônazie he hawhta a vaw hmô. “Na chyhsa a thipazy cha hroh heih aw ei ta, ei
chyhsa rizy cha ama thyu heih aw, Dohlei liata a ypa saih u, a hra ula, thata
sâh teh u! Na diati cha âhnalasizy diati hawhta châ ta, alei heta a thipazy cha
a kaw papua ha aw”. (Isai 26:19).
Athihpa
thyuheihna a rônah nawpazie : Atahmâ hro chhôhta angiapâna ta eima pachâ
padyna hlâ nata pachâna hlâta a rarôh a y via syulyu aw. Pôhpa cha pabu nota
thu theipa châ ta, pathyu nota thu thei
leipa a châ. Palyupalih leipa ta pabupa ta y ta, rônah kawpa ta pathyupa ta a y
aw. (I Kor. 15:42, 43) Ahrohpa ta a y pazy deikua cha Abeipa Chiahmie a paro
tina chata sôkha ta movi hlâta pananopa a châ aw! Khazohpa hmotaotheina ta thi
theipa cha thi thei khao leipa ta, thu theipa cha thu thei khao leipa ta a châ
ha bâ aw! Kheihhawhta châ aw vâ ma!
Hla a vaw taotuh penawhzy he angiapâna mokhaoh tawhta ama
vaw hmô pasia kaw!
Hy thyuheihna noh
rôhnah thina tiahtuh,
Khih pathaih lâ cha nâ chhi la; Chavah haosâ
liata,
Thina pahnie ta hla
eima sa aw.
Khizaw liata chariah lai chaipa chyhsa to ta ama chi chaipa
alai-achyh, chanô-chapaw, hmichhie hmipha a pathlua leipa chhôh to kyh â pachâ
penawh zydua mothlih tlana chôta maniah a pachhaihtuhpa thina, thyuheihna noh
rônahpa liana cha pahniepa a châ ha bâ awpa vâta chhôhkha liata mothlih tlana
chôta a chhaipha nô nata sawzy, Paw nata sawzy, narô nata nôzy, uhta nawhtazy,
nôpi-nôvah kyh â pachâ ngaitapa nawhzy, viasa lôkhy zydua chhaota â hmô khai
hapa châ ha bâ aw ta, thlahpa mo a pavâh hapa vâta hrona bie nyupa âlâ khai ha
aw. Khatlu ta a ziza ânano aw ta khatlu ta alyna châ aw vâ ma!
Cha ryureina noh rôhnahpa liana cha chyhsa to ama hmotaopa
chyu hawh lymâ piepa a châ aw. Khizaw liata tovyuh âpakypazy nata thlahpa
leidiapazy Kraws thaby lâta â vaw dikheituh pe’nawhzy cha hrohsopa Daniel bie
reipa kha a vaw ki ha aw. Chyhsa hluhpi siana lâta a paheisatuhpazy cha awhsi
hawhta khaih aw ei ta, Angel zy chareina râh liana cha thina mâchhiesana zy y
khao leipa aw ta, nodidâhphina y khao hra aw vei. Riethei nôpona y khao hra
leipa aw ta, Khazohpa Mietahkupa Taw khizaw pachhatuhpa cha bâh leipa ta ama
reithai aw. Cha râh liana cha alyna lo beih leipa aw ta ROSE Paw hawhta chhâzaw
ta ama pawh aw.
Abeipa ryureina noh liata chyhsa hluh nawpazie cha India
râh liata chyhsa a pahrâpa sai hmah ta 10, 27, 015, 245 ama châ. Khizaw chyhsa
zydua 6,055, 049,000 ama châ. He liata maluh zie palâsapa he AD 2003 Synod
Kristian Diary tawhta lapa a châ. A hrohpa maluh zie cha pahno haw pi ta, a thi
pe’nawh maluh deikua cha â lâ mah vei, nohhro chhâzaw khih a vaw deih tita …..
aki leipazy cha paki khaipa a châ ha bâ aw. (I Kor. 13: 12, 13)
Cha ryureina noh rônahpa liana cha athi pe’nawh zydua nata
a hrohpa zydua vâmo azu awpa zy chhao pahlyh khaipa ta Salem Beipa hmiakô lia a
pakhy khaipa a châ aw. Chyhsa hluh nawpa zie cha Bible chhaota “Ahy hmah
reihtiah leipa,” a tahpa a châ. Pho to hry liata zy, chi to hry liatahpa zy, mo
to hry liatahpazy reih to hry liatahpazy tahpa ta mopathaihpa Zawhana ta Patmos
liahpahlô liata âtâh nota thlahpa mokhaoh tawhta a vaw hmô khai hapa a châ
(Biephuah 7:9).
Cha ryureina noh rônahpa liana cha khatluta rônah aw ta,
khatlu ta rarôh y aw ta, khatlu ta chyhsa hluh aw vâ ma?! Cha ryureina noh
rônahpa liana cha chi to, photo Salem Beipa hmiakô liata pakhu paneih aw ei ta,
paleih tota ama phuah aw tahpa ropa a vaw tlô aw (Rom. 14:11).
Cha ryureina rônahpa liana cha Khazohpa Mietahkupataw
khizaw moleina a phaohtuhpa nâma nata keima moleina a phaohtuhpa Bei nônai ao
hnôh chaipa pakah tawhta he hla bie he â vaw lâ pasia ha aw.
Ei hro na châ ei pie,
Ei thisaih sôh a loh;
Nâma chatlai n’awpa,
Thi tawh na thyu
n’awpa,
Ei hrona cha ei cha pie
(2) Khâpa eina pie chi?
Maniah a vaw tah aw, kheihta ma eimâ chhy hra aw?
Bohpi leipa ta avy awpa cha avy tlôh aw ta, bohpi dai khai
aw vei (Hebrai 10:36) Nahthlie teh u, ano cha meihdo zy na chata â zu aw ta,
mokhaoh tota hmô aw ei ta (Biephuah 1:7)
Khazohpa chata hmotaopa zydua chôta ryurei tlôh aw ta, a
pha tlyma, a chhiepa chhao rai (Biechhotuhpa 12:14) Nahthlie teh ei vy patoh aw, chyhsa to ama hmotaopa chyu
lymâ hawhta pie awpa ta ei lymâ cha ei hnohta y ta (Biephuah 22:12)
Thapha ngaitapa ta nata aly ngaitapa ta y sih la, ano
palyupalih ei suh u. Mietahkupataw lahpinô pakiana cha a daih ha tlôh ta, a
myuh chhao â chhuahdy haw (Biephuah 19:7)
Nahthlie teh, avy heih
aw na,
Rônah
ta vâ meihdo chô lia; Eima Bei Immanuel ta, Khizaw ryu a rei aw.
Chi to, pho to
Beidyuchhai hmiakô lia,
Thâtih reipa ta pakhy
ei; Salem Beipa hmiakô liana cha, Khâpa ei reih hra aw.
Nama hnohta ei reipa he chyhsa zydua hnohta a reipa ei châ.
Riahvaihpa ta y teh u. (Maka 13:37).
Abeipa ta byhnâ pie mawh sy, AMEN.
Subscribe to:
Comments (Atom)
